Mamy 11 279 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Korzystanie z rzeczy wspólnej

Autor: Katarzyna Nosal • Opublikowane: 06.06.2013

Wspólnie z trojgiem rodzeństwa odziedziczyłem po rodzicach lokal. Chciałbym uzyskać użyczenie go, na co nie zgadzają się dwie siostry. Jakie jest wyjście z tej sytuacji? Jakie przepisy regulują korzystanie z rzeczy wspólnej?


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Wszyscy spadkobiercy dziedziczą przedmioty spadkowe w określonych częściach. Stają się przez to współwłaścicielami masy spadkowej w całości i w poszczególnych jej przedmiotach.

 

Kodeks cywilny (dalej: K.c.) reguluje kwestie związane z tym stanem do czasu działu spadku, który umożliwia podzielenie pomiędzy siebie przez spadkobierców masę spadkową tak, aby nie przeszkadzać sobie w korzystaniu z poszczególnych jej przedmiotów.

 

Zgodnie z art. 1035 K.c. jeżeli spadek przypada kilku spadkobiercom, do wspólności majątku spadkowego oraz do działu spadku stosuje się odpowiednio przepisy o współwłasności w częściach ułamkowych z zachowaniem przepisów niniejszego tytułu. W związku z tym spadkobierca może za zgodą pozostałych spadkobierców rozporządzić udziałem w przedmiocie należącym do spadku. W razie braku zgody któregokolwiek z pozostałych spadkobierców rozporządzenie jest bezskuteczne o tyle, o ile naruszałoby uprawnienia przysługujące temu spadkobiercy na podstawie przepisów o dziale spadku. Powyższa reguła jest istotna w przypadku zbycia swojego udziału przez jednego ze współspadkobierców, nie dotyczy zatem Pana problemu.

 

W Pańskiej sytuacji należy sięgnąć do ogólnych przepisów o współwłasności.

 

Każdy ze współspadkobierców ma prawo do współposiadania przedmiotów należących do spadku. Każdemu ze współspadkobierców przypadają pożytki i inne przychody z majątku spadkowego w stosunku do wielkości przysługującego mu udziału w spadku. W takim samym stosunku każdy z nich ponosi wydatki i ciężary. Każdy ze współspadkobierców ma prawo i obowiązek współdziałania w zarządzie rzeczą wspólną. Współspadkobierca może realizować roszczenia związane z prawami rzeczowymi wchodzącymi w skład spadku, np. może wystąpić z powództwem windykacyjnym albo domagać się ustanowienia służebności drogi koniecznej, albo rozgraniczenia nieruchomości spadkowej z nieruchomością sąsiednią.

 

Jak wynika z powyższego, współspadkobiercy powinni wykonywać wiele czynności razem i we współdziałaniu, zwłaszcza jeśli chodzi o zarząd rzeczą wspólną, do którego zalicza się także decydowanie o przeznaczeniu i wykorzystaniu rzeczy będącej przedmiotem współwłasności.

 

Ustalenie, że dana rzecz wchodząca w skład współwłasności będzie wykorzystywana przez współwłaścicieli w określony sposób, należy do kwestii współposiadania i współkorzystania z tej rzeczy.

 

Jak wspomniałam wyżej, według reguł ogólnych współwłaściciele mają równe prawa do współposiadania rzeczy i współkorzystania z niej. Nie zawsze jednak można zrealizować tę szlachetną ideę. Wówczas w pierwszej kolejności dochodzi do głosu możliwość umownego ustalenia sposobu korzystania z rzeczy.

 

Sposobów umownego ustalenia korzystania ze współwłasności jest wiele. Edward Gniewek, autorytet w sprawach prawa rzeczowego, wymienia tu przede wszystkim:

 

  • rozdzielenie posiadania i korzystania z rzeczy w czasie;
  • rozdzielenie według rodzaju pożytków;
  • fizyczny podział do korzystania;
  • przyznanie prawa bezpośredniego korzystania z rzeczy wspólnej jednemu ze współwłaścicieli, z zastrzeżeniem oddawania pozostałym współwłaścicielom odpowiedniej części pożytków w naturze lub gotówce. Ten sposób wiąże się powierzeniem takiemu współwłaścicielowi zarządu rzeczą wspólną (E. Gniewek, Prawo rzeczowe, C.H.Beck, Warszawa 1999, s. 143).

 

Jeśli współwłaściciele nie dojdą do porozumienia co do współposiadania rzeczy wspólnej i współkorzystania z niej, pozostaje sądowe określenie sposobu korzystania.

 

Według E. Gniewka decydowanie o sposobie korzystania z rzeczy jest czynnością zarządu rzeczą. Według J. Ignatowicza decyzja współwłaścicieli co do rozdzielnego korzystania z rzeczy wspólnej (co do samej zasady) przekracza zwykły zarząd, natomiast czynnością zwykłego zarządu jest rozstrzygnięcie co do określonego sposobu korzystania z rzeczy przez współwłaścicieli.

 

Osobiście przychylam się do stanowiska prezentowanego przez S. Rudnickiego, zawartego w komentarzu do art. 205 K.c. (opublikowanym w LexPolonica), zgodnie z którym „trudno sobie wyobrazić, żeby większość współwłaścicieli mogła wbrew chociażby jednemu współwłaścicielowi postanowić o podziale rzeczy do oddzielnego korzystania (art. 201 K.c.). Natomiast w razie braku zgody między współwłaścicielami współwłaściciele, których udziały wynoszą co najmniej połowę, mogą żądać rozstrzygnięcia przez sąd (art. 199 K.c.)”.

 

Właśnie to rozwiązanie proponowałabym zastosować w Pana przypadku. Zgodnie z art. 199 K.c. do rozporządzania rzeczą wspólną oraz do innych czynności, które przekraczają zakres zwykłego zarządu, potrzebna jest zgoda wszystkich współwłaścicieli. W razie braku takiej zgody współwłaściciele, których udziały wynoszą co najmniej połowę, mogą żądać rozstrzygnięcia przez sąd, który orzeknie, mając na względzie cel zamierzonej czynności oraz interesy wszystkich współwłaścicieli.

 

Należy zatem złożyć do sądu rejonowego miejsca położenia nieruchomości wniosek o wyrażenie przez sąd zgody na ustalenie sposobu korzystania z rzeczy lub (i to chyba byłoby lepsze dla Pana) użyczenie Panu lokalu przez współwłaścicieli. Do wniosków dotyczących nieruchomości ujawnionych w księdze wieczystej lub dla których prowadzony jest zbiór dokumentów należy dołączyć odpis z księgi wieczystej albo zaświadczenie o stanie prawnym, jaki wynika ze zbioru dokumentów. Opłata od takiego wniosku wynosi 100 zł.

 

Przesłanką udzielenia zgody przez sąd na dokonanie czynności jest ustalenie, że cel zamierzonej czynności leży w interesie wszystkich współwłaścicieli (a nie tylko jednego lub kilku). Należy zatem wskazać we wniosku, jakie plany ma Pan w związku z użyczeniem tej nieruchomości oraz zaznaczyć, że w przypadku braku takiej decyzji lokal będzie na przykład niszczeć, nie przyniesie rodzinie pożytków, które naturalnie powinien przynosić. Należałoby również wykazać, że ma Pan jako jedyny w rodzinie uprawnienia czy umiejętności do wykorzystania tego lokalu zgodnie z jego przeznaczeniem.

 

Muszę jednak przyznać, że wniosek Państwa (tj. tej części współwłaścicieli, którzy chcą udzielić Panu użyczenia lokalu) nie musi zostać uwzględniony w całości. Sąd może uznać, że przyznaje Panu lokal do wyłącznego korzystania ale za pewną odpłatnością na rzecz sióstr, które na takie rozwiązanie się nie zgadzają. Sąd nie może bowiem pozbawiać ich prawa do pożytków ze wspólnej rzeczy.

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • dziesięć - dwa =

»Podobne materiały

Mieszkanie odziedziczone po połowie – problemy współwłasności

Moja mama i jej brat odziedziczyli mieszkanie (jest już orzeczenie sądu). Od razu zaczęły się problemy: mama chce sprzedać mieszkanie i podzielić pieniądze, natomiast brat chce wynajmować lokal. Najgorsze jest to, że brat mamy zabrał klucze do mieszkania i jeszcze przed wydaniem orzeczenia prze

 

Korzystanie z części wspólnej

Mieszkamy w domu jednorodzinnym na parterze; piętro zajmuje sąsiadka (właścicielka) ze swoim konkubentem. Jedno z pomieszczeń (korytarz prowadzący do piwnicy) jest wspólne. Ostatnio w środku nocy nietrzeźwy konkubent wszedł do wspólnego korytarza, hałasując. Żona zwróciła mu uwagę, a on zaczął się a

 

Części wspólne nieruchomości – spór z sąsiadem

Jeden ze współwłaścicieli nieruchomości przywłaszczył sobie podest piętra i uniemożliwił mi dojście do mieszkania. Czy mogę wystąpić do sądu o określenie części wspólnych we współwłasności? Jak rozwiązać spór z sąsiadem?

 

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
wizytówka Szukamy ambitnego prawnika »