Mamy 10 803 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Monitoring pojazdów służbowych

Autor: Arkadiusz Dudkiewicz • Opublikowane: 02.12.2011

W naszej firmie przedstawiciele handlowi mają do dyspozycji samochody służbowe, które po pracy mogą być także wykorzystywane do celów osobistych. Firma wprowadziła system monitoringu (car chip). Kontrolowana jest prędkość, dystans itp. Wynika to z priorytetu naszej firmy, którym jest bezpieczeństwo na drodze. Czy firma ma jednak prawo monitorować pojazdy pracowników w ten sposób w czasie pracy i po niej? Dodam, że przedstawiciele jeżdżą wyłącznie po terytorium Polski.


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Monitoring, a więc czynności przedsięwzięte w celu gromadzenia informacji o pracownikach, poprzez poddanie ich obserwacji – bezpośrednio czy z użyciem urządzeń elektronicznych (zob. A. Lach, Monitorowanie pracownika w miejscu pracy, „Monitor Prawa Pracy” 2004, nr10) nie jest prawnie zakazany. To, czy jest prawnie dozwolony, musi być – w mojej ocenie – interpretowane nie przez pryzmat przepisów wyraźnie dozwalających tego typu zachowania, dlatego że takich przepisów nie ma, ale przez pryzmat celów, którym taki monitoring ma służyć. Szczególnie jest to istotne, gdy uświadomimy sobie istnienie konstytucyjnej zasady ochrony prawa do prywatności (art. 47 Konstytucji RP z dnia 2 kwietnia 1997 r. – Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 z późn. zm.).

 

Na drugim biegunie w stosunku do zasady ochrony prawa do prywatności są obowiązki pracownika oraz przepisy o podatku dochodowym.

 

W każdym przypadku z osobna należy powyższe zasady wyważyć i podjąć decyzję, która z nich wymaga większej ochrony.

 

W ocenie B. Wawrzyniak (zob. B. Wawrzyniak, Pracownik pod lupą, Gazeta MSP, maj 2010) „monitoring pracowników jest dopuszczalny, o ile spełnia następujące warunki:

 

  1. jest zgodny z prawem – nie może opierać się na środkach prawnie zakazanych;
  2. jest usprawiedliwiony z uwagi na interes pracodawcy – np. ochrona danych, zapewnienie pracownikom i klientom bezpieczeństwa;
  3. jest zgodny z zasadą proporcjonalności – podjęte środki muszą być odpowiednie w stosunku do celu, któremu mają służyć i w możliwie najmniejszym stopniu ingerować w prywatność pracowników;
  4. jest transparentny – pracownicy powinni mieć świadomość, że są poddawani monitoringowi. Ważne jest, by każda zatrudniona osoba była poinformowana o możliwości stosowania środków kontrolnych. Pracodawca powinien szczegółowo określić zasady kontroli i zapoznać z nimi personel. Może to uczynić zarówno w obowiązującym w firmie regulaminie wewnętrznym, jak i indywidualnie wobec każdego pracownika, np. w umowie o pracę lub aneksie do niej”.

 

W mojej ocenie system car chip opisany w pytaniu jest zgodny z prawem. Zgodnie z treścią art. 100 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (j.t. Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94 z późn. zm.):

 

„§ 1. Pracownik jest obowiązany wykonywać pracę sumiennie i starannie oraz stosować się do poleceń przełożonych, które dotyczą pracy, jeżeli nie są one sprzeczne z przepisami prawa lub umową o pracę.

 

§ 2. Pracownik jest obowiązany w szczególności:

 

  1. przestrzegać czasu pracy ustalonego w zakładzie pracy,
  2. przestrzegać regulaminu pracy i ustalonego w zakładzie pracy porządku,
  3. przestrzegać przepisów oraz zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, a także przepisów przeciwpożarowych,
  4. dbać o dobro zakładu pracy, chronić jego mienie oraz zachować w tajemnicy informacje, których ujawnienie mogłoby narazić pracodawcę na szkodę,
  5. przestrzegać tajemnicy określonej w odrębnych przepisach,
  6. przestrzegać w zakładzie pracy zasad współżycia społecznego”.

 

W sposób oczywisty zawód (stanowisko służbowe) przedstawiciela handlowego wiąże się z dużą mobilnością oraz zdecydowanym brakiem kontroli pracodawcy nad pracownikiem. Pracodawca zatem nie ma instrumentów (innych niż system car chip lub podobny) do tego, aby skontrolować pracownika w zakresie jego obowiązku wynikającego z art. 100 § 2 pkt 1 Kodeksu pracy.

 

System car chip lub podobny jest uzasadniony także z punktu widzenia obowiązków pracodawcy. Zgodnie bowiem z treścią art. 94 pkt 4 Kodeksu pracy „pracodawca jest obowiązany w szczególności (…) zapewniać bezpieczne i higieniczne warunki pracy oraz prowadzić systematyczne szkolenie pracowników w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy”.

 

W przypadku pracowników mobilnych, których obowiązki zawodowe polegają w istocie rzeczy na przemieszczaniu się samochodem (jak w przypadku przedstawicieli handlowych), obowiązek zapewnienia bezpiecznych warunków pracy może być nie tylko spełniony, ale nawet monitorowany przez pracodawcę, np. poprzez przedstawiony przez Pana system.

 

Co więcej, nie bez znaczenia jest także argument dotyczący obciążania pracodawców kosztami mandatów wystawianych za wykroczenia drogowe popełniane przez pracowników–kierowców.


System car chip może zapobiec zresztą ucieczkom pracowników od odpowiedzialności za dane zdarzenie.

 

Kolejnym argumentem są przepisy podatkowe, które nakazują zaliczenie do przychodów pracownika wszystkich świadczeń, które zostały pozostawione do jego dyspozycji lub przez niego otrzymane. Tymi świadczeniami jest także wartość związana z wykorzystaniem aut służbowych w celach prywatnych. Aby wartość tych świadczeń obliczyć, należy mieć do tego narzędzie, które może przybrać formę car chip lub podobną.

 

 

 

Stan prawny z 08.03.11 r.

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

wersja do druku drukuj

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • 6 - dwa =

»Podobne materiały

Przedstawicielstwo pracowników

Kierownictwo zakładu pracy nigdy nie informowało pracowników o możliwości dokonania wyboru ich przedstawicieli. W firmie nie ma związków zawodowych ani innej formy przedstawicielstwa pracowników dla składania skarg, konsultacji w sprawach dotyczących przepisów BHP itp. Czy taka sytuacja jest zg
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
wizytówka Szukamy ambitnego prawnika »