Mamy 10 655 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Kontrola przedsiębiorcy a PIP – część 2

Autor: Tadeusz M. Nycz • Opublikowane: 09.03.2009

Artykuł stanowi kontynuację części pierwszej, dotyczącej nowelizacji ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2007 Nr 155, poz. 1095, oraz z 2009 r. Nr 18, poz. 97) – pod kątem jej wpływu na kontrolę inspektora pracy.

Tadeusz M. Nycz

»Wybrane opinie klientów

Rewelacja!!! Wszystko bardzo klarownie wytłumaczone. Korzystałem z usług nie jednego prawnika, ale tak przygotowane pismo i objaśnienia jakie otrzymałem wprawiło mnie w zdumienie. Wszystko na najwyższym poziomie!!! Polecam serdecznie i dziękuję całemu zespołowi ePorady24, a w szczególności Panu Karolowi Jokielowi.
Zbyszek
Żadna opinia nie wyrazi mojej wdzięczności dla zespołu ePorady. Moja sprawa wydawała mi się tak skomplikowana, że nie do rozwiązania. Nie wiedziałem, od której strony ją zacząć. Szperając w internecie, natrafiłem na ePorady i okazało się, że moją sprawę można zacząć od strony, której absolutnie bym się nie spodziewał.
Jestem bardzo zadowolony z obrotu sprawy, która mnie dotyczy. Z tak znikomych danych, które przekazałem, otrzymałem pismo tak profesjonalnie napisane, jakby zespół ePorady był moim bardzo dobrym znajomym i znał mój problem tak dobrze jak ja. Dziękuję bardzo i będę polecał wszystkim korzystanie z waszych usług.
Henryk
Bardzo, bardzo dziękuję!!! W ciągu dwóch dni otrzymałam więcej wiadomości na temat mojej sprawy niż w ciągu 2 miesięcy od dwóch adwokatów!!!! Do tej pory dowiadywałam się tylko, jakie prawa ma osoba, która naraziła mnie na ogromne szkody, i jakie konsekwencje grożą mi, jeżeli nie będę respektować tych praw. Nawet odpowiedź na dodatkowe pytanie nastąpiła szybciej i była bardziej wyczerpująca niż trwająca od tygodnia dyskusja na ten temat z moim pełnomocnikiem (teraz byłym). O kosztach nie mówiąc. BARDZO POLECAM!!!
Małgorzata
Widziałem już wiele pozwów, ale sporządzony przez prawnika z eporady24.pl jest prawdziwym majstersztykiem i wyrazem profesjonalizmu. Jasno, konkretnie, przy minimum słów, maksimum treści. Do tego relacja jakości do ceny również znajduje swoje uzasadnienie. Z pełnym przekonaniem wygranej sprawy zanoszę pozew do sądu. Nikomu nie należy życzyć sądowych spraw, ale gdyby zaszła potrzeba, z pełnym przekonaniem mogę polecić eporady24.pl.
Jacek
Powiem tak: cuda załatwiane są od ręki! Na sprawie w sądzie sędzina była zaskoczona tak profesjonalnym i rzeczowym przygotowaniem, a wszystko dzięki ePorady24! Zakończyłem sprawę i wygrałem!!!! Polecam ten serwis i serdecznie dziękuję. Tak sprawnej obsługi mógłby pozazdrościć każdy inny serwis! Prawnicy są na najwyższym poziomie!!! Polecam z całego serca!!!
Zbyszek

W pierwszej części artykułu „Kontrola przedsiębiorcy a PIP” przeanalizowałem przepisy ustawy o swobodzie działalności gospodarczej (zwanej dalej ustawą sdg) pod kątem tego, czy postanowienia jej rozdziału 5 znajdują, czy nie znajdują zastosowania do kontroli z zakresu inspekcji pracy.

 

Analiza ta wykazała, że w świetle znowelizowanej z dniem 7 marca 2009 r. ustawy sdg, zasadniczo do czynności kontrolnych podejmowanych przez organy PIP rozdział 5 tejże ustawy nie znajduje zastosowania.

 

Jedyny wyjątek dotyczy przypadku działania inspektora pracy w formule organu wyspecjalizowanego w rozumieniu ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, kiedy to tryb kontrolny musi być realizowany zgodnie z przepisami rozdziału 5 ustawy sdg.

 

Niewystarczające jest wyjaśnienie omawianego problemu tylko na podstawie przepisów ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Konieczne jest jeszcze zbadanie, czy z postanowień ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy nie wynikają jakieś przesłanki wskazujące na zastosowanie do kontroli inspekcji pracy ustawy sdg.

 

Kompleksowa analiza omawianego problemu wymaga więc rozważenia, czy ustawa sdg nie może mieć zastosowania do inspektorów pracy na podstawie stosownego zapisu ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz. U. Nr 89, poz., 589, z późn. zm.).

 

Kwestię tę trzeba rozważyć na tle art. 12 ustawy o PIP, zgodnie z którym w postępowaniu przed organami Państwowej Inspekcji Pracy w sprawach nieuregulowanych:

 


Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

  1. w ustawie o PIP,
  2. w przepisach wykonawczych do ustawy o PIP,
  3. w przepisach szczególnych w stosunku do ustawy o PIP,

 

stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.

 

W samej treści ustawy o PIP nie ma przepisu odnoszącego się do uregulowań ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Żaden akt wykonawczy do ustawy o PIP także nie reguluje tej problematyki.

 

Możliwość stosowania przepisów rozdziału 5 ustawy sdg do kontroli PIP istniałaby ewentualnie wtedy, gdyby poprawnie można było uznać, że ustawa sdg w stosunku do ustawy o PIP jest przepisem szczególnym.

 

Ustawa o PIP należy niewątpliwie do szeroko pojętej gałęzi prawa pracy, toteż relację przepis ogólny – przepis szczególny można pomocniczo tłumaczyć za pomocą art. 5 Kodeksu pracy. Zgodnie z tym przepisem, jeżeli stosunek pracy określonej kategorii pracowników regulują przepisy szczególne, przepisy Kodeksu pracy stosuje się w zakresie nieuregulowanym tymi przepisami.

 

Odpowiednie zastosowanie tej reguły do rozważanego problemu polegałoby na tym, że jeżeli ustawa o PIP określa ogólne zasady kontroli podmiotów zatrudniających w zakresie przestrzegania przepisów prawa pracy, to regulacją szczególną do niej byłaby ustawa precyzująca również kontrolę z zakresu prawa pracy, ale w sposób odmienny od regulacji ustawy o PIP.

 

Ustawa o PIP, jak wiadomo, reguluje kontrolę z zakresu prawa pracy i legalności zatrudnienia, wobec tego ustawa sdg musiałaby regulować tę samą materię, ale w sposób odmienny, aby między tymi ustawami mogła zaistnieć relacja przepis ogólny – przepis szczególny.

 

Ustawa o swobodzie działalności gospodarczej nie reguluje jednak problematyki kontroli z zakresu prawa pracy, czy legalności zatrudnienia, gdyż w swej treści nie odwołuje się w ogóle do tych zagadnień. Jednocześnie nie dokonała ona nowelizacji ustawy o PIP przewidującej zastosowanie do inspekcji pracy trybu kontrolnego określonego w jej 5 rozdziale.

 

W konsekwencji ustawa sdg nie jest przepisem szczególnym w stosunku do ustawy o PIP, co w rozumieniu art. 12 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy wyklucza stosowanie do kontroli inspektora pracy przepisów rozdziału 5 ustawy sdg.

 

Prowadzi to do wniosku, że art. 12 ustawy o PIP nie pozwala, aby do czynności podejmowanych przez inspektorów pracy w trybie ustawy o PIP stosować rozdział 5 ustawy sdg, ponieważ nie jest ona przepisem szczególnym w stosunku do ustawy o PIP.

 

Ustawa o swobodzie działalności gospodarczej w systematyce prawa należy do gałęzi prawa administracyjnego i gospodarczego, nie ma natomiast nic wspólnego z prawem pracy. Oznacza to, że w sytuacji, gdy ustawa o PIP jest przepisem ogólnym z zakresu kontroli prawa pracy i legalności zatrudnienia, to ustawa sdg w relacji do niej jest przepisem odrębnym.

 

Odmienność materii regulowanej ustawą sdg sprawia, że brak jest zarówno normatywnych jak i wykładniowo-systemowych podstaw do tego, aby rozdział 5 ustawy sdg znajdował zastosowanie do kontroli prowadzonej na podstawie przepisów ustawy o PIP.

 

Dla całościowego i spójnego zrozumienia omawianej problematyki trzeba jeszcze odpowiedzieć na pytanie, dlaczego w stanie prawnym obowiązującym do dnia 6 marca 2009 r. organy PIP stosowały ustawę o swobodzie działalności gospodarczej, przy uwzględnieniu ograniczeń wynikających z postanowień Konwencji Nr 81 MOP w sprawie inspekcji pracy.

 

W poprzednim stanie prawnym rozdział 5 ustawy sdg brzmiał: „Kontrola przedsiębiorcy”. Takie określenie obejmowało wszelkie czynności kontrolne podejmowane względem przedsiębiorcy w zakresie badania przestrzegania prawa przez ten podmiot.

 

Dopuszczalny był więc taki kierunek wykładni systemowej, zgodnie z którym ustawa o swobodzie działalności gospodarczej w zakresie jej 5 rozdziału stanowiła ogólny przepis regulujący kontrolę przedsiębiorcy, natomiast w relacji do tego rozdziału ustawa o PIP określała specjalistyczną kontrolę z zakresu prawa pracy.

 

W tych warunkach mogła zachodzić relacja: przepis ogólny (ustawa sdg) – przepis szczególny (ustawa o PIP). Zatem w sprawach nieuregulowanych w ustawie o PIP należało stosować rozdział 5 ustawy sdg.

 

W obecnym stanie prawnym taka relacja jest wykluczona z uwagi na nową nazwę rozdziału 5 „Kontrola działalności gospodarczej przedsiębiorcy”, który to rozdział – jak sama nazwa wskazuje – nie obejmuje każdej kontroli przedsiębiorcy, ale tylko kontrolę działalności gospodarczej.

 

Wyraźna zmiana nazwy rozdziału 5 na nową spowodowała zawężenie zakresu kontroli objętego przepisami rozdziału 5 ustawy sdg. Kontrola z zakresu inspekcji pracy na pewno nie jest kontrolą działalności gospodarczej przedsiębiorcy.

 

Dodatkowo ustawodawca przewidział nowelizację ustaw regulujących poszczególne rodzaje kontroli, w ramach której zapisał w tych aktach, że należy stosować rozdział 5 ustawy sdg. Takiego zabiegu legislacyjnego nie uczyniono natomiast w ustawie o PIP, co tym samym istotnie zmienia stan prawny i wyłącza stosowanie rozdziału 5 ustawy sdg w stosunku do kontroli realizowanej z zakresu inspekcji pracy.

 

W konsekwencji ustawa sdg nie może być przepisem ogólnym w zakresie kontroli przedsiębiorcy, lecz jedynie w zakresie kontroli działalności gospodarczej przedsiębiorcy. Inspekcja pracy nie prowadzi jednak kontroli działalności gospodarczej przedsiębiorcy i dlatego relacja między tymi ustawami przestała istnieć. Innymi słowy ustawy te stanowią odrębne uregulowania, nie pozostając w zależności systemowej.

 

W obecnym stanie prawnym, wobec niestosowania przez inspektora pracy przepisów rozdziału 5 ustawy sdg, nie jest on zobowiązany np. dokonywać z urzędu wpisu do książki kontroli przedsiębiorcy, gdyż takiej powinności ustawa o PIP nie przewiduje.

 

Przedsiębiorca powinien jednak zadbać, aby takiego wpisu inspektor pracy dokonał, ponieważ leży to w interesie kontrolowanego. Z uwagi na ograniczenia dotyczące innych organów kontrolnych, czynności PIP mogą być przeprowadzane równolegle z innymi kontrolami specjalistycznymi.

 

Natomiast inny organ kontroli nie może jej podjąć w okresie przeprowadzania takich czynności przez inspektora pracy, co uzasadnia twierdzenie, że w interesie przedsiębiorcy leży zadbanie o dokonanie przez inspektora pracy wpisu do książki kontroli.

 

Oczywiście brak obowiązku zapisu w książce kontroli przedsiębiorcy z urzędu nie uwalnia inspektora pracy od powinności takiego zapisu na wniosek zainteresowanego przedsiębiorcy.

 

Konstatacja ta ma istotne znaczenie praktyczne, gdyż zgodnie z art. 7 Konstytucji RP, każdy organ państwa działa na podstawie i w granicach prawa. W świetle analizy treści ustawy sdg oraz ustawy o PIP brak jest podstaw normatywnych, czy systemowych do stosowania – w przypadku kontroli prowadzonej na podstawie ustawy o PIP – przepisów rozdziału 5 ustawy sdg.

 

Z tego powodu organy PIP nie powinny obejmować swoim trybem postępowania zagadnień regulowanych w rozdziale 5 ustawy sdg. Odmienny sposób postępowania mógłby naruszać nie tylko art. 7 Konstytucji RP, ale też dawać podstawę do słusznych skarg zainteresowanych podmiotów kierujących sprawy do PIP na błędną i bezpodstawnie przewlekłą procedurę kontrolną realizowaną przez organy inspekcji pracy, wydłużającą bezzasadnie rozpoznanie ich spraw.



Stan prawny obowiązujący na dzień 09.03.2009

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • VII plus sześć =

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

 

 

»Podobne materiały

Postępowanie kontrolne inspektora pracy 1

W artykule omówiono postępowanie kontrolne inspektora pracy na tle nowej ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r., która obowiązuje od dnia 1 lipca 2007 r. i poszerza kompetencje kontrolne inspekcji pracy. Jest to pierwsza część tej problematyki, która będzie kontynuowana.

Kontrola legalności zatrudnienia

W artykule omówiono zagadnienia związane z kontrolą legalności zatrudnienia, w związku z przejęciem zadań z tym związanych z dniem 1 lipca 2007 r. przez Państwową Inspekcję Pracy na mocy ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz. U. Nr 89, poz. 589).

PIP a kontrola działalności gospodarczej

W artykule omówiono relację ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 173, poz. 1807, z późn.zm.) do kontroli prawa pracy przeprowadzanych przez organy Państwowej Inspekcji Pracy.
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
wizytówka Szukamy ambitnego prawnika »