.
Mamy 12 389 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Na jakiej podstawie mam być ukarany przez pracodawcę?

Autor: Marek Gola • Opublikowane: 25.04.2016

Pracuję w firmie na umowę o pracę na czas nieokreślony. Przed 18 miesiącami firma zakupiła kable na bębnach drewnianych. Na fakturze widniał zapis „bębny zwrotne”, ale nie podano terminu ich zwrotu oraz kwoty kaucji. Teraz otrzymaliśmy fakturę korygującą na kwotę 2 tys. zł i szef chce mnie obciążyć kwotą z tej faktury. Dodam, że w dniu dostawy kabli nie znałem i do dziś nie znam treści umowy kupna tych kabli, widziałem jedynie fakturę w dniu dostawy i obecną – wystawioną na przetrzymane opakowania. Chciałbym wiedzieć, na jakiej podstawie pracodawca może mnie obciążyć kwotą z tej faktury, bo uważam, że to niesprawiedliwe. Po tym, jak otrzymaliśmy tę obciążającą fakturę, skontaktowałem się ze sprzedającym i bębny zostały zwrócone następnego dnia. W firmie odpowiedzialność za magazyn ponoszą magazynierzy. Jak wygląda moja sytuacja w świetle przepisów?


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Podstawę prawną niniejszej opinii stanowią przepisy Kodeksu pracy (K.p.).

 

Pracownik, który wyrządzi, na skutek zawinionego niewykonania lub nienależytego wykonania swoich obowiązków, szkodę pracodawcy ponosi odpowiedzialność materialną – art. 114 K.p. Warunkiem odpowiedzialności pracownika są:

 

  • naruszenie obowiązków pracowniczych (bezprawność),
  • wina pracownika,
  • powstanie szkody pracodawcy,
  • związek przyczynowy między zawinionym naruszeniem obowiązków pracowniczych a szkodą.

 

Bezprawność zachowania – polega na niewykonywaniu lub nienależytym wykonywaniu obowiązków pracowniczych. Okolicznościami wyłączającymi bezprawność są zgodnie z art. 117 § 2 K.p. działania w granicach dopuszczalnego ryzyka i zgodnie z normą art. 424 K.c. działanie w stanie wyższej konieczności.

 

Wina – w postaci ujemnej oceny podmiotowej strony zachowania, odwołujemy się do art. 9 K.k.; na gruncie tej odpowiedzialności występuje:

 

  1. wina umyślna w postaci:
    1. zamiaru bezpośredniego (dolus directus) – czyli działanie w celu wywołania określonego zamierzonego skutku i
    2. zamiaru ewentualnego (dolus eventualis) – jeżeli pracownik przewiduje ten skutek i na to się godzi.
  2. wina nieumyślna występuje również w 2 postaciach:
    1. lekkomyślności – jeżeli pracownik zdaje sobie sprawę z tej szkody, która może wystąpić lecz bezpodstawnie przypuszcza, że jej uniknie i
    2. niedbalstwo – jeżeli nie zdaje sobie sprawy, ale powinien wystąpienie tej szkody przewidzieć.

 

Wystąpienie szkody – rozumiane jako uszczerbek w majątku pracodawcy,

Adekwatny związek przyczynowy – art. 115 K.p. powołuje się w regulacji normę art. 361 § 1 K.c.

 

Ciężar wykazania tych przesłanek spoczywa na pracodawcy, natomiast pracownik może się uwolnić od tej odpowiedzialności albo ją pomniejszyć, jeżeli zgodnie z art. 117 § 1 K.p. powołuje się na przyczynienie się pracodawcy do powstania tej szkody albo przyczynienie się innej osoby.

 

Zakres obowiązku naprawienia szkody wyznaczony jest przez wysokość szkody, która ustalana jest zgodnie z regułami przyjętymi w Kodeksie cywilnym, według cen rynkowych z daty ustalenia odszkodowania, art. 363 § 2 K.c. Przy czym w zależności od tego czy szkoda wystąpiła z winy umyślnej, czy nieumyślnej zakres obowiązków jej naprawienia jest limitowany. Jeżeli szkoda nastąpiła z winy nieumyślnej – do wysokości 3-miesięcznego wynagrodzenia pracownika. To jest jedna granica. A druga to jest wysokość szkody do rzeczywistej straty, czyli damnum emergens, jeżeli ta rzeczywista strata przekracza 3-miesięczne pobory, to pracownik odpowiada tylko do tej wysokości. Jeżeli szkoda powstała z winy umyślnej, to pracownik ponosi pełną odpowiedzialność – art. 122 K.p. Mamy pełną odpowiedzialność i to nie tylko do damnum emergens, ale również lucrum cessans, czyli szkoda w pełnej wysokości.

 

Pracownik może się uwolnić, jeżeli wykaże, że szkoda powstała z przyczyn od niego niezależnych. Taką okolicznością jest w szczególności niezapewnienie przez pracodawcę warunków umożliwiających należyte zabezpieczenie powierzonego pracownikowi mienia. W świetle wyroku Sądu Najwyższego z dnia 17 grudnia 2001 r., sygn. akt I PKN 748/2000 jako niezapewnienie przez pracodawcę warunków umożliwiających należyte zabezpieczenie mienia powierzonego może być zakwalifikowane podporządkowanie pracownika kierownictwu nieuczciwego lub nierzetelnego przełożonego. W świetle art. 117 § 2 K.p. pracownik nie odpowiada za szkodę wynikłą w związku z działaniem w granicach dopuszczalnego ryzyka, ponieważ z istoty stosunku pracy wynika, że nie ponosi on ryzyka związanego z działalnością pracodawcy. Ponadto, nawet jeżeli wystąpiły przyczyny zależne od pracownika, odpowiada on tylko za normalne następstwa swojego działania lub zaniechania (to znaczy, że szkoda winna pozostawać w normalnym związku przyczynowym z jego zachowaniem). Jeżeli szkoda powstała z przyczyn niezależnych od pracownika, w granicach dopuszczalnego ryzyka lub nie jest normalnym następstwem jego zachowania, to pracownik będzie zwolniony w całości od odpowiedzialności za szkodę.

 

Pracownik może również częściowo uwolnić się od odpowiedzialności, wykazując, że pracodawca lub inna osoba przyczyniła się do powstania lub zwiększenia szkody (art. 117 K.p.).

 

W przedmiotowej sprawie nie mają zastosowania przepisy z art. 124 K.p. i następne, albowiem, jak wskazuje Pan w opisie sprawy, nie została podpisana umowa o odpowiedzialności materialnej. Wspólna odpowiedzialność materialna przyjęta przez pracowników wymaga umowy o odpowiedzialności wspólnej. Jest to umowa na piśmie, art. 125 K.p. Natomiast jest jeszcze regulacja przyjęta w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 4 października 1974 r. w sprawie wspólnej odpowiedzialności materialnej pracowników za powierzone mienie. Przepisy te są szczegółowe, kazuistycznie opisują tryb zawierania tych umów, warunki odpowiedzialności.

 

Roszczenia pracodawcy o naprawienie szkody wyrządzonej przez pracownika wskutek niewykonania lub nienależytego wykonania obowiązków pracowniczych ulegają przedawnieniu z upływem 1 roku.

 

Przepisy o przedawnieniu stosuje się do tego odszkodowania z art. 1011 § 2 K.p. Natomiast jeśli pracownik umyślnie wyrządził szkodę – do przedawnienia roszczenia o naprawienie tej szkody stosuje się przepisy K.c. Regulacja dotycząca przedawnienia w Kodeksie pracy nie różni się znacząco od regulacji K.c. Przedawnienie sąd uwzględnia na zarzut.

 

W mojej ocenie, skoro nie został Pan zapoznany z umową zakupu kabli, a także nie został Pan poinformowany, kiedy zwrot bębnów ma nastąpić, pociągnięcie Pana do odpowiedzialności będzie bardzo trudne. Co innego, gdyby Pan wiedział, kiedy bębny miały być zwrócone. Przez 18 miesięcy żadna tego rodzaju informacja nie dotarła do Pana.

 

Nie podaje Pan, czy jest możliwość dokładnego ustalenia, który z pracowników dokonał błędu. Niemożność takiego ustalenie w mojej ocenie bardzo utrudnia stosowanie jakichkolwiek negatywnych konsekwencji, albowiem nie ma możliwości pociągnięcia pracowników do odpowiedzialności zbiorowej. Jedynie kierownik magazynu i jego zastępcy mogą zostać pociągnięci do odpowiedzialności porządkowej, ale tylko wówczas jeżeli prowadzona dokumentacja ze stanów magazynowych jest nieodpowiednia.

 

Za nieprzestrzeganie przez pracownika ustalonej organizacji i porządku w procesie pracy, przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisów przeciwpożarowych, a także przyjętego sposobu potwierdzania przybycia i obecności w pracy oraz usprawiedliwiania nieobecności w pracy, pracodawca może stosować:

 

  1. karę upomnienia,
  2. karę nagany.

 

Za nieprzestrzeganie przez pracownika przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy lub przepisów przeciwpożarowych, opuszczenie pracy bez usprawiedliwienia, stawienie się do pracy w stanie nietrzeźwości lub spożywanie alkoholu w czasie pracy – pracodawca może również stosować karę pieniężną.

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • I plus siedem =
.
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Szukamy ambitnego prawnika »