Mamy 11 498 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Licencja niewyłączna

Autor: Bogusław Nowakowski • Opublikowane: 26.10.2012

Wykonuję pracę dla wydawcy mojego dzieła (płyta DVD z materiałem językowym), którym jest firma mojego syna. Płatności dla mnie (z tytułu licencji niewyłącznej) chcemy uzależnić od sprzedaży dzieła, dzieląc je na pierwszą niską kwotę jednorazową, a następnie kwoty comiesięczne obliczane w oparciu o faktury czy paragony sprzedaży. A może w ogóle jest możliwość rezygnacji z pierwszej kwoty i dokonywanie rozliczeń wyłącznie w oparciu o wyniki sprzedaży? Czy dopuszczalny jest taki nieograniczony czasowo i rozłożony „na raty” system pobierania przeze mnie opłat z tytułu licencji, bez określenia momentu jej zakończenia? Czy przy tego typu rozliczeniach w grę wchodzi również podatek VAT? Załączam proponowaną umowę.


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Tworzy Pan dzieło (utwór) w postaci płyty DVD z materiałem językowym. Jest Pan jego jedynym autorem. W związku z tym przysługują Panu prawa autorskie do tego utworu. Dzieło ma charakter mieszany (utwór audio-wizualny z elementami oprogramowania komputerowego niezbędne do korzystania z materiałów w określonej formie). Nie będzie ono wykonywane w ramach odrębnej umowy-zlecenia (dzieło) Pana z firmą syna.

 

Pan jest niezależnym autorem, a firma syna wydawcą.

 

Udziela Pan licencji niewyłącznej – co oznacza, że licencjobiorca ma prawo do udzielenia przez twórcę upoważnienia innym osobom do korzystania z utworu na tym samym polu eksploatacji, na jakim on ma prawo eksploatować utwór.

 

Zasada generalna jest, iż licencja upoważnia jedynie do korzystania, i nie przenosi całości Pana majątkowych praw autorskich na licencjobiorcę. Stosownie do prawa autorskiego (art. 67 ust. 1) „twórca może udzielić upoważnienia do korzystania z utworu na wymienionych w umowie polach eksploatacji z określeniem zakresu, miejsca i czasu tego korzystania”.

 

Ustawa o prawie autorskim i prawach pokrewnych nie definiuje pól eksploatacji, a jedynie je wymienia.

 

Określenie pól eksploatacji, w ramach których licencjobiorca uprawniony jest do korzystania z utworu, powinno być istotnym elementem umowy licencyjnej.

 

Tak samo ważne jest określenie miejsca i czasu korzystania z utworu.

 

Zgodnie z art. 66 (który ma zastosowanie również do programów komputerowych):

 

„Art. 66. 1. Umowa licencyjna uprawnia do korzystania z utworu w okresie pięciu lat na terytorium państwa, w którym licencjobiorca ma swoją siedzibę, chyba że w umowie postanowiono inaczej.

 

2. Po upływie terminu, o którym mowa w ust. 1, prawo uzyskane na podstawie umowy licencyjnej wygasa”.

 

Przepis art. 66 nie jest przepisem obowiązującym bezwzględnie – strony mają możliwość innego ukształtowania tego zagadnienia w umowie licencyjnej – tak co do miejsca wykonywania prawa licencyjnych jak i czasu.

 

Gdy w umowie brak jest wskazania tych zagadnień lub powstaną na tle umowy wątpliwości co do zakresu ich oznaczenia, w rachubę wchodzą zasady z art. 66.

 

Udzielenie licencji niewyłącznej nie stwarza automatycznego ograniczenia twórcy dzieła w upoważnieniu innych osób do korzystania z utworu na tych samych polach eksploatacji, w tym samym zakresie, czasie oraz miejscu. Sam autor dzieła (licencjodawca) może udzielać innych licencji uprawniających do korzystania, sam może również z niego korzystać.

 

Umowa zawiera licencję niewyłączną na jednorazowe opublikowanie w następującej formie:

 

  • zwielokrotnienia na nośniku DVD,
  • wprowadzenia do obrotu na terenie Rzeczypospolitej Polskiej egzemplarzy Dzieła opisanego w § 1,
  • rozpowszechnianie fragmentów dzieła poprzez opublikowanie ich w Internecie.

 

W innym miejscu mówi o tym, że przez jednorazowe opublikowanie Dzieła, w rozumieniu niniejszej umowy, rozumie się publikację dzieła w liczbie co najmniej 2000 egzemplarzy. Wydawca może publikować kolejne wznowienia Dzieła po zawiadomieniu o tym Autora.

 

W tym zakresie umowa nie jest odpowiednia dla planowanego działania.

 

Oznacza to, że licencja nie jest na jednorazowa publikację, ale na klika publikacji dzieła w sposób wskazany w umowie, przez bliżej nieokreślony czas.

 

Umowa nie ustala czasu trwania licencji. Stosownie do art. 66 jest ona więc udzielona na 5 lat, a po tym okresie wygaśnie. Konieczne będzie zawarcie nowej umowy. Ewentualnie można w umowie wskazać inny czas trwania licencji.

 

Czas trwania licencji jest zagadnieniem niezależnym od wynagrodzenia.

 

Wynagrodzenie należne jest licencjodawcy na zasadach wskazanych w umowie.

 

Jednak wobec tego, że licencja (przy braku odmiennych postanowień umowy licencyjnej) trwa maksymalnie 5 lat, to także należne Panu wynagrodzenie będzie wypłacane przez 5 lat.

 

W związku z tym przy wskazanym brzmieniu umowy licencyjnej umowa ta wygaśnie po 5 latach. Dla licencjobiorcy oznacza to utratę licencji i brak możliwości wykorzystywania Pana utworu w sposób wskazany w licencji na określonych polach eksploatacji po upływie owych 5 lat.

 

W praktyce spotykane są rożne systemy ustalania wynagrodzenia z tytułu licencji na wykorzystanie utworu.

 

Spotykane jest ustalenie licencji jako zmiennego wynagrodzenia dla licencjodawcy, która stanowi jakiś procent przychodów (lub dochodów) osiąganych przez licencjobiorcę.

 

Możliwe jest także ustalenie wynagrodzenia w formie dwóch składników: pierwszy to jedna opłata za cały okres (przy ustalonym czasie trwania licencji ), drugi to zmienne wynagrodzenie za określony czas (miesiąc, kwartał) jako procent przychodów licencjobiorcy.

 

Przy umowach z ustalonym czasem trwania licencji występuje także opłata stała za każdy rok trwania licencji oraz wynagrodzenie zmienne za określony czas (miesiąc, kwartał) jako procent przychodów licencjobiorcy.

 

Element stały opłaty licencyjnej może być płatny z góry za cały okres trwania licencji w całości lub za każdy rok jej trwania.

 

Element zmienny wynagrodzenia powinien być płatny w ustalonych umownie terminach – okresach rozliczeniowych po ich zakończeniu.

 

Wskaże, że element większej opłaty stałej w pierwszym roku licencji występuje przeważnie przy opłacie licencyjnej za przeniesienie prawa stosowania wynalazku, topografii układu scalonego, wzoru użytkowego, wzoru przemysłowego, znaku towarowego lub wzoru zdobniczego, w pierwszym roku trwania licencji od pierwszej jednostki, z którą zawarto umowę licencyjną.

 

W tych przypadkach ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych przewiduje 50% koszty uzyskania przychodów przychodu za opłatę licencyjną w 1. roku trwania licencji. Za pozostały okres już nie.

 

Przy dochodzie z tytułu korzystania przez twórców z praw autorskich i artystów wykonawców z praw pokrewnych, w rozumieniu odrębnych przepisów, lub rozporządzania przez nich tymi prawami – koszty uzyskania przychodu ustalane są w wysokości 50 % uzyskanego przychodu.

 

Źródłem przychodu dla Pana w związku z uzyskiwania przez Pana przychodu z tytułu udzielenia licencji do korzystania z utworu w określonej formie( w tym jego wydawania) będą przychody z praw majątkowych i stanowić one będą odrębne źródło przychodów, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 7 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych: „źródłami przychodów są: kapitały pieniężne i prawa majątkowe, w tym odpłatne zbycie praw majątkowych innych niż wymienione w pkt 8 lit. a-c”.

 

Przychody te zostaną zakwalifikowane jako przychody z praw majątkowych, o których mowa w art. 18 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych: „za przychód z praw majątkowych uważa się w szczególności przychody z praw autorskich i praw pokrewnych w rozumieniu odrębnych przepisów, praw do projektów wynalazczych, praw do topografii układów scalonych, znaków towarowych i wzorów zdobniczych, w tym również z odpłatnego zbycia tych praw”.

 

Nasze prawo nie wskazuje sztywnych reguł ustalania wynagrodzenia z tytułu licencji.

 

Według prawa autorskiego:

 

„Art. 43. 1. Jeżeli z umowy nie wynika, że przeniesienie autorskich praw majątkowych lub udzielenie licencji nastąpiło nieodpłatnie, twórcy przysługuje prawo do wynagrodzenia.

2. Jeżeli w umowie nie określono wysokości wynagrodzenia autorskiego, wysokość wynagrodzenia określa się z uwzględnieniem zakresu udzielonego prawa oraz korzyści wynikających z korzystania z utworu. (…)

 

Art. 45. Jeżeli umowa nie stanowi inaczej, twórcy przysługuje odrębne wynagrodzenie za korzystanie z utworu na każdym odrębnym polu eksploatacji. (…)

 

Art. 47. Jeżeli wynagrodzenie twórcy zależy od wysokości wpływów z korzystania z utworu, twórca ma prawo do otrzymania informacji i wglądu w niezbędnym zakresie do dokumentacji mającej istotne znaczenie dla określenia wysokości tego wynagrodzenia.

 

Art. 48. 1. Jeżeli wynagrodzenie twórcy jest określone procentowo od ceny sprzedaży egzemplarzy utworu, a cena ta ulega podwyższeniu, twórcy należy się umówiony procent od egzemplarzy sprzedanych po podwyższonej cenie.

 

2. Jednostronne obniżenie ceny sprzedaży egzemplarzy przed upływem roku od przystąpienia do rozpowszechniania utworu nie wpływa na wysokość wynagrodzenia. Strony mogą przedłużyć ten termin”.

 

Nie ma ograniczeń w zakresie ustalania systemu wynagradzania Pana jako autora z tytułu udzielonej licencji niewyłącznej.

 

Jeżeli licencja jest udzielona na 5 lat (lub więcej stosownie do umowy), to ma Pan prawo do wynagrodzenia przez cały czas trwania umowy. Tym bardziej że w projekcie umowy w zakresie wynagrodzenia ustalone jest, iż ma ono dwa składniki: opłata jednorazowa oraz opłaty zmienne uzależnione od przychody licencjobiorcy.

 

W takiej sytuacji można zawrzeć umowę licencyjna na czas nieokreślony i wtedy będzie Pan otrzymywał wynagrodzenie z tego tytułu tak długo, jak umowa będzie wiązała Pana i firmę syna.

 

Jest to rozwiązanie jak najbardziej dopuszczalne.

 

W czasie zawierania umowy licencyjnej nie wiadomo, jak długo dany utwór będzie się sprzedawał. Trudno jest więc ustalić wynagrodzenie w konkretnej kwocie. Z tego względu dopuszczalne jest ustalenie go jako udział procentowy w przychodach licencjobiorcy z eksploatacji utworu. Ustalenie takie wiąże tak długo jak długo zawarta jest umowa licencyjna.

 

Podatek VAT

 

Art. 15 ust. 3 ustawy o podatku od towarów i usług zawiera definicję samodzielnej działalności gospodarczej dla potrzeb tylko tej ustawy. Przepis ten ma obecnie brzmienie:

 

„Art. 15. 1. Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

2. Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody, również wówczas, gdy czynność została wykonana jednorazowo w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania czynności w sposób częstotliwy. Działalność gospodarcza obejmuje również czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

3. Za wykonywaną samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 1, nie uznaje się czynności:

 

1) z tytułu których przychody zostały wymienione w art. 12 ust. 1-6 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2010 r. Nr 51, poz. 307, z późn. zm.);

2) (uchylony);

3) z tytułu których przychody zostały wymienione w art. 13 pkt 2-9 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, jeżeli z tytułu wykonania tych czynności osoby te są związane ze zlecającym wykonanie tych czynności prawnymi więzami tworzącymi stosunek prawny pomiędzy zlecającym wykonanie czynności i wykonującym zlecane czynności co do warunków wykonywania tych czynności, wynagrodzenia i odpowiedzialności zlecającego wykonanie tych czynności wobec osób trzecich”.

 

Aby być podatnikiem VAT, trzeba wykonywać samodzielnie działalność gospodarczą w rozumieniu tej ustawy (jak wyżej w przepisie).

 

Samodzielne wykonywanie działalności gospodarczej nie musi mieć charakteru odrębnej zarejestrowanej działalności gospodarczej.

 

Według ustawy o swobodzie działalności gospodarczej (art. 2) „działalnością gospodarczą jest zarobkowa działalność wytwórcza, budowlana, handlowa, usługowa oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin ze złóż, a także działalność zawodowa, wykonywana w sposób zorganizowany i ciągły”.

 

Podatnikiem VAT można być, prowadząc działalność gospodarczą w rozumieniu ustawy o swobodzie działalności gospodarczej (zarejestrowana formalnie działalność gospodarcza) lub wykonując samodzielnie działalność gospodarczą w rozumieniu ustawy o VAT.

 

W takiej sytuacji jak Pana korzystanie z możliwości opodatkowania w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych jako korzystania z praw autorskich oraz wystawianie przez Pana rachunków może być potraktowane jako samodzielnie wykonywana działalność gospodarcza dla celów podatku VAT.

 

Swój utwór wykona Pan raz. W przyszłości być może wykona Pan jeszcze inne podobne utwory (dzieła). Istotne byłoby przy tym, by nie wykonywał ich Pan na zlecenie firmy syna, ale samodzielnie, jako pomysłodawca.

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • jeden - 10 =

»Podobne materiały

Wypożyczalnia filmów – co jest dowodem nabycia licencji na film?

Co jest wiarygodnym, wystarczającym dowodem posiadania licencji do wypożyczania filmu: hologram, napis „Film z licencją do wypożyczania” na okładce, faktura zakupu? Czy filmy z licencją do wypożyczania nabyte nie od dystrybutora, ale z „drugiej ręki” (np. z likwidowanej wypoż

 

Licencja zwykła i rozszerzona – możliwości wykorzystania i rozpowszechniania utworu objętego licencją

Istnieje serwis internetowy, nazwijmy go X, który działa w sposób następujący: ludzie wstawiają swoje prace np. galerię flash i za każdą jej sprzedaż wstawiający otrzymuje prowizję od 40% do 70%. Potencjalny kupujący musi zakupić licencję, może to być licencja zwykła albo rozszerzona. Chciałbym

 

Naruszenie praw autorskich poprzez wykorzystanie fragmentu mapy

W 2006 r. użyłem w adresie firmy fragmentu nieaktualnej mapy (bez legendy), wówczas niezastrzeżonej przez IGiK, z serwisu internetowego. Firma X nabyła rok później prawo wyłączności od IGiK na publikację lub udzielanie zezwoleń na publikację całej mapy. Dostałem od nich pismo, że naruszyłem ich praw

 

Wynagrodzenie za projekt wynalazczy

Razem ze współpracownikami zgłosiłam w 2006 roku pracowniczy projekt wynalazczy, który został uznany za projekt racjonalizatorski i przyjęty do stosowania. W zgłoszeniu projektu oszacowano przewidywane korzyści i przedstawiono metodę ich wyliczania, a także sposób obliczania wynagrodzenia na ich pod

 

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
wizytówka Szukamy ambitnego prawnika »