Mamy 10 755 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Kontrola legalności zatrudnienia

Autor: Tadeusz M. Nycz • Opublikowane: 08.10.2007

W artykule omówiono zagadnienia związane z kontrolą legalności zatrudnienia, w związku z przejęciem zadań z tym związanych z dniem 1 lipca 2007 r. przez Państwową Inspekcję Pracy na mocy ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz. U. Nr 89, poz. 589).

Tadeusz M. Nycz

»Wybrane opinie klientów

Rewelacja!!! Wszystko bardzo klarownie wytłumaczone. Korzystałem z usług nie jednego prawnika, ale tak przygotowane pismo i objaśnienia jakie otrzymałem wprawiło mnie w zdumienie. Wszystko na najwyższym poziomie!!! Polecam serdecznie i dziękuję całemu zespołowi ePorady24, a w szczególności Panu Karolowi Jokielowi.
Zbyszek
Żadna opinia nie wyrazi mojej wdzięczności dla zespołu ePorady. Moja sprawa wydawała mi się tak skomplikowana, że nie do rozwiązania. Nie wiedziałem, od której strony ją zacząć. Szperając w internecie, natrafiłem na ePorady i okazało się, że moją sprawę można zacząć od strony, której absolutnie bym się nie spodziewał.
Jestem bardzo zadowolony z obrotu sprawy, która mnie dotyczy. Z tak znikomych danych, które przekazałem, otrzymałem pismo tak profesjonalnie napisane, jakby zespół ePorady był moim bardzo dobrym znajomym i znał mój problem tak dobrze jak ja. Dziękuję bardzo i będę polecał wszystkim korzystanie z waszych usług.
Henryk
Bardzo, bardzo dziękuję!!! W ciągu dwóch dni otrzymałam więcej wiadomości na temat mojej sprawy niż w ciągu 2 miesięcy od dwóch adwokatów!!!! Do tej pory dowiadywałam się tylko, jakie prawa ma osoba, która naraziła mnie na ogromne szkody, i jakie konsekwencje grożą mi, jeżeli nie będę respektować tych praw. Nawet odpowiedź na dodatkowe pytanie nastąpiła szybciej i była bardziej wyczerpująca niż trwająca od tygodnia dyskusja na ten temat z moim pełnomocnikiem (teraz byłym). O kosztach nie mówiąc. BARDZO POLECAM!!!
Małgorzata
Widziałem już wiele pozwów, ale sporządzony przez prawnika z eporady24.pl jest prawdziwym majstersztykiem i wyrazem profesjonalizmu. Jasno, konkretnie, przy minimum słów, maksimum treści. Do tego relacja jakości do ceny również znajduje swoje uzasadnienie. Z pełnym przekonaniem wygranej sprawy zanoszę pozew do sądu. Nikomu nie należy życzyć sądowych spraw, ale gdyby zaszła potrzeba, z pełnym przekonaniem mogę polecić eporady24.pl.
Jacek
Powiem tak: cuda załatwiane są od ręki! Na sprawie w sądzie sędzina była zaskoczona tak profesjonalnym i rzeczowym przygotowaniem, a wszystko dzięki ePorady24! Zakończyłem sprawę i wygrałem!!!! Polecam ten serwis i serdecznie dziękuję. Tak sprawnej obsługi mógłby pozazdrościć każdy inny serwis! Prawnicy są na najwyższym poziomie!!! Polecam z całego serca!!!
Zbyszek

Jednym z podstawowych założeń nowej ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz. U. Nr 89, poz. 589), było przejęcie kontroli legalności zatrudnienia, dotychczas wykonywanej przez agendy wojewodów.

 

Chodziło o to, aby inspektor pracy w czasie rutynowych czynności kontrolnych pracodawcy i innych podmiotów zatrudniających, na rzecz których jest wykonywana praca na podstawie innej niż stosunek pracy, posiadali odpowiednie instrumenty prawne w zakresie badania legalności zatrudnienia.

 

Ustawa z dnia 6 marca 1981 r. o PIP nie dawała inspektorom pracy możliwości podjęcia stosownych działań pokontrolnych, w tym penalizacyjnych, w przypadku ujawnienia nielegalnego zatrudnienia.

 

Reakcją inspektora pracy na stwierdzenie nielegalnego zatrudnienia było dotychczas powiadomienie o tym fakcie właściwego organu, a w szczególności wojewody, który polecał dopiero wdrożyć odpowiednie postępowanie.

 

Taki system kontroli i nadzoru nad legalnością zatrudnienia wydłużał niepotrzebnie procedurę i w efekcie pozwalał osobom nielegalnie zatrudnionym i podmiotom zatrudniającym te osoby często uniknąć jakiejkolwiek odpowiedzialności.

 

Z tego, m.in. powodu, ustawodawca zdecydował się w ustawie z dnia 13 kwietnia 2007 r. upoważnić PIP do bezpośredniego reagowania na nielegalne zatrudnienie, wychodząc z założenia, że wielość i powtarzalność kontroli inspekcji pracy będzie najlepszym gwarantem systemowej walki z nielegalnym zatrudnieniem.

 

Oczywiście w systemie walki z nielegalnym zatrudnieniem mieliśmy i mamy nadal do czynienia z koordynacją działań różnych organów upoważnionych do kontroli tych zagadnień przy okazji wykonywania swoich podstawowych zadań, Mam tu na myśli w szczególności Służbę Celną, Policję czy Straż Miejską.

 

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o PIP, inspekcja pracy jest organem powołanym do sprawowania nadzoru i kontroli przestrzegania prawa pracy, w szczególności przepisów i zasad bhp, a także przepisów dotyczących legalności zatrudnienia i innej pracy zarobkowej w zakresie określonym w tej ustawie.

 

Już z podstawowego przepisu określającego zakres działania PIP wynika, że inspekcja pracy nie przejmuje całości problematyki kontroli legalnego zatrudnienia, lecz ten jej wycinek, który został wyraźnie uregulowany w omawianej ustawie.

 

Drogim bardzo istotnym przepisem precyzującym zakres kompetencji kontrolnych PIP jest art. 13 ustawy. Zgodnie z jego treścią, kontroli PIP podlegają:

 

  • pracodawcy w zakresie przestrzegania prawa pracy w tym bezpieczeństwa i higieny pracy a także legalności zatrudnienia,

 

  • przedsiębiorcy nie będący pracodawcami w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy a także legalności zatrudnienia.

 

Taka konstrukcja kompetencji kontrolnych PIP sprawia, że inspektor pracy nie jest upoważniony do kontroli legalności wykonywania pracy przez daną osobę fizyczną będącą obywatelem RP, czy też cudzoziemcem, jeśli praca, którą ta osoba wykonuje nie jest świadczona na rzecz pracodawcy lub innego podmiotu zatrudniającego.

 

Przykładowo cudzoziemiec, który będzie na własny rachunek nielegalnie handlował na terenie Polski nie podlega kompetencjom kontrolnym Państwowej Inspekcji Pracy. Podkreślam to dlatego, że ukazują się błędne informacje medialne, głoszące bardzo szerokie kompetencje PIP, wykraczające poza uprawnienia ustawowe.

 

Inspektor pracy nie jest także upoważniony do kontroli legalności zatrudnienia podmiotu, który nie ma przymiotu pracodawcy, ani nie ma przymiotu przedsiębiorcy nie będącego pracodawcą.

 

W przypadku, gdy dany podmiot nie zatrudnia pracowników, lecz zatrudnia jedynie osoby na podstawie umów cywilnoprawnych, ale nie jest przedsiębiorcą, gdyż nie prowadzi działalności gospodarczej, wówczas taki podmiot, zgodnie z art. 13 ustawy o PIP, nie podlega w ogóle kontroli inspektora pracy.

 

Przykładowo, takim podmiotem nie będącym ani pracodawca ani nie będącym równocześnie przedsiębiorcą, może być stowarzyszenie, które zatrudnia zleceniobiorców. Stowarzyszenie nie będące przedsiębiorcą, ani pracodawcą nie będzie w ogóle podlegać jakiejkolwiek kontroli PIP, gdyż wyklucza to wyraźna treść art. 13 ustawy.

 

Publikowane komentarze stwierdzające, że ustawa z 13.04.2007 r. poszerza kompetencje kontrolne inspektorów pracy, w tym zakresie są więc nieprawdziwe, gdyż akurat tutaj doszło do zawężenia kompetencji kontrolnych w stosunku do art. 8 ust. 12 ustawy z dnia 6 marca 1981 r.

 

Zabieg ten jest niewątpliwie niecelową pomyłką. Niemniej jednak każdy organ władzy publicznej, zgodnie z art. 7 Konstytucji RP ma obowiązek działać na podstawie i w granicach prawa, toteż formalnie rzecz biorąc inspektor pracy nie może przeprowadzić kontroli w podmiocie nie będącym ani pracodawcą ani przedsiębiorcą, nawet jeśli poweźmie informację, że ten podmiot narusza np. art. 22 K.p.

 

Taki stan prawny będzie istniał tak długo, aż ustawodawca zdecyduje się na stosowną nowelizację treści art. 13 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r.

 

W ramach kontroli legalności zatrudnienia PIP będzie badała przestrzeganie obowiązku (art. 10 ust. 3 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r.):

 

  • informowania powiatowych urzędów pracy o zatrudnieniu bezrobotnego lub powierzenia mu wykonywania innej pracy zarobkowej,

 

  • informowania powiatowych urzędów pracy przez bezrobotnego o podjęciu zatrudnienia, innej pracy zarobkowej lub działalności,

 

  • opłacania składek na Fundusz Pracy,

 

  • dokonania wpisu do rejestru agencji zatrudnienia działalności, której prowadzenie jest uzależnione od uzyskania wpisu do tego rejestru,

 

  • prowadzenia agencji zatrudnienia zgodnie z warunkami określonymi w przepisach o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy.

 

Ponadto, PIP będzie kontrolowała legalność zatrudnienia, innej pracy zarobkowej oraz wykonywania pracy przez cudzoziemców (art. 10 ust. 1 pkt. 4 ustawy). W związku z przejęciem zadań z zakresu legalności zatrudnienia inspekcja pracy przejęła także kompetencje dotyczące postępowania w sprawach o wykroczenia przewidziane w art. 119-123 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy.

 

Z dniem 1 lipca 2007 r., na mocy zmienionego art. 17 § 2 Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia, inspektor pracy jest oskarżycielem publicznym w zakresie wykroczeń:

 

  • zawartych w art. 281 do 283 Kodeksu pracy,

 

  • zawartych w art. 119 do 123 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy,

 

  • a także w sprawach o inne wykroczenia związane z wykonywaniem pracy zarobkowej, jeżeli konkretna ustawa tak stanowi.

 

Zgodnie z art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. w razie stwierdzenia w toku kontroli wykroczenia polegającego na naruszeniu przepisów ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, w zakresie objętym kontrolą legalności zatrudnienia, inspektor pracy występuje z wnioskiem do właściwego sądu o ukaranie osób odpowiedzialnych za stwierdzone nieprawidłowości.

 

Wskazany przepis zobowiązując do skierowania wniosku o ukaranie za wykroczenia kierowanego do właściwego sądu grodzkiego wyłącza tym samym możliwość postępowania mandatowego w sprawach o wykroczenia przewidziane w art. 119-123 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy.

 

Taki kierunek wykładni wynika stąd, że z systemowego punktu widzenia tylko taka interpretacja art. 37 ust. 1 cyt. ustawy jest możliwa, bo gdyby dopuścić postępowanie mandatowe, wówczas zapis art. 37 ust. 1 nie miałby samoistnie żadnego znaczenia prawnego, gdyż ogólne uprawnienia oskarżyciela publicznego w sprawach o te wykroczenia zostały przypisane inspektorowi pracy w art. 17 § 2 Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia.

 

Reasumując, w sprawach o wykroczenia dotyczące naruszenia nakazów lub zakazów związanych z legalnością zatrudnienia, inspektor pracy nie może stosować w ogóle postępowania mandatowego, lecz musi w każdej sprawie kierować w niosek o ukaranie do właściwego sądu grodzkiego.



Stan prawny obowiązujący na dzień 08.10.2007

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • sześć - 1 =

 

»Podobne materiały

Zawiadomienie o kontroli

Organy kontroli, które mają zamiar przeprowadzić kontrolę działalności gospodarczej, mają obowiązek zawiadomić o tym przedsiębiorcę. Od tej zasady istnieje jednak szereg wyjątków.
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
wizytówka Szukamy ambitnego prawnika »