Mamy 11 676 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Liczna rodzina i spadek z długami

Autor: Janusz Polanowski • Opublikowane: 01.11.2020

Dwa lata temu zmarł mój wujek, brat mojego ojca. Jego żona i córka od dawna nie żyją. Stryj ożenił się ponownie z wyjątkowo nieznośną kobietą. Nazaciągała go na kredyty, a miał dobrą górniczą emeryturę. Gdy zmarł, przejęła jego emeryturę i mieszkanie, ale długów się zrzekła. Teraz cała, liczna rodzina zmarłego jest ciągana po sądach – każdy po kolei się zrzeka zadłużonego spadku za siebie, dzieci i wnuki. Kosztuje to od osoby ok. 130 zł plus dodatkowy koszt – zapłata za reprezentowanie małoletnich dzieci. Właśnie się dowiedziałam, że nawet dzieci nieżyjącego rodzeństwa też mogą przejąć te długi. Mój ojciec zmarł 5 dni po wujku, w związku z tym otrzymał część zadłużonego spadku. Dla mnie takie przepisy są niedorzeczne, kto stworzył takie prawo?! Przecież zarabiają na tym tylko notariusze! Czy jest jakiś sposób na wyjście z tej sytuacji?


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Liczna rodzina i spadek z długami

Warto sprawdzić, czy był testament

Jak wynika z podanych informacji w opisanej sprawie ma miejsce dziedziczenie ustawowe – art. 931 i następne Kodeksu cywilnego (K.c.). Być może Pani stryj pozostawił testament (art. 941 i następne K.c.); gdyby tak było, to z uwagi na art. 926 K.c. miałoby miejsce dziedziczenie testamentowe (art. 941 i następne K.c.). Proponuję zapoznać się z aktami postępowania (postępowań), w którym (lub w związku z którym) są składane oświadczenia co do spadku (art. 1012 i następne K.c.) – sposób składania takich oświadczeń ustawodawca uregulował w artykule 640 i następnych Kodeksu postępowania cywilnego (K.p.c.). Z uwagi na Pani interes prawny, związane z tym dziedziczeniem akta (dokumenty) powinny zostać Pani udostępnione; w dokumentach tych powinny być dostępne istotne informacje – być może na temat ewentualnego testamentu spadkodawcy. W Rejestrze Spadkowym (praktycznie dostępnym w dowolnej kancelarii notarialnej) powinno być możliwe sprawdzenie, czy spadkodawca zgłosił swój testament do odpowiedniego rejestru – czasami testament (lub informacje o nim) można uzyskać, rozmawiając z otoczeniem spadkodawcy lub z notariuszem (zwłaszcza tym, z którego usług spadkodawca często korzystał).

 

Grono spadkobierców ustawowych a długi spadkowe

Pani krytyczna wypowiedź dotyczy przepisów o dziedziczeniu ustawowym – zwłaszcza po nowelizacji, którą jest ustawa z dnia 2 kwietnia 2009 r. o zmianie ustawy – Kodeks cywilny (Dz. U. z 2009 r. Nr 79, poz. 662). Nowelizacją rozszerzono grono (potencjalnych) spadkobierców ustawowych. Otwarte i akcentowane uzasadnienie rozszerzenia grona spadkobierców ustawowych wskazywało na chęć umożliwienia dziedziczenia osobom z dalszego kręgu rodzinnego spadkodawcy (jeżeli brakuje osób z bliższej rodziny). Niezależnie jednak od oceny prawa – ono obowiązuje. Jeżeli zabraknie złożenia we właściwym terminie stosownego oświadczenia co do spadku (np. oświadczenia o odrzuceniu spadku), to Pani lub Pani dziecko (dzieci) może stać się spadkobiercą Pani stryja. Wobec tego należy złożyć terminowo – w ciągu 6 miesięcy od dowiedzenia się o tytule swego powołania do spadku (art. 1015 K.c.) – właściwe oświadczenie co do spadku. Z uwagi na znaczne długi spadku (art. 922 K.c.) leży to w interesie każdego (potencjalnego) spadkobiercy. Proszę pamiętać o ukształtowanej praktyce, według której złożenie w imieniu dziecka (niepełnoletniego) oświadczenia o odrzuceniu spadku wymaga zgody sądu rejonowego (wydziału z zakresu spraw rodzinnych lub opiekuńczych); w ten sposób faktycznie ograniczeniu ulega przysługujący rodzicom dziecka status jego przedstawiciela ustawowego – art. 92 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (K.r.o.) w związku z art. 10 i następnymi K.c. Ukształtowane orzecznictwo w tym zakresie ma duże znaczenie praktyczne, dlatego należy odpowiednio wcześnie zawnioskować do sądu o wyrażenie zgody na odrzucenie spadku w imieniu dziecka.

 

Ustawę jest uprawniony zmienić ustawodawca. Pani (jako obywatelka) jest uprawniona zwracać się do posłów, senatorów i Prezydenta RP z prośbą o zmiany legislacyjne. Czy jednak warto się tak wysilać?

 

Niższe opłaty w sądzie niż u notariusza

Proszę zwrócić uwagę na to, że różne czynności (w tym oświadczenia co do spadku) mogą zostać dokonane nie tylko przed notariuszem (co Pani zaakcentowała), ale także przed sądem (w tym czasami przed sądem właściwym na miejsce swego pobytu). Wiele związanych ze wstępnymi etapami „spraw spadkowych” czynności objętych jest niezbyt wysokimi opłatami sądowymi (np. 50 złotych) – określono to w ustawie o kosztach sądowych w sprawach cywilnych.

 

Śmierć spadkobiercy przed upływem terminu do złożenia oświadczenia o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku

Proszę odnieść do swojej sytuacji treść artykułu 1017 K.c.: „Jeżeli przed upływem terminu do złożenia oświadczenia o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku spadkobierca zmarł nie złożywszy takiego oświadczenia, oświadczenie o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku może być złożone przez jego spadkobierców. Termin do złożenia tego oświadczenia nie może się skończyć wcześniej aniżeli termin do złożenia oświadczenia co do spadku po zmarłym spadkobiercy”.

 

Oświadczenie zastępcze o odrzuceniu spadku po stryju za zmarłego tatę

Nawet na wszelki wypadek proponuję złożyć swoiście zastępcze oświadczenie o odrzuceniu spadku po Pani stryju za Pani zmarłego tatę. W artykule 1017 K.c. brak jednoznacznej dyspozycji ustawodawcy co do sytuacji, w której określony (potencjalny) spadkobierca zmarł przez złożeniem oświadczeń co do spadku (w praktyce oświadczeń o odrzuceniu spadku) przez osoby z bliższych kręgów (potencjalnych) spadkobierców. Takie sformułowanie zapewne nie stanowiło (zwłaszcza większego) problemu przed rozszerzeniem kręgu spadkobierców ustawowych – choć problemy i wątpliwości się zdarzały. Jednak w potencjalnie dość długim „okresie przejściowym” (na składanie oświadczeń woli przez osoby z bliższego kręgu spadkobierców) mogą umierać określeni (potencjalni) spadkobiercy ustawowi. Taka sytuacja może przyczynić się do sporów np. związanych z żądaniami wierzycieli spadkodawcy; zaś ryzyko staje się większe z uwagi na utrzymywaną treść artykułu 925 K.c. (bez potrzebnych doprecyzowań w związku ze złożonymi i ważnymi sytuacjami).

 

Brak złożenia swoiście zastępczego oświadczenia woli (w tej sytuacji za Pani tatę) mogłoby być nawet traktowane – zwłaszcza przez wierzycieli spadkodawcy – jako okoliczność świadcząca o tym, że spadkobiercy Pani taty przejęli długi spadkowe przez niego odziedziczone.

 

Zdaję sobie sprawę, że każde dodatkowe oświadczenie (np. o odrzuceniu spadku) to dodatkowy koszt (np. w postaci opłaty sądowej), jednak taki wydatek może być znacznie niższy od kosztów związanych z brakiem odpowiedniego oświadczenia.

 

Przypominam jeszcze na koniec, że wszystkie oświadczenia co do spadku powinny być składane w odpowiedniej kolejności.

 

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • 9 plus cztery =

»Podobne materiały

Zastraszanie w pracy

Przełożony próbuje mnie zastraszać w pracy. Sprawa dotyczy nie tylko mnie, lecz także innych pracowników. Co mogę zrobić? Czy powinienem zgłosić to szefostwu firmy?

 

Bluszcz sąsiada na ścianie domu - jak go usunąć?

Od ponad 20 lat na ścianie naszego domu, która jest od strony sąsiada i tylko on ma do niej dostęp, rośnie bluszcz, który on dawno temu posadził. Chcemy usunąć ten bluszcz, bo niszczy tynk i przez to mamy w domu wilgoć. Bluszcz rozrósł się również na front budynku, ale tam go sami usunęliśmy. Wtedy

 

Nabycie nieruchomości w spadku po cudzoziemcu, który miał kartę stałego pobytu w Polsce

Mój zmarły mąż był obywatelem Indii. Został po nim w Polsce majątek: nieruchomość (współwłasność domu), a także udziały w spółce z o.o. Pomimo że od śmierci męża minęło już kilkanaście lat, postępowanie spadkowe nie zostało jeszcze przeprowadzone. Mąż nie pozostawił testamentu. Chciałabym wreszcie u

 

Ważność testamentu sporządzonego za granicą

Jestem obywatelką Polski, ale mieszkam na stałe za granicą, w Kanadzie. W obu krajach mam majątki. Chciałabym sporządzić testament za granicą. Adwokat zasugerował, by sprawdzić, czy dokument będzie ważny w Polsce. Czy muszę sporządzić dwa testamenty (jeden dotyczący nieruchomości w Kanadzie, a drugi

 

Procedury przy uzyskaniu świadczenia kompensacyjnego

Jestem nauczycielem z 32-letnim stażem. Za dwa lata kończę 55 lat. W wyniku likwidacji szkoły rozwiązano ze mną umowę. Obecnie jestem na zasiłku dla bezrobotnych. Później chciałabym skorzystać ze świadczenia kompensacyjnego. Czy to możliwe? Jakie procedury mnie czekają?

 

Oddanie do nieodpłatnego używania

Osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą wybudowała budynek i oddała do użytkowania w 2007 r., odliczając VAT. Planuje utworzyć spółkę i chce jej przekazać połowę budynku na kilka miesięcy (później odda cały skład). Notariusz nie zgadza się na spisanie umowy dotyczącej połowy nieruchom

 

Amortyzacja kontenera

Do jakiej grupy środków trwałych należy kontener socjalny – metalowy, przeznaczony na pomieszczenie socjalne dla pracowników magazynowych? Jaka jest stawka amortyzacji kontenera?

 

Przejście na emeryturę i praca na etacie w spółce

Chcę przejść na emeryturę od 01.10.2017, ale chciałbym dalej pracować na etacie dyrektora w spółce z o.o., której jestem współwłaścicielem. Słyszałem, że powinienem się zwolnić z pracy 30.09 i ponownie zatrudnić od 1.10. Czy to prawda? Mam zebraną pełną dokumentację ze studiów i wszystkich poprzedni

 

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Szukamy ambitnego prawnika »