Mamy 11 676 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Możliwości prawne uniknięcia odpowiedzialności za długi rodzica

Autor: Łukasz Obrał • Opublikowane: 11.12.2009

Moja matka w ciągu 2 lat zaciągnęła zobowiązania co najmniej 10-krotnie przewyższające jej możliwości finansowe. Jest zadłużona w bankach, u ludzi, a ostatnio nawet u lichwiarzy. Swoich długów oczywiście nie płaci i uważa, że ja, jej syn powinienem się tym zająć. A ja mam rodzinę i swoje własne zobowiązania, więc nie stać mnie na spłatę długów matki. Domyślam się, że dopóki ona żyje, to „najwyżej” za długi może iść do więzienia, ale co z chwilą jej śmierci? Czy jest jakaś możliwość, żebym teraz i w przyszłości nie odpowiadał za jej długi? Nie jestem w stanie wpływać na jej postępowanie i powstrzymać ją przed zaciąganie kolejnych zobowiązań.


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Możliwości prawne uniknięcia odpowiedzialności za długi rodzica

 

Czy dorosły syn odpowiada za długi zaciągane przez rodzica?

W chwili obecnej nie odpowiada Pan za zobowiązania, jakie zaciągnęła Pańska mama. Wierzyciele nie mają podstaw, aby zaległości egzekwować od Pana. To Pana mama zaciągnęła zobowiązania, ona się z nich nie wywiązuje i tylko wobec niej (ewentualnie wobec poręczycieli) wierzyciele mogą wszcząć kroki w celu wyegzekwowania tych zobowiązań.

 

To, że ma Pan obowiązek alimentacyjny wobec swojej mamy, nie oznacza, że ponosi Pan odpowiedzialność za jej długi.

 

Stosownie do art. 128 K.r.o., obowiązek dostarczania środków utrzymania, a w miarę potrzeby także środków wychowania obciąża krewnych w linii prostej oraz rodzeństwo. Natomiast zgodnie z art. 129 § 1 K.r.o. obowiązek alimentacyjny obciąża zstępnych przed wstępnymi, a wstępnych przed rodzeństwem; jeżeli jest kilku zstępnych lub wstępnych – obciąża bliższych stopniem przed dalszymi.

Obowiązek alimentacyjny względem rodzica

Pana mama mogłaby wystąpić przeciwko Panu o alimenty, ale jedynie wówczas kiedy znajdowałaby się w stanie niedostatku, co wynika z kolei z art. 133 § 2 K.r.o.

 

Stan niedostatku nie jest definiowany przez przepisy prawa. W doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się, iż w stanie niedostatku pozostaje osoba, która nie może własnymi siłami samodzielnie zaspokoić swoich usprawiedliwionych, podstawowych potrzeb. Te usprawiedliwione potrzeby to np. potrzeby mieszkaniowe, związane z pożywieniem, a także potrzeby zdrowotne.

 

Obowiązek alimentacyjny może powstać tylko wtedy, gdy niedostatek powstał w związku z czynnikiem obiektywnym niezależnym od woli osoby, która w niego popadła. Obowiązek alimentacyjny nie powstanie wobec osoby, która pozostaje w niedostatku z własnej winy np. nie podejmuje pracy, mimo zdolności do jej podjęcia, lekkomyślnie rezygnuje z pracy, nie ubiega się o świadczenia z systemu ubezpieczeń społecznych, mimo zaistnienia przesłanek do ich przyznania.

Znalezienie się w niedostatku z powodu zaciągania kredytów

Znalezienie się w stanie niedostatku z powodu nieprzemyślanych decyzji dotyczących zaciąganych zobowiązań powoduje, że w sytuacji, w której Pana mama pozwałaby Pana o alimenty, sąd z pewnością taki pozew by oddalił, ze względu na to że niedostatek, w jakim ewentualnie Pana mama się znalazła, nie powstał w związku z czynnikiem obiektywnym niezależnym od woli osoby, która w niego popadła.

 

W chwili śmierci Pana mamy prawa i obowiązki należące do niej, a więc również zobowiązania wobec banków, wejdą w skład spadku.

Jak uchronić się przed długiem spadkowym?

Pan, jako syn, jest spadkobiercą ustawowym. Jeżeli Pana mama nie pozostawi testamentu lub jeżeli pozostawi testament, w którym powoła Pana do spadku, jej prawa i obowiązki majątkowe przejdą z chwilą jej śmierci na Pana.

 

Po śmierci mamy będzie Pan miał możliwość uniknięcia odpowiedzialności za zobowiązania mamy.

 

Stosownie do art. 1012 Kodeksu cywilnego, spadkobierca może bądź przyjąć spadek bez ograniczenia odpowiedzialności za długi (przyjęcie proste), bądź przyjąć spadek z ograniczeniem tej odpowiedzialności (przyjęcie z dobrodziejstwem inwentarza), bądź też spadek odrzucić.

Oświadczenie o odrzuceniu spadku

Jeżeli więc złoży Pan oświadczenie o odrzuceniu spadku po mamie, to wówczas nie będzie Pan odpowiadał za jej długi spadkowe. Jednocześnie też nie nabędzie Pan aktywów spadku (jeżeli mama, prócz długów, pozostawi jakieś przedmioty majątkowe).

 

Według art. 1020 K.c., spadkobierca, który spadek odrzucił, zostaje wyłączony od dziedziczenia, tak jakby nie dożył otwarcia spadku.

 

Jeżeli będzie Pan miał dzieci, to wówczas, w przypadku odrzucenia przez Pana spadku po mamie, one staną się jej spadkobiercami ustawowymi (swojej babci). One również mogą odrzucić spadek po babci – jeżeli będą małoletnie – oświadczenie w ich imieniu może złożyć Pan, jako ich przedstawiciel ustawowy, za wcześniejszą zgodą sądu rodzinnego na złożenie takiego oświadczenia. Zgoda sądu rodzinnego jest niezbędna, ponieważ złożenie oświadczenia o odrzuceniu spadku w imieniu dzieci jest czynnością przekraczającą zwykły zarząd interesami i majątkiem dziecka. Jeżeli mama pozostawi wyłącznie długi, to nie powinien mieć Pan problemu z uzyskaniem zgody sądu rodzinnego na złożenie takiego oświadczenia.

W jaki terminie od śmierci spadkodawcy należy złożyć oświadczenie o odrzuceniu spadku?

Należy pamiętać, iż zgodnie z art. 1015 § 1 K.c., oświadczenie o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku może być złożone w ciągu sześciu miesięcy od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o tytule swego powołania (najczęściej jest to chwila dowiedzenia się o śmierci spadkodawcy).

 

Brak oświadczenia spadkobiercy w powyższym terminie jest jednoznaczny z prostym przyjęciem spadku. Jednakże, gdy spadkobiercą jest osoba niemająca pełnej zdolności do czynności prawnych albo osoba, co do której istnieje podstawa do jej całkowitego ubezwłasnowolnienia, albo osoba prawna – brak oświadczenia spadkobiercy w terminie jest jednoznaczny z przyjęciem spadku z dobrodziejstwem inwentarza.

Co oznacza przyjęcie spadku z dobrodziejstwem inwentarza?

Przyjęcie spadku z dobrodziejstwem inwentarza oznacza natomiast, że spadkobierca odpowiada za długi spadkowe, nie całym swoim majątkiem (jak przy przyjęciu spadku wprost), ale tylko do wysokości uzyskanych w spadku korzyści majątkowych (do wysokości masy czynnej spadku). Jeżeli np. spadkodawca pozostawi po sobie majątek o wartości 10 000 zł i jednocześnie długi spadkowe w wysokości 50 000 zł, to spadkobierca, który przyjął spadek z dobrodziejstwem inwentarza, odpowiada za długi, ale tylko do wysokości 10 000 zł.

 

Jeszcze za życia mamy może Pan doprowadzić do sytuacji, w której po jej śmierci nie będzie Pan odpowiadał za jej długi spadkowe.

 

Stosownie do art. 1048 K.c., spadkobierca ustawowy może przez umowę z przyszłym spadkodawcą zrzec się dziedziczenia po nim. Umowa taka powinna być zawarta w formie aktu notarialnego.

Zrzeczenie się dziedziczenia

Zrzeczenie się dziedziczenia obejmuje również zstępnych zrzekającego się, chyba że umówiono się inaczej (art. 1049 § 1).

 

Według art. 1049 § 2 K.c., zrzekający się oraz jego zstępni, których obejmuje zrzeczenie się dziedziczenia, zostają wyłączeni od dziedziczenia, tak jakby nie dożyli otwarcia spadku.

 

Oczywiście zawarcie umowy o zrzeczenie się dziedziczenia uzależnione jest od woli zawarcia takiej umowy przez obie strony – przyszłego spadkodawcę i przyszłego spadkobiercę. Jeżeli mama nie będzie chciała zawrzeć takiej umowy, wówczas nie będzie Pan mógł zrzec się dziedziczenia. Pozostanie Panu po śmierci mamy odrzucić spadek lub przyjąć go z dobrodziejstwem inwentarza.

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • VIII + 7 =

»Podobne materiały

Wypowiedzenie umowy-zlecenia

Podpisałam umowę-zlecenie. Po szkoleniu zaczęłam pracę, ale po 4 dniach złożyłam wypowiedzenie umowy-zlecenia. Teraz firma chce nałożyć na mnie karę za zbyt szybkie rozwiązanie umowy. Czy na podstawie dokumentów w załączniku rzeczywiście ma do tego prawo?  

 

Obowiązki brata wobec niepełnosprawnej siostry

Moja siostra jest niepełnosprawna fizycznie, wymaga stałej opieki. Ma rentę, która zabezpiecza ją finansowo, a także męża i dzieci (mieszkających osobno, w innym mieście). Ja pomagam siostrze, w czym mogę, ale sam mam własną rodzinę i mieszkam dość daleko. Rodzina twierdzi, że robię za mało. Cz

 

Opieka nad chorym na schizofrenię bratem

Czy jako siostra chorego na schizofrenię paranoidalną brata, który nie jest osobą ubezwłasnowolnioną, odpowiadam prawnie za jego czyny, za jego zdrowie, wydatki, ewentualne zobowiązania finansowe oraz czy mam obowiązek prawny sprawowania nad nim opieki? Nadmieniam, że jest to osoba w wieku 42 lat, k

 

Czy można zostać prawnym opiekunem ojczyma?

Mój ojczym przebywa w szpitalu po udarze mózgu. Jego szanse na całkowite wyleczenie są niewielkie. Po wyjściu ze szpitala będzie potrzebował opieki, którą chciałabym mu zapewnić. Jego jedyny syn jest marynarzem i wiecznie przebywa poza domem. Ojczym ożenił się z moją matką, kiedy miałam 8 miesięcy i

 

Pobyt w szpitalu psychiatrycznym i brak dalszego leczenia

Mój szwagier, na podstawie wyroku sądu umieszczony został w szpitalu psychiatrycznym gdzie przebywał 8 tygodni. Wypisano go z rozpoznaniem choroby psychicznej i zalecono dalsze, ambulatoryjne leczenie farmakologiczne. Do dzisiaj jednak tego nie uczynił, więc leków nie bierze. W karcie wypisu zaznacz

 

Cofnięcie zabezpieczenia majątkowego przez poręczyciela

Moja znajoma złożyła poręczenie majątkowe w wysokości 50 tys. zł jako hipotekę w postępowaniu jej konkubenta. W międzyczasie rozstali się, a ich relacje uległy zasadniczemu pogorszeniu. W tej chwili toczy się postępowanie związane z groźbami pod jej adresem oraz nękaniem. W jaki sposób można skutecz

 

Rozwód z Egipcjaninem

Jak najszybciej przeprowadzić rozwód z Egipcjaninem? Ślub cywilny był zawarty w Kairze cywilny, niezarejestrowany w Polsce. Małżonek zniknął 2 lata temu i prawdopodobnie mieszka w Egipcie. Zabrał ze sobą dokumenty – akt ślubu. Nie mamy dzieci. Czy zarejestrować ślub w Polsce, a potem rozwieść

 

Fikcyjna umowa pożyczki - jak to udowodnić?

Spisałem z żoną fikcyjną umowę pożyczki pieniędzy – nigdy bowiem nie otrzymałem zadeklarowanej kwoty (40 tys. zł). Teraz się rozwodzimy i wiem, że żona będzie chciała dochodzić zwrotu pożyczonych mi niby pieniędzy. Jak udowodnić fikcyjność tamtej umowy?

 

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Szukamy ambitnego prawnika »