.
Mamy 12 973 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne porady prawne

Pliki można dodać w kolejnym kroku
Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!

Miejsce wykonywania pracy w umowie o pracę pracowników budowlanych

Autor: Łukasz Poczyński • Opublikowane: 18.08.2010

Mam pytanie o miejsce wykonywania pracy. Zatrudniam pracowników elektromonterów, którzy w umowach o pracę jako miejsce wykonywania pracy mają wpisaną główną siedzibę firmy (ich praca de facto wiąże się z ciągłymi zmianami miejsc pracy). Obecnie pracownicy dojeżdżają do jednego miejsca, ale jest to inna miejscowość niż ta, w której mieści się siedziba firmy. Czy zatem pracownikom należy się dieta za te codzienne dojazdy? Czy siedziba firmy wpisana w umowie to właściwe miejsce wykonywania pracy tego rodzaju pracowników?


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Wypada zacząć od tego, że zgodnie z art. 29 § 1 pkt 2 Kodeksu pracy (dalej: K.p.) obligatoryjnym elementem umowy o pracę jest określenie miejsca wykonywania pracy.

 

Pojęcie miejsca wykonywania pracy (lub krócej: miejsca pracy) nie zostało określone w Kodeksie pracy. Pod pojęciem miejsca pracy rozumie się zarówno stały punkt w znaczeniu geograficznym, jak i pewien oznaczony obszar, strefę określoną granicami jednostki administracyjnej podziału kraju w inny dostatecznie wyraźny sposób, w którym będzie świadczona praca. Miejsce wykonywania pracy nie musi pokrywać się z siedzibą zakładu pracy, te pojęcia nie są bowiem tożsame.

 

Sprecyzowania pojęcia „miejsce wykonywania pracy” dokonał Sąd Najwyższy w wyroku z 01.04.1985 r. (I PR 19/85), stwierdziwszy, że należy odróżnić „miejsce pracy” pracownika od „siedziby zakładu pracy”. Miejsce świadczenia pracy stanowi jeden z istotnych składników umowy o pracę, obustronnie uzgodniony, objęty zakazem jednostronnej zmiany przez któregokolwiek z kontrahentów umowy. Strony zawierające umowę o pracę mają dużą swobodę w określaniu miejsca pracy. Może być ono określone na stałe, bądź jako miejsce zmienne, przy czym w tym ostatnim wypadku zmienność miejsca pracy może wynikać z samego charakteru (rodzaju) pełnionej pracy. Ogólnie pod pojęciem miejsca pracy rozumie się bądź stały punkt w znaczeniu geograficznym, bądź pewien oznaczony obszar, strefę określoną granicami jednostki administracyjnej podziału kraju lub w inny dostatecznie wyraźny sposób, w którym ma nastąpić dopełnienie świadczenia pracy.

 

Z uwagi, że miejsce wykonywania pracy stanowi jeden z istotnych elementów umowy o pracę, uzgodniony przez jej strony, nie może być on dowolnie zmieniany. Strony zawierające umowę mają dużą swobodę w określeniu miejsca pracy. Może być ono określone na stałe lub jako miejsce zmienne. Decyzje o tym, czy pracownik odbywa podróż służbową, podejmuje pracodawca wysyłający pracownika poza miejsce określone jako miejsce pracy.

 

W każdym zaś przypadku miejsce wykonywania pracy – zgodnie z art. 29 § 1 pkt 2 K.p. – powinno być określone w umowie o pracę, co ma znaczenie m.in. dla kwalifikacji wyjazdów pracownika jako podróży służbowych, a tym samym dla rozstrzygnięcia o należnościach przysługujących pracownikowi z tytułu podróży służbowej (przede wszystkim diety, koszty przejazdów, koszty noclegów).

 

Z pytania wynika, że pracownicy w umowach o pracę jako miejsce wykonywania pracy mają wskazaną główną siedzibę firmy, choć faktycznie wykonują oni pracę w różnych miejscach.

 

W związku z powyższym uważam, że w przedmiotowej sprawie miejsce wykonywania pracy zostało niewłaściwie określone w umowie o pracę. Są bowiem zawody, których charakter wiąże się z wykonywaniem pracy w różnych miejscach. W przypadku takich profesji miejsce wykonywania pracy nie powinno być ograniczone do jednego adresu czy jednej miejscowości. Zatrudnienie pracownika w celu świadczenia pracy praktycznie na obszarze całego kraju wymaga więc odpowiedniego zapisu w umowie o pracę.

 

Wprawdzie Kodeks pracy nie formułuje bezpośrednio definicji podróży służbowej, to jednak definicję taką można wyprowadzić z treści art. 775 § 1 K.p., przyjmując, że podróżą służbową jest wykonywanie przez pracownika – na polecenie pracodawcy – zadania służbowego poza miejscowością, w której znajduje się siedziba pracodawcy, lub poza jego stałym miejscem pracy. Dla uznania, że pracownik odbywa podróż służbową, decydujące znaczenie ma zatem miejsce wykonywania zleconych zadań.

 

Celem podróży służbowej jest wykonanie przez pracownika określonego zadania zleconego przez pracodawcę, które najczęściej mieści się w ramach jego normalnych obowiązków wykonywanych w stałym miejscu pracy, choć może to być również inne zadanie.

 

W literaturze przedmiotu odróżnia się tzw. podróż służbową „typową” oraz podróż „nietypową”.

 

Podróż typowa to taka, kiedy pracownik jest sporadycznie delegowany do innej miejscowości niż miejscowość, w której mieści się siedziba pracodawcy lub stałe miejsce wykonywania pracy pracownika w celu wykonania konkretnego zadania. Podczas przejazdu do miejsca docelowego, jak również w drodze powrotnej, pracownik nie jest obowiązany do wykonywania żadnej pracy i z reguły też czasu tych przejazdów nie wlicza się do czasu pracy; do czasu pracy wlicza się więc w zasadzie tylko czas przeznaczony na wykonywanie zleconych czynności.

 

Natomiast z nietypową podróżą służbową mamy do czynienia wówczas, kiedy pracownik wykonuje stale pracę w terenie (np. na obszarze gminy, powiatu lub województwa), przemieszczając się – po wykonaniu określonych zadań – z jednego miejsca na inne. Czasem mówi się też tu o tzw. „ruchomym” miejscu pracy. W tym przypadku cały czas podróży służbowej, łącznie z przejazdami pomiędzy poszczególnymi miejscami wykonywania pracy, należy wliczyć do czasu pracy.

 

Jeśli chodzi o kwestię diet, wyjaśniam, co następuje. Pracodawcy spoza sfery budżetowej sami określają warunki wypłacania należności z tytułu podróży służbowej w układzie zbiorowym lub regulaminie wynagradzania albo w umowie o pracę, jeżeli nie są objęci układem lub nie mają obowiązku ustalania regulaminu.

 

W przypadku gdy powyższe kwestie nie zostały przez pracodawcę uregulowane we wspomnianych aktach prawa wewnętrznego bądź w umowie o pracę, pracownikowi przysługują należności na pokrycie kosztów krajowej delegacji określone w rozporządzeniu z 19 grudnia 2002 r. o krajowych podróżach służbowych. Zgodnie z przepisami tego rozporządzenia pracownikowi delegowanemu w obrębie kraju poza miejsce pracy od pracodawcy oprócz zwrotu kosztów dojazdu należą się również diety, które są ekwiwalentem pieniężnym przeznaczonym na pokrycie zwiększonych kosztów wyżywienia w czasie podróży służbowej. Należność z tytułu diet oblicza się za czas od rozpoczęcia podróży (wyjazdu) do momentu powrotu (przyjazdu). Jeżeli podróż służbowa trwa nie dłużej niż dobę i wynosi:

 

  1. do 8 godzin – dieta nie przysługuje,
  2. od 8 do 12 godzin – przysługuje połowa diety,
  3. ponad 12 godzin – przysługuje dieta w pełnej wysokości.

 

Proszę jednak pamiętać, że dieta nie należy się pracownikowi delegowanemu do miejscowości jego stałego lub czasowego pobytu lub gdy pracownik miał zapewnione bezpłatne całodzienne wyżywienie.

 

Przez całodzienne wyżywienie należy rozumieć co najmniej 3 posiłki dziennie, czyli śniadanie, obiad i kolację. Nie jest to co prawda uregulowane wprost przepisami, jednak taki pogląd utrwalił się w literaturze prawa pracy.

 

Biorąc pod uwagę powyższe, uważam, iż w przedmiotowej sprawie prawo żądania diet przez pracowników nie jest wyłączone, jeśli tylko spełnione są warunki opisane powyżej.

 

Mając na uwadze powyższe, proponowałbym jak najszybciej zmienić ustalone w umowach miejsce wykonywania pracy dla pracowników. Miejsce wykonywania pracy ograniczające się do wskazania jednego adresu (siedziby firmy) jest w takim przypadku błędem, który powinien być sprostowany poprzez zmianę treści umowy o pracę. Na marginesie pragnę jedynie zaznaczyć, iż pracodawca ma możliwość użycia jednej z dwóch procedur zmieniany warunków pracy i płacy, tj. porozumienia stron zmieniającego umowę o pracę lub wypowiedzenia zmieniającego (art. 42 K.p.). Porozumienie zmieniające wymaga zgody pracownika, jak i pracodawcy na wprowadzenie jakichkolwiek zmian w umowie.

 

Na koniec pragnę zauważyć, że pracownikom wykonującym zgodnie z umową pracę w różnych miejscach nie należą się diety. Sąd Najwyższy w wyroku 19.10.1988 r. (III PZP 10/88) wyjaśnił, że pracownicy przedsiębiorstw budowlano-montażowych, wykonujący pracę na budowach zlokalizowanych poza miejscowością stanowiącą siedzibę zakładu pracy i dojeżdżających do tej pracy oraz powracających z niej codziennie do miejsca zamieszkania, nie mają prawa do diet.

Jeśli masz podobny problem prawny, zadaj pytanie naszemu prawnikowi (przygotowujemy też pisma) w formularzu poniżej  ▼▼▼

Zapytaj prawnika - porady prawne online

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • 5 - jeden =
.
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Szukamy ambitnego prawnika »

spadek.info

prawo-budowlane.info

odpowiedziprawne.pl