Mamy 11 279 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Kontrowersje wokół ustalania wysokości podatku akcyzowego za samochód sprowadzony z UE – orzecznictwo

Autor: Artur Nowak • Opublikowane: 30.06.2010

Prowadzę działalność gospodarczą. W ubiegłym roku kupiłem za granicą w drodze przetargu 12 używanych samochodów. Każda moja transakcja jest udokumentowana fakturą VAT (unijną). W jednym przypadku urząd celny zakwestionował wartość nabytego samochodu jako zbyt niską w stosunku do jego wartości rynkowej w Polsce. Urząd celny usiłuje mi naliczyć o 120 zł wyższy podatek. Jestem w tej chwili na etapie składania odwołania od decyzji dyrektora Izby celnej do sądu administracyjnego, jako że dyrektor utrzymał decyzję urzędu celnego w mocy. W uzasadnieniu swojej decyzji napisał, że Izba celna nie neguje zapłaconej przeze mnie kwoty, ale uważa, że sama forma przetargu nie wystarcza do określenia wysokości, jaką klient powinien zapłacić za samochód. Wskazuje również, że powinienem powołać biegłego, który by wycenił ten pojazd dla urzędu celnego. A ja zastanawiam się, od kiedy to opinia biegłego jest bardziej wiarygodna niż rozstrzygnięcie w przetargu! Jako podstawę naliczenia podaje przykład, kiedy to w oparciu o umowę cywilno-prawną za zakupioną działkę urząd skarbowy może zwiększyć wysokość podatku na podstawie średniej wartości gruntu. W moim przypadku jednak nie występuje umowa cywilno-prawna tylko w faktura VAT! Czy mogą Państwo podać adekwatne do mojej sytuacji orzecznictwo, abym miał się czym bronić?


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Problem wartości wolnorynkowej dla celów podatkowych budzi kontrowersje od wielu już lat i niestety sądy nie zawsze stoją na stanowisku korzystnym dla podatników.

 

Średnią wartością rynkową samochodu osobowego jest wartość ustalana na podstawie notowanej na rynku krajowym, w dniu powstania obowiązku podatkowego, średniej ceny zarejestrowanego na terytorium kraju samochodu osobowego tej samej marki, tego samego modelu, rocznika oraz – jeżeli jest to możliwe do ustalenia – z tym samym wyposażeniem i o przybliżonym stanie technicznym co nabyty na terytorium kraju lub nabyty wewnątrzwspólnotowo samochód osobowy.

 

Generalnie orzecznictwo wielokrotnie podejmowało tematykę ceny wolnorynkowej. Większość z orzeczeń dotyczyła wartości rynkowej nieruchomości, nie mniej jednak mają one zastosowanie również do rzeczy ruchomych. Podobnie dotyczy to pojęcia wartości rynkowej określonej na gruncie innych aktów prawnych. Oto tezy z tego orzecznictwa:

 

I. Najogólniej rzecz biorąc, ceną rynkową jest przeciętna cena, jaką na danym terenie można uzyskać w przypadku sprzedaży rzeczy lub praw tego rodzaju (wyrok NSA z 17 czerwca 1998 r. I SA/Gd 1859/96).

 

II. Cena przeciętna stanowi zaś wypadkową między cenami najwyższymi i najniższymi (wyrok NSA z 24 listopada 1993 r. III SA 626/93).

 

III. Dla określenia wartości rynkowej nie mają znaczenia te zaszłości, które zaistniały po zawarciu czynności, istotny jest taki skład i wymiar rzeczy, jaki istniał w dniu dokonania czynności. Jeżeli nabywcy z jakichkolwiek względów rozebrali część nabytych budynków, to nie mogą domagać się ograniczenia wartości nieruchomości o wartość rozebranych obiektów (NSA we Wrocławiu w wyroku z 1995 r. (1017 SA/Wr 241/95).

 

IV. Określenie „z dnia dokonania czynności” oznacza przy tym, że biegły czy też organ, ustalając wartość rynkową rzeczy, za materiał porównawczy winien brać ceny transakcji, które w czasie były najbardziej zbliżone do dnia czynności, której wartość przedmiotu jest ustalana (wyrok NSA z 21 marca 2001 r. SA/Sz 2328/99).

 

V. Cenniki sporządzane przez organy podatkowe itp., dotyczące wartości rynkowej nieruchomości i lokali, są materiałem pomocniczym, jedną z przesłanek do wyceny wartości rynkowej i nie mogą być one środkiem nacisku, czy też ograniczać wprost swobodę biegłych przy wycenie wartości nieruchomości [NSA w wyroku z 17 lutego 1995 r. (SA/Bk 307/94)].

 

VI. Wycena biegłego nie zawsze może być wzięta pod uwagę dla celów podatkowych, gdyż dotyczy ona wartości kosztorysowej (cen kosztorysowych) nieruchomości, a nie jej wartości rynkowej (wyrok NSA z 15 marca 1996 r. U III SA 280/85).

 

VII. Określenie wartości rynkowej nieruchomości wywołuje skutki prawne, toteż winno być dokonane rzetelnie i z należytą starannością, w sposób wskazujący na uwzględnienie wszystkich przewidzianych w ustawie elementów składających się na wartość rynkową przedmiotu czynności cywilnoprawnej. Obok cen stosowanych w danej miejscowości na wartość tę składa się jej stan – zarówno stan prawny (np. ilość współwłaścicieli), jak i stan faktyczny (wyrok NSA w Lublinie z 27 maja 1998 r. I SA/Lu 527/97).

 

VIII. Skoro na danym terenie nie było podobnych transakcji sprzedaży, to można przyjąć, że cena sprzedaży określona w umowie jest zarazem wartością rynkową. Jeżeli natomiast organ podatkowy nie godzi się z taką wielkością, to winien wszcząć procedurę określoną w ustawie [NSA we Wrocławiu (SA/Wr 2091/95)].

 

IX. Jeśli organ podatkowy podejmie postępowanie o ustalenie podatku od spadków i darowizn, w trybie art. 8 ust. 4 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (j.t. Dz. U. z dnia 21 lutego 1997 r. Nr 16, poz. 89 z późn. zm.), w związku z podejrzeniem, że wartość nabytych praw majątkowych podana przez podatnika jest niższa od jej wartości rynkowej, to zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn obowiązany jest w toku postępowania ustalić rzeczywistą wartość rynkową rzeczy lub praw majątkowych, a nie tylko wyższą (wyrok NSA z dnia 18 listopada 2005 r. FSK 2599/2004).

 

Poniżej najnowsze orzecznictwo sądów administracyjnych w zakresie opodatkowania akcyzą samochodów.

 

I. Przepisy ustawy o podatku akcyzowym nie precyzją, jakiego rodzaju przyczyny mogą stanowić uzasadnienie podania podstawy opodatkowania w wysokości znacznie odbiegającej od średniej wartości rynkowej. Przyjąć zatem należy, że może to być każda przyczyna, która obiektywnie wpływa na wartość samochodu, np. cechy szczególne konkretnego egzemplarza pojazdu, nietypowe wyposażenie samochodu, przystosowanie samochodu do indywidualnych potrzeb użytkownika, np. osoby niepełnosprawnej, uszkodzenia, wady techniczne, czy możliwe wady prawne. Do przyczyn uzasadniających znaczne odstępstwo zadeklarowanej wartości samochodu od jego wartości rynkowej może również należeć kurs waluty, w jakiej została wyrażona cena nabycia samochodu (I SA/Łd 800/09 – wyrok WSA w Łodzi z 2 marca 2010 r.).

 

II. Jeżeli w ocenie organu podatkowego pojazd nabyty wewnątrzwspólnotowo przez skarżącego był samochodem powypadkowym, to należało ustalić procentowy stopień ubytku jego wartości spowodowany tymi uszkodzeniami, a następnie o taki sam procent obniżyć średnią wartość rynkową samochodu osobowego przyjętego za podstawę obliczenia rezydualnej kwoty podatku akcyzowego (III SA/Kr 440/09 – wyrok WSA w Krakowie z 25 lutego 2010 r.).

 

III. W stanie faktycznym sprawy organy podatkowe, ustalając wartość rynkową sprowadzonego z zagranicy samochodu w ramach wewnątrzwspólnotowgo nabycia, stwierdziły, bazując na załączonej przez podatnika opinii rzeczoznawcy samochodowego, że przy ustalaniu wartości pojazdu nie mogą być brane pod uwagę koszty części zamiennych oraz koszty naprawy uszkodzonego samochodu. Przyjęły na podstawie przedłożonej opinii – ustalającej wartość rynkową samochodu – jedynie procentowy stopień uszkodzenia pojazdu, określony przez rzeczoznawcę na poziomie 13,28%. Nie uwzględniły zaś zastosowanych do ustalenia wartości samochodu współczynników obniżających wartość uszkodzonego auta, a mianowicie: współczynnika stopnia uszkodzenia, współczynnika uszkodzeń ukrytych oraz współczynnika zbywalności – wyrok WSA w Bydgoszczy z 17 lutego 2010 r. I SA/Bd 955/09.

 

IV. Ustalenie średniej wartości rynkowej danego samochodu polega bowiem nie tylko na ustaleniu indywidualnych cech samochodu (tj. wyposażenia i przybliżonego stanu technicznego), ale również na odwołaniu się do elementów obiektywnych, jakim jest średnia wartość innych, podobnych samochodów na rynku. W założeniu wartość samochodu ma być uśredniona. Takie podejście pozwala jednocześnie na uwzględnienie, że samochody są w różnych stanach technicznych, co ma wpływ na ich cenę. Zatem przyjęcie średniej wartości samochodu pozwala na zmniejszenie dysproporcji między rzeczywistą wartością samochodu, a wartością stanowiącą podstawę do obliczenia akcyzy – I SA/Ol 783/09, wyrok WSA w Olsztynie z 28 stycznia 2010 r.

 

Sądzę, że część z tych orzeczeń śmiało może Pan wykorzystać do sporządzenia odwołania. Warto skupić się przede wszystkim na fakcie, iż nabył Pan samochód w drodze przetargu, a zatem w sposób, który w najbardziej obiektywny sposób, tj. w drodze licytacji, wycenia wartość samochodu.

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • dziesięć plus X =
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
wizytówka Szukamy ambitnego prawnika »