.
Mamy 12 156 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Mieszkanie w spadku - rozliczenie między spadkobiercami

Autor: Katarzyna Bereda • Opublikowane: 21.04.2021 • Zaktualizowane: 21.04.2021

Jestem jedną z osób dziedziczących spadek po moim zmarłym synu. Małżeństwo było bezdzietne. Synowa po śmierci syna wymieniła zamki w mieszkaniu, tym samym uniemożliwiając mi do niego dostęp. Sama tam również nie mieszkała, gdyż wyprowadziła się z mieszkania na 3 miesiące przed śmiercią syna. Aktualnie wystąpiła sprawa sprzedaży mieszkania. Jednak synowa oświadczyła, że będzie się domagać ode mnie zwrotu płaconego przez nią, do czasu sprzedaży mieszkania, czynszu – w przypadającej mi części ułamkowej spadku. Czy w opisanej sytuacji powinnam jej cokolwiek zwracać? Przecież była jedyną osobą, która mogła z tego mieszkania korzystać, mnie tego pozbawiała.


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Mieszkanie w spadku - rozliczenie między spadkobiercami

Współwłasność masy spadkowej

W pierwszej kolejności podnoszę, iż do współwłasności masy spadkowej stosujemy przepisy w zakresie współwłasności. Z treści art. 206 Kodeksu cywilnego (K.c.)wynika, że każdy ze współwłaścicieli jest uprawniony do współposiadania rzeczy wspólnej oraz do korzystania z niej w takim zakresie, jaki daje się pogodzić ze współposiadaniem i korzystaniem z rzeczy przez pozostałych współwłaścicieli. Jak wskazał dorobek doktryny, współwłasność jest postacią własności, środki jej ochrony, do których przede wszystkim należy roszczenie windykacyjne (art. 222 § 1 K.c.), mogą być stosowane także przez współwłaścicieli.

 

W przedstawionego opisu wynika, że synowa (wdowa po Pani synu) pozbawiła Panią możliwości posiadania niniejszej nieruchomości.

 

Jeżeli zatem ze względu na charakter rzeczy wspólnej możliwe jest korzystanie z niej przez każdego współwłaściciela niezależnie od korzystania przez pozostałych współwłaścicieli (nie jest konieczne współdziałanie), współwłaściciel, którego uprawnienie zostało w powyższy sposób naruszone, może na podstawie art. 222 § 1 w zw. z art. 206 K.c. dochodzić od współwłaściciela, korzystającego z rzeczy w sposób wykluczający jego współposiadanie, roszczenia o dopuszczenie do współposiadania (por. uchwała SN (PSIC) z 28.09.1963 r., III CO 33/62, OSNCP 1964, Nr 2, poz. 22; wyrok SN z 25.10.1973 r., III CRN 247/73, OSN 1974, Nr 9, poz. 151 i uzasadnienie wyrok SN z 09.07.2003 r., IV CKN 325/01, Legalis, oraz uchwała SN z 29.11.2007 r., III CZP 94/07, Legalis; uzasadnienie uchwały SN z 13.03.2008 r., III CZP 3/08, OSNC 2009, Nr 4, poz. 53).

 

Roszczenie o wynagrodzenie za bezprawne pozbawienie współposiadania nieruchomości

Jak widać, działanie synowej w tym zakresie było bezprawne, albowiem narusza treść art. 206 K.c., a więc pozbawiła Panią możliwości posiadania części nieruchomości. Idąc jednak dalej, za okres, w którym została Pani pozbawiona możności korzystania z części mieszkania, należy się Pani także wynagrodzenie, potwierdza to bowiem bogata linia orzecznictwa. Współwłaściciel może domagać się od pozostałych współwłaścicieli, korzystających z rzeczy wspólnej z naruszeniem art. 206 K.c. w sposób wykluczający jego współposiadanie, wynagrodzenia za korzystanie z tej rzeczy z zachowaniem przesłanek określonych w art. 224 § 2 lub art. 225 K.c. [tak uchwała SN z 13.03.2008 r., III CZP 3/08, OSNC 2009, Nr 4, poz. 53; uchwała SN (7) z 19.03.2013 r., III CZP 88/12, OSNC 2013, Nr 9, poz. 103].

 

Roszczenia te są roszczeniami uzupełniającymi roszczenie windykacyjne współwłaściciela. Roszczenie o wynagrodzenie przewidziane w art. 224 § 2 i art. 225 K.c. łączy w sobie pierwiastki roszczenia odszkodowawczego (może zmierzać do zwrócenia kosztów, jakie właściciel poniósł w związku z tym, że był zmuszony do korzystania z cudzej rzeczy, lub do kompensacji utraconych korzyści, jakie by uzyskał, gdyby rzecz wynajął) oraz roszczenia o zwrot bezpodstawnego wzbogacenia (może zmierzać do wydania korzyści uzyskanych przez posiadacza w wyniku bezprawnego korzystania). Jednak zarówno dochodzenie roszczenia o wynagrodzenie za korzystanie z rzeczy, jak i wysokość wynagrodzenia nie zależą od tego, czy właściciel w rzeczywistości poniósł jakiś uszczerbek, a posiadacz uzyskał jakąś korzyść. O wysokości należnego właścicielowi wynagrodzenia decydują stawki rynkowe za korzystanie z danego rodzaju rzeczy oraz czas posiadania rzeczy przez adresata roszczenia [por. uzasadnienie uchwały SN (7) – zasada prawna – z 10.07.1984 r., III CZP 20/84, OSNCP 1984, Nr 12, poz. 209; uzasadnienie uchwały SN z 07.01.1998 r., III CZP 62/97, OSNC 1998, Nr 6, poz. 91; uchwała SN z 13.03.2008 r., III CZP 3/08, OSNC 2009, Nr 4, poz. 53 oraz wyrok SN z 15.04.2004 r., IV CK 273/03, Legalis].

 

Obowiązek współwłaściciela ponoszenia wydatków i ciężarów związanych z rzeczą wspólną

Jednocześnie jednak wskazuję, iż pomijając opisane działanie synowej, a także Pani ewentualne roszczenie o wynagrodzenie, jest Pani obowiązana do ponoszenia ciężarów i kosztów utrzymania masy spadkowej – stosownie do posiadanego udziału. Zgodnie bowiem z treścią art. 207 K.c.: „Pożytki i inne przychody z rzeczy wspólnej przypadają współwłaścicielom w stosunku do wielkości udziałów; w takim samym stosunku współwłaściciele ponoszą wydatki i ciężary związane z rzeczą wspólną”. Zatem powinna Pani ponosić koszty utrzymania nieruchomości – niezależnie od posiadania tej nieruchomości. Jednak całkiem osobno posiada Pani roszczenie do synowej – na podstawie naruszenia Pani prawa własności, co wiąże się z roszczeniem o wynagrodzenie.

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • 7 plus X =
.
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Szukamy ambitnego prawnika »

porady spadkowe

porady budowlane

porady prawnika odpowiedziprawne.pl

ozdobne poduszki Hampton