Mamy 11 195 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Kontakty z dzieckiem – zmiany w przepisach, które weszły w życie 13 czerwca 2009 r.

Autor: Monika Cieszyńska • Opublikowane: 22.06.2009

W artykule tym omówiona została ostatnia nowelizacja przepisów Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego w zakresie kontaktów z dzieckiem.



Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Kontakty między rodzicami a dziećmi są niezależne od władzy rodzicielskiej. Ograniczenie władzy rodzicielskiej, czy nawet jej pozbawienie nie jest równoznaczne z pozbawieniem takiego rodzica kontaktów z dzieckiem, mimo że powyższe nie wynika wprost z dotychczasowego brzmienia Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego.

 

Ten stan prawny uległ zmianie z dniem 13 czerwca 2009 r. z uwagi na wejście w życie ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. (Dz. U. z 2008 r. Nr 220, poz. 1431) o zmianie ustawy – Kodeks rodzinny i opiekuńczy oraz niektórych innych ustaw.

 

Na skutek nowelizacji do Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego w rozdziale II został dodany poddział III, w którym kompleksowo uregulowano kontakty z dzieckiem. Nowelizacja uznała wypracowaną przez doktrynę i orzecznictwo zasadę, iż kontakty rodziców z dzieckiem nie są atrybutem władzy rodzicielskiej.

 

Znowelizowany art. 113 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego daje temu wyraz. Zgodnie z tym przepisem utrzymywanie kontaktów rodziców z dzieckiem jest nie tylko prawem, ale i obowiązkiem. Nowelizacja określa, na czym te kontakty mają polegać, a mianowicie na:

 

  • przebywaniu z dzieckiem (w grę wejdą odwiedziny, spotkania, zabieranie dziecka poza miejsce jego stałego pobytu),
  • bezpośrednim porozumiewaniu się z dzieckiem,
  • utrzymywaniu korespondencji,
  • korzystaniu z innych środków porozumiewania się na odległość (w tym ze środków komunikacji elektronicznej, a więc np. za pośrednictwem e-maila, Skype'a, Gadu-Gadu czy czatu).

 

Powyższe sposoby realizacji kontaktów z dzieckiem są przykładowe, tym samym w grę mogę wejść i inne formy utrzymywania takiej łączności.

 

Kontakty z dzieckiem najczęściej okazują się być problemem w przypadku, gdy rodzice żyją w rozłączeniu. W omawianej nowelizacji ustawodawca stanął na stanowisku, że jeżeli dziecko przebywa stale u jednego z rodziców (czy to na skutek okoliczności faktycznych, czy też na mocy orzeczenia sądu, w którym tenże powierzył wykonywanie pieczy nad dzieckiem jednemu z nich), to rodzice – na drodze porozumienia – powinni określić sposób utrzymywania kontaktów z dzieckiem przez drugiego z nich. Dopiero w braku porozumienia o sposobie realizacji kontaktów z dzieckiem postanowi sąd, po odebraniu oświadczeń od rodziców, chyba że wysłuchanie ich byłoby połączone z nadmiernymi trudnościami.

 

W celu ujednolicenia przepisów został zmieniony art. 58 § 1 K.r.io. W wyroku orzekającym rozwód, obok rozstrzygnięcia o władzy rodzicielskiej nad wspólnym małoletnim dzieckiem obojga małżonków, będzie musiało się znaleźć rozstrzygnięcie o kontaktach rodziców z dzieckiem. Sąd ma obowiązek uwzględnić w tej kwestii porozumienie rodziców, jeśli nie pozostaje ono w sprzeczności z dobrem dziecka.

 

Ograniczenie, czy też wyłączenie utrzymywania kontaktów z dzieckiem – zgodnie z nowelizacją – jest możliwe, ale tylko na mocy decyzji sądu. Jeśli wymagać tego będzie dobro dziecka, sąd może ograniczyć utrzymywanie kontaktów z dzieckiem. Ograniczenie takie będzie mogło w szczególności polegać na:

 

  • zakazie spotykania się z dzieckiem,
  • zakazie zabierania dziecka poza miejsce jego stałego pobytu,
  • zezwoleniu na spotykanie się z dzieckiem tylko w obecności drugiego z rodziców albo opiekuna, kuratora sądowego lub innej osoby wskazanej przez sąd,
  • ograniczeniu kontaktów do określonych sposobów porozumiewania się na odległość,
  • zakazie porozumiewania się na odległość.

 

Przesłanką orzeczenia zakazu utrzymywania kontaktów z dzieckiem – w myśl nowelizacji – jest zagrożenie lub naruszenie dobra dziecka przez takie kontakty.

 

Sąd przy okazji orzekania w sprawach kontaktów z dzieckiem ma możliwość zobowiązania rodziców do zwrócenia się o pomoc do placówki zajmującej się rozwiązywaniem problemów rodzinnych, czy też zobowiązać ich do innego postępowania. Sąd może ustalić również sposób kontroli swoich zarządzeń.

 

Powyższe zasady dotyczące kontaktów rodziców z dzieckiem mają odpowiednie zastosowanie także do kontaktów rodzeństwa, dziadków, czy powinowatych w linii prostej, a także innych osób, pod warunkiem że sprawowały one pieczę nad dzieckiem przez dłuższy czas.

 

Sprzeciw może budzić zwrot „inne osoby”, gdyż w rzeczywistości trudno wyobrazić sobie, o jakie osoby może chodzić, a przez to może zagrażać dobru dziecka.

 

Rzeczowo właściwy w sprawach kontaktów z dzieckiem jest sąd opiekuńczy, którym jest sąd rejonowy wydział rodzinny. Miejscowo właściwym jest natomiast sąd opiekuńczy miejsca zamieszkania dziecka, a w braku miejsca zamieszkania – sąd opiekuńczy jego miejsca pobytu. Jeśli w żaden powyższy sposób nie można ustalić właściwości miejscowej – sądem właściwym będzie sąd rejonowy dla m. st. Warszawy.

 

O ustaleniu, ograniczeniu czy zakazie kontaktów z dzieckiem sąd rozstrzyga w formie postanowienia. Przeprowadzenie rozprawy w powyższych sprawach jest obligatoryjne.

 

Co istotne, sąd opiekuńczy może w każdym czasie zmienić swoje rozstrzygnięcie w sprawie kontaktów, jeśli po przeprowadzeniu rozprawy ustali, że wymaga tego dobro dziecka. Stąd każdy z rodziców może wnioskować o zmianę obowiązującego postanowienia.

 

W celu wprowadzenia powyższych regulacji w życie ustawodawca dodał do Kodeksu postępowania cywilnego art. 5821, w którym pozostawił sądowi do dyspozycji środki służące wykonaniu stosownego rozstrzygnięcia.

 

Sąd opiekuńczy w celu zapewnienia wykonywania kontaktów może w szczególności:

 

  • zobowiązać osobę uprawnioną do kontaktu z dzieckiem lub osobę, pod której pieczą dziecko pozostaje, do pokrycia kosztów podróży i pobytu dziecka lub także osoby towarzyszącej dziecku, w tym kosztów powrotu do miejsca stałego pobytu,
  • zobowiązać osobę, pod której pieczą dziecko pozostaje, do złożenia na rachunek depozytowy sądu odpowiedniej kwoty pieniężnej w celu pokrycia wydatków uprawnionego związanych z wykonywaniem kontaktu na wypadek niewykonania lub niewłaściwego wykonania przez osobę zobowiązaną obowiązków wynikających z postanowienia o kontaktach;
  • odebrać od osoby uprawnionej do kontaktu z dzieckiem lub osoby, pod której pieczą dziecko pozostaje, przyrzeczenie określonego zachowania.


Stan prawny obowiązujący na dzień 22.06.2009


Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
wizytówka Szukamy ambitnego prawnika »