Mamy 11 794 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Klasyfikacja tytoniu ze względu na obowiązek zapłaty akcyzy – urząd celny wszczął postępowanie podatkowe

Autor: Arkadiusz Dudkiewicz • Opublikowane: 31.01.2011

Przeciwko mnie zostało wszczęte postępowanie podatkowe. Sprawa dotyczy sprzedaży przeze mnie na aukcjach Allegro tytoniu kolekcjonerskiego. Zarzut jest taki, że nie została opłacona akcyza na ten wyrób. Ja niestety byłem tego nieświadomy, myślałem, że skoro Allegro dopuszcza taką sprzedaż i jest to kolekcjonerstwo, to na te wyroby nie trzeba płacić akcyzy. Według mnie ten tytoń nie nadawał się do palenia, ale celnicy tak właśnie go chcą zakwalifikować. Grozi mi zapłata dużej akcyzy. Urząd celny ma wydruki sprzedaży z Allegro na około 1000 kg. Proszę mi poradzić, jak powinienem się bronić. Nie rozumiem także, jak służba celna może dowodzić, że naprawdę taka ilość została sprzedana, przecież wiadomo, że były zwroty towaru, klienci czasem rezygnowali z transakcji, czasem ktoś nie zapłacił. Proszę o pomoc w tej sprawie.


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

W pierwszej kolejności należy zaznaczyć, iż podatek akcyzowy jest, w przeciwieństwie do podatku od towarów i usług, selektywnym podatkiem konsumpcyjnym. VAT jest bowiem powszechnym podatkiem konsumpcyjnym, a więc podatkiem należnym co do zasady od wszystkich towarów i usług. Z kolei akcyza jest podatkiem należnym tylko od niektórych towarów obecnie uznawanych za wyroby akcyzowe oraz od samochodów osobowych. To jest pierwsza przesłanka podlegania danego stanu faktycznego opodatkowaniu podatkiem akcyzowym. Drugą jest wykonanie określonej czynności podlegającej opodatkowaniu z udziałem wyrobu akcyzowego lub samochodu osobowego.

 

Mając na względzie powyższe wyjaśnienia, należy w dalszej części niniejszej opinii wyjaśnić obie przesłanki podlegania danego stanu faktycznego opodatkowaniu akcyzą.

 

Przedmiot podatku – wyroby akcyzowe i samochody osobowe

 

Ustawa z dnia 6 grudnia 2008 roku o podatku akcyzowym (Dz. U. z 2009 r. Nr 3, poz. 11 ze zmianami, dalej zwana „ustawą akcyzową”) wprowadza w zakres opodatkowania tym podatkiem tzw. wyroby akcyzowe oraz samochody osobowe. Z kolei zgodnie z treścią art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy akcyzowej – wyroby akcyzowe to wyroby energetyczne, energia elektryczna, napoje alkoholowe oraz wyroby tytoniowe określone w załączniku nr 1 do ustawy akcyzowej.

 

Z powyższego wynika, na gruncie analizowanego stanu faktycznego, że opodatkowaniu akcyzą podlegają między innymi wyroby tytoniowe określone w załączniku nr 1 do ustawy akcyzowej. W załączniku tym z kolei wyrobów tytoniowych dotyczy poz. 42, zgodnie z którą wyrobem akcyzowym są – bez względu na posiadany kod CN – papierosy, tytoń do palenia, cygara i cygaretki.

 

Bardziej szczegółowo – w stosunku do ww. przepisów o charakterze lex generalis (przepisów ogólnych) – problemu dotyka art. 98 ust. 5 ustawy akcyzowej (lex specialis – przepis szczegółowy), który precyzuje, co należy rozumieć pod pojęciem „tytoń do palenia”.

 

Zgodnie z tym przepisem:

 

„5. Za tytoń do palenia uznaje się:

1) tytoń, który został pocięty lub inaczej podzielony, skręcony lub sprasowany w postaci bloków oraz nadający się do palenia bez dalszego przetwarzania przemysłowego;

2) odpady tytoniowe oddane do sprzedaży detalicznej, niebędące papierosami, cygarami lub cygaretkami w rozumieniu ust. 2, 3 i 4, a nadające się do palenia”.

 

Przechodząc na grunt analizowanej sprawy, należy stwierdzić, iż w mojej ocenie problem tkwi w tym wypadku w interpretacji pojęcia „tytoń do palenia”. Tylko bowiem taki tytoń podlega opodatkowaniu podatkiem akcyzowym. Podstawową zatem kwestią jest ustalenie, czy dana partia wyrobu to tytoń do palenia i w konsekwencji, czy podlega ona opodatkowaniu akcyzą, czy też nie.

 

Z powyższego wynika po pierwsze, że tylko taki tytoń, który:

 

  • został pocięty (lub inaczej podzielony), skręcony (lub sprasowany w postaci bloków), oraz
  • nadaje się do palenia bez dalszego przetwarzania przemysłowego,

    podlega opodatkowaniu podatkiem akcyzowym.

 

Po drugie, w zakres opodatkowania podatkiem akcyzowym wejdą także nadające się do palenia odpady tytoniowe oddane do sprzedaży detalicznej niebędące papierosami, cygarami lub cygaretkami.

 

Przenosząc powyższe wyjaśnienia na grunt analizowanej sprawy, należy stwierdzić, iż jeżeli w jakikolwiek sposób Pana wyrób o handlowej nazwie „tytoń kolekcjonerski” spełnia powyższe wymagania, to w przypadku gdy ten wyrób będzie przedmiotem czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem akcyzowym, to będzie on bez wątpienia podlegał akcyzie. Nie ma zatem kompletnie żadnego znaczenia faktyczne przeznaczenie wyrobu, a więc to czy on faktycznie będzie „spalony”. Wystarczy bowiem, aby miał on określone cechy i dodatkowo nadawał się do palenia bez dalszej obróbki przemysłowej.

 

Czynności podlegające opodatkowaniu akcyzą

 

Czynności z udziałem wyrobów akcyzowych, które podlegają opodatkowaniu podatkiem akcyzowym, to (art. 8 ust. 1 ustawy akcyzowej):

 

1) produkcja wyrobów akcyzowych;

2) wprowadzenie wyrobów akcyzowych do składu podatkowego;

3) import wyrobów akcyzowych, z wyłączeniem importu wyrobów akcyzowych wysłanych następnie z zastosowaniem procedury zawieszenia poboru akcyzy z miejsca importu przez zarejestrowanego wysyłającego niebędącego importerem tych wyrobów;

4) nabycie wewnątrzwspólnotowe wyrobów akcyzowych, z wyłączeniem nabycia wewnątrzwspólnotowego dokonywanego do składu podatkowego;

5) wyprowadzenie ze składu podatkowego, poza procedurą zawieszenia poboru akcyzy, wyrobów akcyzowych niebędących własnością podmiotu prowadzącego ten skład podatkowy, z wyłączeniem wyrobów akcyzowych objętych zwolnieniem od akcyzy ze względu na ich przeznaczenie, przez podmiot, o którym mowa w art. 13 ust. 3;

6) wysłanie z zastosowaniem procedury zawieszenia poboru akcyzy importowanych wyrobów akcyzowych z miejsca importu przez zarejestrowanego wysyłającego niebędącego importerem tych wyrobów.

 

Zawarte w art. 8 ust. 1 czynności są tzw. czynnościami podstawowymi. Tak jak i te czynności, które zostały przewidziane w art. 8 ust. 3 (ubytki) i ust. 4 (zużycie do produkcji) ustawy akcyzowej.

 

Dla potrzeb analizowanej sprawy należałoby przytoczyć art. 8 ust. 2, który zawiera tzw. sankcyjny obowiązek podatkowy w akcyzie. Zgodnie z tym przepisem:

 

„2. Przedmiotem opodatkowania akcyzą jest również:

 

1) użycie wyrobów akcyzowych objętych zwolnieniem od akcyzy ze względu na ich przeznaczenie albo określoną stawką akcyzy związaną z ich przeznaczeniem, jeżeli ich użycie:

a) było niezgodne z przeznaczeniem uprawniającym do zwolnienia od akcyzy albo zastosowania tej stawki akcyzy lub

b) nastąpiło bez zachowania warunków uprawniających do zwolnienia od akcyzy albo zastosowania tej stawki akcyzy;

2) dostarczenie wyrobów akcyzowych objętych zwolnieniem od akcyzy ze względu na ich przeznaczenie, jeżeli odbyło się ono bez zachowania warunków uprawniających do zastosowania zwolnienia od akcyzy;

3) sprzedaż wyrobów akcyzowych znajdujących się poza procedurą zawieszenia poboru akcyzy, objętych określoną stawką akcyzy związaną z ich przeznaczeniem, jeżeli ich sprzedaż odbyła się bez zachowania warunków uprawniających do zastosowania tej stawki akcyzy;

4) nabycie lub posiadanie wyrobów akcyzowych znajdujących się poza procedurą zawieszenia poboru akcyzy, jeżeli od tych wyrobów nie została zapłacona akcyza w należnej wysokości a w wyniku kontroli podatkowej, postępowania kontrolnego albo postępowania podatkowego nie ustalono, że podatek został zapłacony”.

 

Dla analizowanego stanu faktycznego kluczowym jest – jak się wydaje – przepis art. 8 ust. 2 pkt 4 ustawy akcyzowej. Przewiduje on bowiem, że jeżeli ktoś posiada lub nabywa wyroby akcyzowe znajdujące się poza procedurą zawieszenia poboru akcyzy i od tych wyrobów nie zapłacono akcyzy w należnej wysokości, to wtedy powstaje obowiązek podatkowy, a ten podmiot, u którego stwierdzono obecność wyrobu akcyzowego jest podatnikiem tego podatku.

 

W przypadku papierosów i tytoniu do palenia dodatkowy obowiązek podatkowy wynika z art. 8 ust. 5 ustawy akcyzowej, zgodnie z którym:

 

„5. Przedmiotem opodatkowania akcyzą jest również sprzedaż lub oferowanie na sprzedaż papierosów lub tytoniu do palenia poza procedurą zawieszenia poboru akcyzy, z odpłatnością powyżej maksymalnej ceny detalicznej, w tym w połączeniu z innym towarem lub usługą lub w połączeniu z przyznaniem nabywcy nieodpłatnej premii w postaci innych towarów lub usług, a w przypadku papierosów lub tytoniu do palenia oznaczonych jednocześnie podatkowymi oraz legalizacyjnymi znakami akcyzy, jeżeli odpłatność przekracza kwotę równą sumie maksymalnej ceny detalicznej i kwoty 1,30 zł, stanowiącej należność za legalizacyjne znaki akcyzy”.

 

Najważniejszym jednak z punktu widzenia konstrukcji przepisów o podatku akcyzowym jest art. 8 ust. 6 ustawy akcyzowej. Wprowadza on bowiem tzw. zasadę jednofazowości podatku akcyzowego, zgodnie z którą:

 

„6. Jeżeli w stosunku do wyrobu akcyzowego powstał obowiązek podatkowy w związku z wykonaniem jednej z czynności, o których mowa w ust. 1, to nie powstaje obowiązek podatkowy na podstawie innej czynności podlegającej opodatkowaniu akcyzą, jeżeli kwota akcyzy została, po zakończeniu procedury zawieszenia poboru akcyzy, określona lub zadeklarowana w należnej wysokości, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej”.

 

Subsumcja (odniesienie) stanu prawnego pod ustalony w sprawie stan faktyczny

 

W mojej ocenie do ustalenia we wszczętym postępowaniu podatkowym pozostaje kwestia:

 

  • dokładnej identyfikacji wyrobu o nazwie „tytoń kolekcjonerski” pod kątem spełniania wymogów przewidzianych w art. 98 ust. 5 ustawy akcyzowej,

 

  • dokładnej identyfikacji wszystkich podmiotów uczestniczących w „łańcuszku transakcji”; od kogoś zapewne ten tytoń Pan kupił i warto byłoby ustalić, kim ta osoba (firma) była; wtedy można próbować przerzucić na ten podmiot odpowiedzialność za niezapłacony podatek akcyzowy (ten podmiot bowiem dokonał transakcji przed Panem i ewentualne pociągnięcie tego podmiotu do odpowiedzialności zwolniłoby Pana od odpowiedzialności za niezapłaconą akcyzę – art. 8 ust. 6 ustawy akcyzowej).

 

Odpowiadając na Pana pytania szczegółowe, uprzejmie wyjaśniam, że regulamin Allegro w zakresie prezentowanych i sprzedawanych tam wyrobów nie jest źródłem obowiązującego w Polsce prawa. Takim źródłem prawa obowiązującego powszechnie (na terytorium całej RP) jest za to z pewnością ustawa akcyzowa i to ona (w zakresie opodatkowania podatkiem akcyzowym) stanowi o skutkach podatkowych danych zdarzeń, w tym sprzedaży wyrobów traktowanych jako akcyzowe.

 

Co do Pana braku świadomości w zakresie podatku akcyzowego powtórzę tylko za spolszczoną wersją dwóch starych łacińskich paremii: „nieznajomość prawa szkodzi” i „nieznajomość prawa nie stanowi usprawiedliwienia” (łac. ignorantia iuris nocet i ignorantia legis non excusat).

 

Jednocześnie w zakresie Pana wątpliwości co do tego, czy powinien Pan płacić akcyzę z tytułu sprzedaży, które faktycznie nie dochodziły do skutku, stwierdzam, że w analizowanej sprawie nie ma to kompletnie żadnego (jak sądzę) znaczenia, z uwagi na fakt iż podstawą prawną powstania sankcyjnego obowiązku podatkowego jest w przedmiotowej sprawie art. 8 ust. 2 pkt 4 ustawy akcyzowej. Przypomnę, że przewiduje on powstanie obowiązku podatkowego w akcyzie w sytuacji, gdy ktoś po prostu posiada lub nabywa wyroby akcyzowe znajdujące się poza procedurą zawieszenia poboru akcyzy i od tych wyrobów nie zapłacono akcyzy w należnej wysokości. Podmiot, u którego stwierdzono obecność wyrobu akcyzowego, jest w tej sytuacji podatnikiem podatku akcyzowego.

 

Konkluzje

 

Opodatkowaniu akcyzą podlega tytoń pocięty (lub inaczej podzielony), skręcony (lub sprasowany w postaci bloków), który nadaje się do palenia bez dalszego przetwarzania przemysłowego. Jeżeli od tego tytoniu nie zapłacono akcyzy w należnej wysokości na poprzednich etapach obrotu, to opodatkowaniu podlega każde jego posiadanie lub nabycie.

 

W mojej ocenie, we wszczętym wobec Pana postępowaniu podatkowym należy kwestionować charakterystykę wyrobu jako wyrobu akcyzowego, przy czym nie ma znaczenia tu nazewnictwo i przeznaczenie, a cechy tytoniu opisane w art. 98 ust. 5 ustawy akcyzowej, a także należy dążyć do zidentyfikowania podmiotów, które sprzedały Panu tytoń i obarczenia ich odpowiedzialnością.

 

 

 

Stan prawny z 21.10.10 r.

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • I minus zero =
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Szukamy ambitnego prawnika »

Poduszki