Mamy 11 498 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Klauzule niedozwolone w umowach

Autor: Łukasz Drzewiecki • Opublikowane: 11.04.2013

Większość umów zawieranych między konsumentami a przedsiębiorcami nie jest obecnie uzgadniana indywidualnie, lecz opiera się na przygotowanych wcześniej wzorcach. Nie wszystkie postanowienia tak zawartych umów wiążą konsumentów, gdyż mogą być one sprzeczne z dobrymi obyczajami i stanowić niedozwolone klauzule umowne.



Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Wzorcem może być wzór umowy, ale także regulamin czy ogólne warunki umowy, które stanowią załącznik do właściwej umowy. Są one stosowane najczęściej przez dużych przedsiębiorców, takich jak operatorzy telekomunikacyjni, dostawcy energii czy banki. Jednak wzorcem umowy w rozumieniu przepisów1 będzie także np. regulamin niewielkiego sklepu internetowego. Aby regulamin czy ogólne warunki umów w całości wiązały konsumenta, muszą mu być doręczone przed zawarciem umowy.

 

Klauzule niedozwolone w umowach – co to jest?

 

Klauzule niedozwolone w umowach z konsumentami (niedozwolone postanowienia umowne, klauzule abuzywne) to postanowienia umowy nieuzgodnione indywidualnie, które kształtują prawa i obowiązki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy. Przepisy Kodeksu cywilnego zawierają katalog klauzul niedozwolonych2. Jest to jednak katalog otwarty, dlatego poza klauzulami w nim wymienionymi za niedozwolone mogą zostać uznane także wszelkie inne postanowienia sprzeczne z dobrymi obyczajami. Zaznaczyć należy, że nie mogą zostać uznane za niedozwolone zapisy umowy, które określają główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny.

 

Postanowienia umowy, które są klauzulami niedozwolonymi nie wiążą konsumenta. Nie oznacza to jednak, że z powodu jednego niedozwolonego postanowienia cała umowa jest nieważna. Umowa wiąże bowiem strony w pozostałym zakresie, tj. z wyłączeniem zapisu stanowiącego klauzulę niedozwoloną.

 

Uznanie klauzuli za niedozwoloną

 

O uznaniu klauzuli za abuzywną decyduje Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Sąd Okręgowy w Warszawie. Z pozwem może wystąpić każdy konsument, który zawarł lub mógłby zawrzeć umowę z pozwanym, a także Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, rzecznicy konsumentów oraz organizacje pozarządowe, do których zadań statutowych należy ochrona interesów konsumentów. Wyrok uznający konkretne postanowienie za niedozwolone stanowi podstawę do wpisania takiej klauzuli do rejestru klauzul niedozwolonych prowadzonego przez Prezesa UOKiK. Z chwilą wpisu do rejestru zakazane jest stosowanie klauzuli, którą SOKiK uznał za niedozwoloną.

 

Prawo do podniesienia zarzutu abuzywności postanowienia umownego przysługuje konsumentowi również w przypadku indywidualnego sporu rozstrzyganego przez inne, poza SOKiK, sądy powszechne. Sądy te mogą uwzględnić taki zarzut przy wydawaniu wyroku rozstrzygającego spór.

 

Przykłady klauzul niedozwolonych

 

Do najczęściej stosowanych w umowach klauzul niedozwolonych należą postanowienia narzucające konsumentowi właściwość sądu. Przykładowo taka klauzula może przybrać treść: „Wszelkie spory wynikłe z niniejszej umowy rozstrzygać będzie sąd właściwy ze względu na siedzibę usługodawcy”.

 

Ponadto, „ulubionymi” klauzulami abuzywnymi, które przedsiębiorcy zamieszczają we wzorcach umów, są zapisy wyłączające odpowiedzialność za niewłaściwe wykonanie umowy, czy też wyłączające uprawnienie do odstąpienia od umowy w przypadkach, gdy przysługuje ono konsumentowi z mocy prawa (np. prawo do odstąpienia od umowy zawartej na odległość).

 

 

 

--------------------------------------- 

1. Art. 384 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93, z późn. zm.).

2. Art. 3853 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93, z późn. zm.).


Stan prawny obowiązujący na dzień 11.04.2013


Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Komentarze (1):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • 3 - 7 =

15.04.2013

Małe uzupełnienie do zdania "Jest to jednak katalog otwarty, dlatego poza klauzulami w nim wymienionymi za niedozwolone mogą zostać uznane także wszelkie inne postanowienia sprzeczne z dobrymi obyczajami".
Tak, ale nie tylko. Zdanie to powinno brzmieć:
"Jest to jednak katalog otwarty, dlatego poza klauzulami w nim wymienionymi za niedozwolone mogą zostać uznane także wszelkie inne postanowienia sprzeczne Z PRAWEM ORAZ dobrymi obyczajami".
Postanowienia zawarte we wzorcach umownych muszą być zgodne z prawem rozumianym jako całość, a nie tylko z art. 385(3) KC.
Weźmy na ten przykład Ustawę o Świadczeniu Usług Drogą Elektroniczną. Logiczne jest, że żadna usługa świadczona drogą elektroniczną nie może być sprzeczna z tą ustawą. Jeżeli tak się stanie i to w dodatku w sposób naruszający zbiorowe interesy konsumentów, to takie postanowienie SOKiK może uznać za niedozwolone i zakazać jego stosowania.
Pozdrawiam serdecznie!

Tomasz Skrzydło, Lublin

 

»Podobne materiały

Klauzule niedozwolone

Omówienie tzw. klauzuli niedozwolonych oraz wynikających skutków prawnych z ich używania.

 

Umowa deweloperska - jej strony, przedmiot oraz podstawowe prawa i obowiązki

Umowa deweloperska to jeden z kontraktów bardzo często występujących w obrocie. Nic dziwnego – każdy w końcu chce mieć własny kąt. Warto więc bliżej przyjrzeć się konstrukcji prawnej tej umowy. Zwłaszcza że obecny kryzys w budownictwie sprzyja poszukiwaniu przez deweloperów oszczędności w

 

Regulamin świadczenia usług drogą elektroniczną – część 1

Jeśli chcesz prowadzić działalność w internecie, pierwszą rzeczą, jaką powinieneś zrobić (o ile masz już pomysł), jest sporządzić regulamin. Zgodnie bowiem z art. 8 ust. 1 ustawy o świadczeniu usług drogą elektroniczną usługodawca świadczący usługi drogą elektroniczną obowiązany jest sporządzić

 

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Szukamy ambitnego prawnika »