Mamy 11 050 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Licencja syndyka

Autor: Tomasz Krupiński • Opublikowane: 15.11.2013

Jak wiadomo, żeby zdawać na licencję syndyka trzeba m.in. w ciągu ostatnich 15 lat przez 3 lata zarządzać przedsiębiorstwem. Czy chodzi o jedno i to samo przedsiębiorstwo? Czy też można np. przez rok być w zarządzie jednej spółki, złożyć rezygnację, a tydzień przed jej złożeniem zostać prezesem innej spółki i być nim jeszcze przez dwa lata – co w sumie daje trzy lata? Niektórzy piszą, że ma być zachowana ciągłość 3-letnia. Skąd wynika ten wymóg? Czy ta druga spółka musi realnie coś robić, czy wystarczy, że w KRS istnieje przez 2 lata? Czy musi mieć REGON?


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Jak Pan zapewne wie, zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 15 czerwca 2007 r. o licencji syndyka (u.l.s.): „licencję syndyka może uzyskać osoba fizyczna, która:

 

1) ma obywatelstwo państwa członkowskiego Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej lub państwa członkowskiego Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) – strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym;

 

2) zna język polski w zakresie niezbędnym do wykonywania czynności syndyka;

 

3) ma pełną zdolność do czynności prawnych;

 

4) ukończyła wyższe studia i uzyskała tytuł magistra lub równorzędny w państwie, o którym mowa w pkt 1;

 

5) posiada nieposzlakowaną opinię;

 

6) w okresie 15 lat przed złożeniem wniosku o licencję syndyka przez co najmniej 3 lata zarządzała majątkiem upadłego, przedsiębiorstwem lub jego wyodrębnioną częścią w Rzeczypospolitej Polskiej lub państwie, o którym mowa w pkt 1;

 

7) nie była karana za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe;

 

8) nie jest podejrzana albo oskarżona o przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego lub przestępstwo skarbowe;

 

9) nie jest wpisana do rejestru dłużników niewypłacalnych Krajowego Rejestru Sądowego;

 

10) złożyła z pozytywnym wynikiem egzamin przed Komisją Egzaminacyjną, powołaną przez Ministra Sprawiedliwości;

 

11) jest zdolna, ze względu na stan zdrowia, do wykonywania czynności syndyka.

 

2. Do ustalania zdolności do wykonywania czynności syndyka, ze względu na stan zdrowia, o której mowa w ust. 1 pkt 11, stosuje się odpowiednio przepisy o ustroju sądów powszechnych regulujące zakres i sposób przeprowadzania badań kandydatów do objęcia urzędu sędziego”.

 

Jak wynika z odpowiedzi podsekretarza stanu w Ministerstwie Sprawiedliwości z upoważnienia ministra (czyli osoby najbardziej kompetentnej i władczej w tym zakresie) na zapytanie w sprawie wątpliwości interpretacyjnych pojawiających się przy analizie ustawy o licencji syndyka, stosownie do art. 3 ust. 1 pkt 6 u.l.s. licencję syndyka może otrzymać osoba fizyczna, która w okresie 15 lat przed złożeniem wniosku o licencję syndyka przez co najmniej 3 lata zarządzała majątkiem upadłego, przedsiębiorstwem lub jego wyodrębnioną częścią w Rzeczypospolitej Polskiej lub państwie członkowskim Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej lub państwa członkowskiego Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) – strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym.

 

Ustawa o licencji syndyka nie zawiera objaśnienia pojęcia „przedsiębiorstwo” ani też nie zawiera przepisu odsyłającego do konkretnego aktu prawnego w zakresie jego definicji.

 

W tym stanie rzeczy należy dokonać wykładni terminu „przedsiębiorstwo”, opierając się na definicjach zawartych w innych aktach prawnych.

 

I tak stosownie do art. 551 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 z późn. zm. – dalej K.c.): „przedsiębiorstwo jest zorganizowanym zespołem składników niematerialnych i materialnych przeznaczonym do prowadzenia działalności gospodarczej. Obejmuje ono w szczególności:

 

1) oznaczenie indywidualizujące przedsiębiorstwo lub jego wyodrębnione części (nazwa przedsiębiorstwa);

 

2) własność nieruchomości lub ruchomości, w tym urządzeń, materiałów, towarów i wyrobów, oraz inne prawa rzeczowe do nieruchomości lub ruchomości;

 

3) prawa wynikające z umów najmu i dzierżawy nieruchomości lub ruchomości oraz prawa do korzystania z nieruchomości lub ruchomości wynikające z innych stosunków prawnych;

 

4) wierzytelności, prawa z papierów wartościowych i środki pieniężne;

 

5) koncesje, licencje i zezwolenia;

 

6) patenty i inne prawa własności przemysłowej;

 

7) majątkowe prawa autorskie i majątkowe prawa pokrewne;

 

8) tajemnice przedsiębiorstwa;

 

9) księgi i dokumenty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej”.

 

Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz. U. Nr 60, poz. 535 z późn. zm.) mająca charakter podstawowego aktu prawnego dla funkcjonowania osób posiadających licencję syndyka nie podaje definicji przedsiębiorstwa, określając jednak przedmiotowy zakres jej stosowania poprzez wskazanie w art. 5, że:

 

„1. Przepisy ustawy stosuje się do przedsiębiorców w rozumieniu ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93, z późn. zm.), jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.

 

2. Przepisy ustawy stosuje się także do:

 

1) spółek z ograniczoną odpowiedzialnością i spółek akcyjnych nieprowadzących działalności gospodarczej;

 

2) wspólników osobowych spółek handlowych, ponoszących odpowiedzialność za zobowiązania spółki bez ograniczenia całym swoim majątkiem;

 

3) wspólników spółki partnerskiej”.

 

Zgodnie natomiast z art. 431 K.c.: „przedsiębiorcą jest osoba fizyczna, osoba prawna i jednostka organizacyjna, o której mowa w art. 331 § 1, prowadząca we własnym imieniu działalność gospodarczą lub zawodową”.

 

Mając na uwadze powyższe przepisy, wydaje się, że zarówno dla definicji przedsiębiorstwa w rozumieniu u.l.s., jak i definicji przedsiębiorcy z K.c. zasadnicze znaczenie ma instytucja działalności gospodarczej zdefiniowana w art. 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2007 r. Nr 155, poz. 1095 z późn. zm.) jako: „zarobkowa działalność wytwórcza, budowlana, handlowa, usługowa oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin ze złóż, a także działalność zawodowa, wykonywana w sposób zorganizowany i ciągły”.

 

Dokonując analizy tych przepisów w aspekcie spełnienia warunku z art. 3 ust. 1 pkt 6 u.l.s., można stwierdzić, że celem, jakim kierował się ustawodawca, wprowadzając do u.l.s. wymóg zarządzania przez co najmniej 3 lata przedsiębiorstwem lub jego wyodrębnioną częścią jest umożliwienie uzyskania licencji jedynie osobom posiadającym doświadczenie w zarobkowym uczestnictwie w obrocie gospodarczym.

 

W tym stanie rzeczy wpis przedsiębiorcy do ewidencji działalności gospodarczej i nieprzerwane prowadzenie jej przez okres co najmniej 3 lat w okresie 15 lat przed złożeniem wniosku o licencję syndyka wypełnia przesłankę określoną w art. 3 ust. 1 pkt 6 u.l.s., bez względu na rodzaj czy charakter tej działalności – usługowy, produkcyjny bądź handlowy.

 

Jakkolwiek interpretacja taka wydaje się dość liberalna – pozwala bowiem na spełnienie wymaganego kryterium zarządzania przedsiębiorstwem także osobie prowadzącej niewielką działalność handlową i niezatrudniającej pracowników (np. kiosk z gazetami, stoisko z owocami) – wydaje się, że brak jest podstaw prawnych dla różnicowania rodzajów działalności gospodarczej ze względu na ich rozmiar, obroty czy też profil.

 

Odnosząc się do kwestii spełniania przesłanki określonej w art. 3 ust. 1 pkt 6 u.l.s. przez osoby będące członkami organów zarządzających spółek kapitałowych, należy wskazać, że również w tym przypadku profil działalności takich podmiotów nie ma znaczenia przy ocenie warunku zarządzania przedsiębiorstwem. Wystarczający jest – należycie udokumentowany – sam fakt pełnienia funkcji członka zarządu spółki kapitałowej w określonym czasie.

 

W odniesieniu do osób będących wspólnikami spółek osobowych celowe byłoby w każdym przypadku zbadanie, czy osoba taka na mocy umowy spółki bądź uchwały wspólników nie została wyłączona od prowadzenia spraw spółki, w przypadku zaś spółki komandytowej – czy komandytariusz został umową spółki uprawniony do prowadzenia jej spraw. Wydaje się bowiem, że wspólnicy spółek osobowych pozbawieni prawa prowadzenia jej spraw oraz komandytariusze, którym nie przyznano uprawnienia prowadzenia spraw spółki, nie spełniają przesłanki zarządzania przedsiębiorstwem wskazanej w art. 3 ust. 1 pkt 6 u.l.s.

 

Podkreślenia wymaga, że w aspekcie spełnienia wymogu z art. 3 ust. 1 pkt 6 u.l.s. osoba ubiegająca się o licencję syndyka jest oceniana indywidualnie w postępowaniu o wydanie licencji na podstawie przedłożonych przez nią dokumentów, a w przypadku odmowy przyznania licencji osoba zainteresowana może zaskarżyć taką decyzję w trybie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego.

 

Z powyższego stanowiska wynika, że działalność 3-letnia powinna być prowadzona nieprzerwanie w jednym podmiocie. Wynika z tego, że działalność nieprzerwana (3-letnia) w innych podmiotach nie wypełnia dyspozycji tego przepisu.

 

Oczywiście jeśli literalnie podejdziemy do tego przepisu, zgodnie z którym osoba ubiegająca się o licencję syndyka m.in. w okresie 15 lat przed złożeniem wniosku o licencję syndyka przez co najmniej 3 lata zarządzała majątkiem upadłego, przedsiębiorstwem lub jego wyodrębnioną częścią w Rzeczypospolitej Polskiej lub państwie, o którym mowa w pkt 1, to nie wynika z niego obowiązek przymusu 3-letniego zarządzania tylko jednym i tym samym przedsiębiorstwem. Literalnie więc przyjmując, może chodzić o nieprzerwane zarządzanie różnymi przedsiębiorstwami, byleby okres ten wynosił 3 lata.

 

Niestety pracownicy Ministerstwa Sprawiedliwości mogą mieć odmienne zdanie i termin „zarządzał przedsiębiorstwem” rozumieć w ten sposób, że jeśliby ustawodawca przewidywał zarządzanie różnymi przedsiębiorstwami, to słowo „przedsiębiorstwem” zastąpiłby słowem „przedsiębiorstwami”.

 

Niestety brak w tym zakresie orzecznictwa sądów administracyjnych, które odpowiadałoby na Pana pytanie wprost, dlatego pozostaje kwestia indywidualnej wykładni prawnej zaprezentowanego przepisu.

 

Odpowiadając na Pana kolejne pytanie, stoję na stanowisku, że dla wykazania zarządzania przedsiębiorstwem przez określony czas wystarczy wskazanie w KRS Pana jako członka zarządu przez 3 lata. Wydruk z KRS w zakresie spółek kapitałowych uważam za wystarczający.

 

Wynika to także pośrednio z wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 16 maja 2011 r. (VI SA/Wa 537/2011), który w tezach wyroków stwierdził, że: „[…] doświadczenie kandydata na syndyka w zakresie zarządzania przedsiębiorstwem lub jego wyodrębnioną częścią, w rozumieniu dyspozycji art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o licencji syndyka, winno dotyczyć czynności faktycznych i prawnych związanych z bieżącym utrzymywaniem i prowadzeniem przedsiębiorstwa czy też – jak słusznie wskazuje sam skarżący – »kierowaniem« przedsiębiorstwem. Wymogu tego nie spełnia jednak – wbrew twierdzeniom skarżącego – pełnienie funkcji członka rady nadzorczej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Zgodzić należy się z organem, że rada nadzorcza nie zarządza spółką w znaczeniu, jak to przedstawiono wyżej, ale jedynie sprawuje nadzór nad działalnością spółki. […] Już sama systematyka Kodeksu spółek handlowych wskazuje, że ustawodawca w sposób wyraźny wyodrębnił kompetencje i obowiązki związane z zarządem spółki, powierzając je zarządowi spółki, od czynności nadzorczych, wykonywanych, co do zasady, przez wspólników spółki, a w przypadku powołania rady nadzorczej lub komisję rewizyjną, dodatkowo także przez te organy. Co istotne, nawet w przypadku powołania rady nadzorczej, nie może ona wydawać zarządowi wiążących poleceń do prowadzenia spraw spółki, tj. czynności zarządzania i kierowania spółką (por. art. 219 § 2 Ksh)”.

 

Skarżący, którego skargę sąd oddalił, pełnił funkcję nieprzerwanie w jednym przedsiębiorstwie, ale nie członka zarządu, lecz członka rady nadzorczej, co wykazał jedynie odpisem z KRS. Organ nie wymagał innych dokumentów ani wykazania faktycznej działalności (faktycznie także zarządzał spółką), dlatego w tym zakresie Pana odpis z KRS powinien być wystarczający.

 

Wprawdzie sąd zaznaczył, że pojęcie „zarządu” w znaczeniu ogólnym ani pojęcie „zwykłego zarządu”, ani też „czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu” nie są w naszym prawie określone ustawowo. W nauce i orzecznictwie przyjmuje się jednak, że termin „zarząd” obejmuje wszelkie czynności dotyczące zarządzanego mienia. Są to nie tylko czynności prawne, lecz także czynności faktyczne i podjęte w postępowaniu zarówno sądowym, jak i administracyjnym (por. uchwała siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z 10 kwietnia 1991 r., III CZP 76/90 OSNCP 1991/10-12 poz. 117; S. Rudnicki [w:] Komentarz do Kodeksu cywilnego. Część ogólna. Księga druga, str. 197).

 

Jak podnosi się w komentarzu do Prawa upadłościowego i naprawczego, w związku z regulacją prawną uprawnień syndyka, a zwłaszcza osobną regulacją czynności związanych z likwidacją majątku upadłego, termin „czynności zarządu syndyka” obejmuje czynności faktyczne i prawne oraz czynności postępowania związane z bieżącym utrzymywaniem majątku upadłego, jak również prowadzeniem jego przedsiębiorstwa (art. 312). Czynności te syndyk wykonuje w granicach swych uprawnień (por: A. Jakubecki, F. Zedler, Komentarz do art. 173 ustawy – Prawo upadłościowe i naprawcze; LEX 2011).

 

Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, trzeba stwierdzić, że zdaniem sądu przyjąć należy, iż doświadczenie kandydata na syndyka w zakresie zarządzania przedsiębiorstwem lub jego wyodrębnioną częścią w rozumieniu dyspozycji art. 3 ust. 1 pkt 6 u.l.s. winno dotyczyć czynności faktycznych i prawnych związanych z bieżącym utrzymywaniem i prowadzeniem przedsiębiorstwa czy też kierowaniem nim.

 

Na podstawie powyższego, literalnie rzecz ujmując, zarządzać przez okres 3 lat mógł Pan w różnych przedsiębiorstwach. Inaczej jednak dany przepis może interpretować Ministerstwo Sprawiedliwości i stanąć na stanowisku, że zarząd 3-letni powinien być pełniony w jednym i tym samym przedsiębiorstwie. Oczywiście można się z tym stanowiskiem nie zgodzić i próbować wnosić skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego.

 

Jak też z analizy orzecznictwa wynikało, dla udokumentowania zarządu wystarcza jedynie odpis z KRS. Rejestracja przedsiębiorców podlegających wpisowi do KRS następuje na podstawie wniosku RG-1 (pierwszy wpis lub zgłoszenie zmian) złożonego przez przedsiębiorcę do sądu rejestrowego (w formie papierowej). Wniosek RG-1 przesyłany jest przez sąd rejestrowy niezwłocznie, nie później niż w terminie 3 dni roboczych od dnia dokonania wpisu do właściwego urzędu statystycznego wraz z odpisem postanowienia o wpisie i zaświadczeniem o dokonaniu wpisu. Jest to więc formalność dla wpisania do KRS, a nie świadczy o nieistnieniu spółki.

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

wersja do druku drukuj

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • pięć plus V =

»Podobne materiały

Czy po ogłoszeniu upadłości syndyk może działać natychmiast?

Czy po uznaniu przez sąd gospodarczy upadłości, wyznaczony przez niego syndyk może działać natychmiast, czy dopiero po uprawomocnieniu się wyroku? Chciałabym również wiedzieć, czy jeśli prezes spółki będzie przebywał na zwolnieniu lekarskim, to czy – mimo jego nieobecność – będzie mogła

 

Upadłość układowa a uprawnienia sędziego-komisarza

Reprezentuję spółkę, która od marca 2009 r. posiada odpłatne prawo użytkowania nieruchomości (budynek z biurami), spisane w formie aktu notarialnego na 30 lat. Jesteśmy wpisani do księgi wieczystej tej nieruchomości. W lutym 2010 r. firma, od której dzierżawimy budynek, ogłosiła upadłość układo

 

Upadłość osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą

Prowadzę działalność gospodarczą od wielu lat. W tej chwili znalazłem się w bardzo trudnej sytuacji finansowej z powodu zastoju w mojej branży. Wpadłem niestety w pętlę kredytową. Banki wypowiedziały mi umowy kredytowe i grozi mi wypowiedzenie pozostałych umów. Nie jestem w stanie w tej chwili regul

 

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
wizytówka Szukamy ambitnego prawnika »