.
Mamy 13 116 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne porady prawne

Pliki można dodać w kolejnym kroku
Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!

Mieszkanie zadłużonej babci - przepisać czy przyjąć w spadku?

Autor: Katarzyna Bereda • Opublikowane: 17.03.2022 • Zaktualizowane: 17.03.2022

Moja babcia narobiła sobie przez życie długów w bankach, do tej pory ma do spłacenia ok. 150 tysięcy złotych. Babcia od kilku miesięcy choruje na złośliwy nowotwór, więc obawiam się, że za życia nie zdąży spłacić swojego zobowiązania w banku. Czy jeżeli babcia w darowiźnie za życia przepisałaby mi mieszkanie, to czy po jej śmierci będę musiał spłacić ten dług? Czy po prostu po niej jako jedyny spadek zostaje ten dług, którego bym nie przyjął, i wtedy byłoby po problemie?


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Mieszkanie zadłużonej babci - przepisać czy przyjąć w spadku?

Przyjęcie spadku po osobie z długami

W obecnej sytuacji może się okazać, iż przedstawione przez Pana wyjścia z sytuacji nie są do końca korzystne.

 

W pierwszej kolejności zaznaczam, że w przypadku spadkobrania i przyjęcia spadku wprost będzie Pan odpowiadał w całości za długi spadkowe, a więc zadłużenie babci. Może oczywiście Pan odrzucić spadek, ale wtedy odrzuca Pan oprócz zadłużenia także aktywa.

 

Rozwiązaniem w takiej sytuacji jest przyjęcie spadku z dobrodziejstwem inwentarza. Zgodnie bowiem z treścią art. 1031 § 2 Kodeksu cywilnego „w razie przyjęcia spadku z dobrodziejstwem inwentarza spadkobierca ponosi odpowiedzialność za długi spadkowe tylko do wartości ustalonego w wykazie inwentarza albo spisie inwentarza stanu czynnego spadku. Powyższe ograniczenie odpowiedzialności odpada, jeżeli spadkobierca podstępnie pominął w wykazie inwentarza lub podstępnie nie podał do spisu inwentarza przedmiotów należących do spadku lub przedmiotów zapisów windykacyjnych albo podstępnie uwzględnił w wykazie inwentarza lub podstępnie podał do spisu inwentarza nieistniejące długi”.

 

Mając powyższe na uwadze, podnoszę, iż w razie przyjęcia spadku z dobrodziejstwem inwentarza odpowiedzialność spadkobiercy za długi spadkowe ograniczana jest pro viribus hereditatis. Oznacza to, że odpowiada się wyłącznie do wartości czynnej spadku ustalonej w inwentarzu. Sąd powinien w sentencji wyroku przeciwko takiemu spadkobiercy uwzględnić ograniczenie odpowiedzialności i zastrzec prawo do powołania się na to ograniczenie na wypadek postępowania egzekucyjnego (art. 319 Kodeksu postępowania cywilnego).

Darowizna mieszkania a długi darczyńcy

W przypadku natomiast wykonania darowizny za życia babci, wierzyciel może niniejszą czynność wzruszyć. Zgodnie bowiem z treścią art. 527 Kodeksu cywilnego:

 

„§ 1. Gdy wskutek czynności prawnej dłużnika dokonanej z pokrzywdzeniem wierzycieli osoba trzecia uzyskała korzyść majątkową, każdy z wierzycieli może żądać uznania tej czynności za bezskuteczną w stosunku do niego, jeżeli dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli, a osoba trzecia o tym wiedziała lub przy zachowaniu należytej staranności mogła się dowiedzieć.

§ 2. Czynność prawna dłużnika jest dokonana z pokrzywdzeniem wierzycieli, jeżeli wskutek tej czynności dłużnik stał się niewypłacalny albo stał się niewypłacalny w wyższym stopniu, niż był przed dokonaniem czynności.

§ 3. Jeżeli wskutek czynności prawnej dłużnika dokonanej z pokrzywdzeniem wierzycieli uzyskała korzyść majątkową osoba będąca w bliskim z nim stosunku, domniemywa się, że osoba ta wiedziała, iż dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli.

§ 4. Jeżeli wskutek czynności prawnej dłużnika dokonanej z pokrzywdzeniem wierzycieli korzyść majątkową uzyskał przedsiębiorca pozostający z dłużnikiem w stałych stosunkach gospodarczych, domniemywa się, że było mu wiadome, iż dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli”.

Ochrona pauliańska

Pierwszą przesłanką ochrony jest zaskarżalność wierzytelności podlegająca ochronie pauliańskiej. Przyjmuje się w orzecznictwie, że jedną z koniecznych przesłanek skargi paulińskiej jest przysługiwanie wnoszącemu ją zaskarżalnej wierzytelności pieniężnej przeciwko osobie, która dokonała czynności prawnej objętej żądaniem ubezskutecznienia (tak np.: wyrok SN z 27.2.2009 r., sygn. akt II CNP 108/08).

 

Ochrona pauliańska dotyczy tylko rozporządzeń w drodze czynności prawnej. Inne działania dłużnika, choćby prowadziły do stanu jego niewypłacalności, nie dają podstaw do zastosowania instytucji skargi pauliańskiej (por. np. M. Sychowicz, w: Komentarz do KC, Ks. III, t. 1, 1996, s. 507).

 

„Natomiast nie przedstawia znaczenia ani rodzaj czynności prawnej (w szczególności, czy jest to czynność jednostronna, dwustronna czy wielostronna), ani też sposób jej dokonania (wyraźny lub dorozumiany). Powinna być to jednak czynność, która prowadzi do przysporzenia po stronie kontrahenta dłużnika (osoby trzeciej), a zatem z punktu widzenia samego dłużnika jest czynnością zobowiązującą, rozporządzającą lub zwalniającą. Przysparzający charakter czynności jest warunkiem sine qua non zastosowania ochrony pauliańskiej. Objęte nią są zatem tylko takie czynności, na podstawie których osoba nabywa prawo podmiotowe lub zostaje zwolniona z obowiązku. Zaskarżeniu przy pomocy akcji pauliańskiej podlegają czynności prawne rozporządzające oraz czynności zobowiązujące o podwójnym skutku, które od razu prowadzą do rozporządzenia; skargą pauliańską nie można natomiast zaskarżyć czynności wyłącznie zobowiązujących, a tym bardziej umowy przedwstępnej” (tak trafnie wyrok SA w Katowicach z 22.12.2016 r., sygn. akt I ACa 626/16).

 

Z uwagi na powyższe podnoszę, iż jeżeli dojdzie do dokonania darowizny wierzyciel, dowiadując się o tej czynności, może skutecznie zgłosić roszczenie z tytułu skargi pauliańskiej i uznać czynność za bezskuteczną. Dlatego też, w przypadku istnienia zadłużenia, najlepszym rozwiązaniem jest spłata długu, bowiem nawet w przypadku śmierci dłużnika, wierzyciel może dochodzić zaspokojenia z masy spadkowej – zależna jest jednak Pana odpowiedzialność w tym zakresie, a więc sposób przyjęcia spadku.

Jeśli masz podobny problem prawny, zadaj pytanie naszemu prawnikowi (przygotowujemy też pisma) w formularzu poniżej  ▼▼▼

Zapytaj prawnika - porady prawne online

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • jeden - VII =
.
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Szukamy ambitnego prawnika »

spadek.info

prawo-budowlane.info

odpowiedziprawne.pl