.
Mamy 12 627 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Koszty zastępstwa procesowego w procesie cywilnym

Autor: Marcin Górecki • Opublikowane: 13.01.2015

Czy strona w procesie cywilnym, korzystająca z usług profesjonalnego pełnomocnika zobowiązana jest do udowodnienia, że poniosła koszty zastępstwa procesowego? Jeśli pełnomocnik reprezentuje stronę, świadcząc na jej rzecz usługi pro bono, to czy strona przegrywająca proces jest zobligowana do pokrywania kosztów zastępstwa procesowego, skoro takich nie było?


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Istotna dla postawionego pytania jest treść przepisu art. 98 Kodeku postępowania cywilnego [K.p.c], zgodnie z którym:

 

Art. 98. § 1. Strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (koszty procesu).

§ 2 Do niezbędnych kosztów procesu prowadzonego przez stronę osobiście lub przez pełnomocnika, który nie jest adwokatem, radcą prawnym lub rzecznikiem patentowym, zalicza się poniesione przez nią koszty sądowe, koszty przejazdów do sądu strony lub jej pełnomocnika oraz równowartość zarobku utraconego wskutek stawiennictwa w sądzie. Suma kosztów przejazdów i równowartość utraconego zarobku nie może przekraczać wynagrodzenia jednego adwokata wykonującego zawód w siedzibie sądu procesowego.

§ 3 Do niezbędnych kosztów procesu strony reprezentowanej przez adwokata zalicza się wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony.

§ 4. Wysokość kosztów sądowych, zasady zwrotu utraconego zarobku lub dochodu oraz kosztów stawiennictwa strony w sądzie, a także wynagrodzenie adwokata, radcy prawnego i rzecznika patentowego regulują odrębne przepisy”.

 

„Koszty procesu to – według art. 98 § 1 – koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony. Pojęcie „kosztów procesu” jest szersze od pojęcia „kosztów sądowych”. Przez koszty procesu należy rozumieć: a) koszty sądowe, obejmujące opłaty sądowe (opłaty i opłaty kancelaryjne) oraz wydatki (art. 2 ust. 1 u.k.s.c.), b) koszty strony występującej osobiście lub przez pełnomocnika, który nie jest adwokatem, radcą prawnym lub rzecznikiem patentowym, c) koszty związane z reprezentowaniem strony przez adwokata, radcę prawnego lub rzecznika patentowego” (zob. Henryk Dolecki (red.), Tadeusz Wiśniewski (red.), Irena Gromska-Szuster, Andrzej Jakubecki, Jan Klimkowicz, Krzysztof Knoppek, Grzegorz Misiurek, Piotr Pogonowski, Tadeusz Zembrzuski, Tadeusz Żyznowski, Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz. Tom I. Artykuły 1-366).

 

W obu tych sytuacjach obowiązek zwrotu kosztów procesu obejmuje koszty sądowe poniesione przez stronę wygrywającą sprawę. Koszty sądowe zostały bowiem zaliczone przez ustawodawcę do kosztów niezbędnych i celowych.

 

Obowiązek zwrotu przeciwnikowi kosztów procesu, o których mowa powyżej, oparty został przez ustawodawcę na dwóch zasadach. Po pierwsze na zasadzie odpowiedzialności za wynik procesu, zgodnie z którą strona przegrywająca sprawę zobowiązana jest zwrócić stronie przeciwnej poniesione przez nią koszty procesu. Po drugie na zasadzie kosztów niezbędnych i celowych, wedle której zwrotowi podlegają jedynie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw lub celowej obrony.

 

Przegrywającym sprawę jest powód, którego żądanie nie zostało uwzględnione, a także pozwany, którego obrona okazała się nieskuteczna. Wyraźnie podkreślić należy jednak, iż obowiązek zwrotu kosztów procesu jest uzależniony od ostatecznego, tj. końcowego wyniku sprawy – wykorzystaniu wszystkich instancji, a nie od wyniku postępowania w poszczególnych instancjach.

 

Według stanowiska Sądu Najwyższego wyrażonego w uchwale z dnia 23 czerwca 1951 r., C 67/51, OSN 1951, nr 3, poz. 63, za stronę przegrywającą sprawę należy uznać powoda i zasądzić od niego na żądanie pozwanego koszty procesu również wtedy, gdy powództwo było usprawiedliwione w chwili wniesienia pozwu, ale stało się bezzasadne w instancyjnym toku postępowania na skutek zmiany stanu prawnego.

 

Per analogiam strona przegrywająca jest winna dokonać zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, mimo iż profesjonalny pełnomocnik świadczy swoje usługi pro bono. Coraz częściej spotykanym zjawiskiem jest umowa między klientem a pełnomocnikiem, iż jedynym wynagrodzeniem za świadczoną pomoc prawną będą koszty uzyskane od drugiej strony na skutek pozytywnego dla klienta zakończenia sporu. To sytuacja podobna do opisanej przez Pana, jako że pełnomocnik także świadczy usługi pro bono. Co do zasady, sąd zasądza koszty zastępstwa procesowego według norm przepisanych i nie jest to w żadnym stopniu uzależnione od udowodnienia poniesienia takich kosztów. Dopiero ewentualne żądania zasądzenia kosztów powyżej norm przepisanych rodzi obowiązek wykazania najczęściej przez przedłożenie rachunku wysokości takich kosztów.

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • 5 minus cztery =
.
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Szukamy ambitnego prawnika »