Mamy 11 498 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Roszczenie sobie prawa do całego spadku przez jednego ze spadkobierców

Autor: Łukasz Poczyński • Opublikowane: 29.10.2009

Dwa lata temu ciotka, wujek i ja – wnuk, decyzją sądu, dostaliśmy spadek po dziadkach. Przypadł on mnie, gdyż jestem jedynym spadkobiercą po mojej mamie. Sąd przyznał każdej ze stron po 1/3 spadku. Niestety ciotka, która mieszka za granicą, rości sobie prawo do całości: dużego mieszkania, garażu oraz samochodu. Pozmieniała zamki, nie odpowiada na telefony, nie przyjeżdża do kraju. To osoba konfliktowa, tak więc prośbą nic się nie wskóra. Wymyśliła sobie, że mieszkanie należy do niej, ponieważ mieszkała w nim za życia dziadków i dotąd jest tam zameldowana. Grozi nam sądem, twierdząc, że dziadkowie chcieli jej dać to mieszkanie. Co mamy robić? Czy istnieje możliwość odsprzedania swoich udziałów osobom obcym? Jeśli tak, to w jaki sposób to zrobić?


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Roszczenie sobie prawa do całego spadku przez jednego ze spadkobierców

Współwłasność majątku spadkowego

Z przedstawionego pytania wynika, iż w sprawie zostało przeprowadzone przed sądem postanowienie o stwierdzenie nabycia spadku zakończone wydaniem prawomocnego postanowienia sądu, natomiast nie został jeszcze dokonany dział spadku.

 

Zgodnie z art. 1035 Kodeksu cywilnego z chwilą otwarcia spadku powstała między Panem a pozostałymi spadkobiercami współwłasność w zakresie majątku spadkowego.

 

Sytuację prawną współwłaścicieli regulują przepisy art. 195-221 Kodeksu cywilnego, a współwłaścicieli będących spadkobiercami także art. 1035-1046 K.c. W świetle prawa wszyscy spadkobiercy wymienieni w postanowieniu sądu o stwierdzeniu nabycia spadku są współwłaścicielami majątku spadkowego i żaden z nich nie może rościć sobie pretensji do całego spadku.

 

Zgodnie z art. 206 K.c. każdy ze współwłaścicieli jest uprawniony do współposiadania rzeczy wspólnej oraz do korzystania z niej w takim zakresie, jaki daje się pogodzić ze współposiadaniem i korzystaniem z rzeczy przez pozostałych współwłaścicieli.

Uprawnienia współwłaścicieli do korzystania z rzeczy wspólnej

Jak wynika z powyższego przepisu, każdy ze współwłaścicieli ma uprawnienie do bezpośredniego korzystania z rzeczy wspólnej. Może posiadać całą rzecz i korzystać z całej rzeczy. Równolegle jednak identyczne uprawnienia przysługują pozostałym współwłaścicielom. W tym układzie uprawnienie każdego ze współwłaścicieli splata się z jego obowiązkiem poszanowania analogicznych uprawnień pozostałych współwłaścicieli.

 

Komentowany przepis jednoznacznie wskazuje, że każdemu ze współwłaścicieli przysługuje „uprawnienie” do współposiadania i korzystania z rzeczy wspólnej. Jest on ograniczony jedynie poprzez identyczne uprawnienia pozostałych współwłaścicieli. Ustawodawca nakazuje tu bowiem „pogodzić" wzajemne uprawnienia (i obowiązki) wszystkich współwłaścicieli.

 

Oczywiście współwłaściciele mogą w drodze umowy między sobą ustalić własny model dotyczący współposiadania i korzystania z rzeczy wspólnej. Zresztą umowne uzgadnianie sposobu korzystania z rzeczy wspólnej jest najbardziej pożądane, usuwa bowiem łagodnie źródła ewentualnych konfliktów. Zakładam, że w przedmiotowej sprawie brak jest umowy zawartej przez wszystkich współwłaścicieli, co oznacza konieczność stosowania zwykłych reguł ustawowych, czyli art. 206 K.c.

Uniemożliwianie korzystania przez pozostałych spadkobierców z majątku spadkowego

Samowolne zachowanie Pana ciotki, polegające na uniemożliwianiu korzystania przez pozostałych spadkobierców z majątku spadkowego, jest więc działaniem bezprawnym, przed którym pozostali współwłaściciele mogą się bronić. Niewątpliwie takim środkiem obrony jest roszczenie o dopuszczenie do współposiadania, które należy realizować w drodze procesu sądowego.

 

Zgodnie z wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 09.07.2003 r. (IV CKN 325/01), „jeżeli jeden ze współwłaścicieli narusza wynikające ze stosunku współwłasności uprawnienia drugiego właściciela do korzystania z rzeczy wspólnej, to współwłaścicielowi, którego prawo zostało dotknięte, przysługuje – w zależności od rodzaju naruszenia – roszczenie o dopuszczenie do współposiadania lub o przywrócenie stanu zgodnego z prawem i o zaniechanie naruszeń”.

Jak wyjść ze współwłasności spadkowej?

Jednakże, moim zdaniem, najlepszym rozwiązaniem w zaistniałej sytuacji jest jak najszybsze wyjście ze współwłasności poprzez dokonanie działu spadku.

 

Należy pamiętać, iż wspólność majątku spadkowego jest z reguły stanem przejściowym. By spadkobierca mógł skorzystać z przypadającej mu części, musi nastąpić podział spadku. Podstawowym celem postępowania działowego jest bowiem doprowadzenie do tego, aby pomiędzy współspadkobiercami przestała istnieć wspólność wynikająca z dziedziczenia. Podział taki może być dokonany bądź na mocy umowy między wszystkimi spadkobiercami, bądź w formie orzeczenia sądu.

Jak przeprowadzić podział spadku?

Umowny dział spadku może objąć cały spadek lub być ograniczony do jego części i jest to uzależnione od zgodnej woli wszystkich spadkobierców. Dopuszczalne jest bowiem dokonanie umownego podziału jedynie części spadku.

 

Jeżeli do spadku należy nieruchomość, umowa o dział powinna być zawarta w formie aktu notarialnego. Dotyczy to również tych przypadków, gdy do spadku należy prawo rzeczowe, do przeniesienia którego przepisy wymagają zachowania formy aktu notarialnego, m.in. spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu.

 

Podział spadku może przebiegać na kilka sposobów:

 

  1. poszczególne przedmioty są dzielone fizycznie i przyznane zostają poszczególnym spadkobiercom (podział następuje stosownie do wielkości udziałów każdej z dziedziczących osób);
  2. następuje tzw. podział cywilny składnika majątkowego, w wyniku którego zostaje on sprzedany osobie trzeciej, a spadkobiercy dzielą między siebie uzyskaną z tego tytułu kwotę;
  3. określone składniki majątkowe mogą być przyznane za zgodą pozostałych spadkobierców jednemu lub kilku z nich (zwykle pojawia się tu obowiązek spłaty na rzecz pozostałych osób).

 

Jednakże do umownego działu spadku konieczna jest wspólna wola i zgoda wszystkich spadkobierców, z czym w przedmiotowej sprawie mogą być problemy. W związku z tym jedynym wyjściem byłby sądowy dział spadku. W tym celu koniecznym byłoby wystąpienie do sądu rejonowego (właściwym jest sąd ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy) z wnioskiem o przeprowadzenie sądowego działu spadku. Z wnioskiem takim może wystąpić każdy ze spadkobierców. Wniosek o dział spadku powinien dotyczyć całego spadku. Tylko jeśli istnieją ważne przyczyny, można ograniczyć postępowanie spadkowe do części spadku.

Czy spadkobierca może sprzedać swój udział w spadku?

Na koniec zwraca się Pan z zapytaniem, czy jest możliwość sprzedania swoich udziałów w spadku. Otóż, zgodnie z art. 1051 K.c. spadkobierca, który spadek przyjął, może spadek ten zbyć w całości lub w części. To samo dotyczy zbycia udziału spadkowego.

 

Jak więc wynika z powyższego artykułu nie ma przeszkód, aby sprzedać swoje udziały spadkowe. Sprzedaż taka jest możliwa aż do chwili dokonania działu spadku.

 

Współspadkobierca, który zbywa swój udział lub jego część, nie musi uzyskiwać zgody pozostałych współspadkobierców, a nawet informować ich o zawarciu umowy. Nabywcą spadku może być współspadkobierca lub osoba trzecia, przy czym może to być osoba fizyczna, jak też osoba prawna.

 

Przepisy prawa wskazują, iż umowa o zbycie udziału w spadku powinna być zawarta w formie aktu notarialnego. Niezachowanie tej formy powoduje bezwzględną nieważność umowy.

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • 8 plus trzy =

»Podobne materiały

Spadek po dziadkach

Kilka lat temu zmarła moja babcia, która nie zostawiła testamentu. W chwili śmierci babcia miała męża oraz jedną córkę. Zgodnie z dziedziczeniem ustawowym jej część majątku dziedziczy wdowiec (czyli mój dziadek) oraz córka (moja mama) w równych częściach. Ani dziadek, ani mama nie wystąpili do sądu

 

Spadek po macosze, która była bezdzietna – czy należy się pasierbicy?

Chciałabym wiedzieć, czy po macosze, czyli drugiej żonie mojego ojca, która niedawno zmarła, należy mi się spadek? Macocha nie miała własnych dzieci.

 

Dotacje dla rolników – bezpodstawne wzbogacenie po śmierci właściciela gruntów

Mój 12-letni syn odziedziczył po ojcu grunty rolne. Spadkodawca był rolnikiem i co roku składał wniosek o dotację do gruntów. Przed śmiercią zdążył obsiać ziemię, potem ja zebrałam plony. Niedawno okazało się, że siostra mojego męża złożyła wniosek o dopłaty do gruntów należących do jej brata i pien

 

Zmiana dziedziczących gospodarstwo w latach 70.

W 1974 r. zmarł mój dziadek. Mój ojciec jako jeden ze spadkobierców zrzekł się spadku na rzecz babci – także w moim imieniu. Spadkiem było gospodarstwo rolne. Niedawno zmarł mój ojciec, nie żyje też już babcia. Czy takie zrzeczenie się ojca w moim imieniu było zgodne z prawem? Czy mogę walczyć

 

Brak kontaktu z najbliższą rodziną a sprawa spadkowa

Mama zmarła dwa miesiące temu. Sporządziła testament i podejrzewam, że uczyniła mnie jedyną spadkobierczynią. Mam siostrę w USA i brata – od lat nie mam z nim kontaktu, nie znam jego adresu. W Polsce jest jego była żona i dwoje dorosłych dzieci. Jak mam złożyć wniosek o nabycie spadku jeśli ni

 

Niepełny spis inwentarza w sprawie spadkowej

Mamy problem z zakończeniem spisu inwentarza: dwa lata temu moja mama złożyła do komornika wniosek o dokonanie spisu inwentarza na podstawie aktu notarialnego o przyjęciu spadku z dobrodziejstwem inwentarza po zmarłym mężu. Komornik wysłał pismo o kosztach, mama zapłaciła. Następnie komornik spisał

 

Odrzucenie spadku 2 lata po śmierci

Sprawa dotyczy dziedziczenia spadku. Zmarł mój brat (2 lata temu). Ja, brat i mama odrzuciliśmy spadek, ale moja córka nie. Nie wiedziała o śmierci wujka, mieszka za granicą. Dowiedziała się dopiero teraz. Chciałaby odrzucić ten spadek, ale czy to możliwe po takim czasie? Co może zrobić?

 

Zakup mieszkania z partnerem, który ma dzieci

Z partnerem chcemy kupić wspólne mieszkanie (częściowo na kredyt). Nie jesteśmy małżeństwem, a partner ma dwoje dzieci. Kto będzie dziedziczył połowę jego mieszkania, jeśli umrze pierwszy? Czy w razie jego śmierci będę spłacać jego dzieci? Da się tego uniknąć?

 

Ustanowienie kuratora dla osoby niepełnosprawnej

Ja i żona odrzuciliśmy spadek po naszym zmarłym synu (nie miał dzieci). Nasi rodzice także muszą to zrobić, ale moja mama jest chora na raka w ostatnim stadium choroby. Nie ma z nią kontaktu. Czy powinniśmy ustanowić kuratora dla osoby niepełnosprawnej, czyli dla mamy? Czy spadek powinno odrzucić te

 

Dziedziczenie w przypadku śmierci małżonków w jednym wypadku

Wychodząc po raz drugi za mąż, od kilku lat byłam już jedynym właścicielem nieruchomości. Mam dorosłą Córkę z pierwszego małżeństwa, ale nie mamy wspólnych dzieci z moim obecnym mężem. On ma dwoje dorosłych dzieci ze swojego pierwszego małżeństwa. Jak będzie wyglądać dziedziczenie, w przypadku śmier

 

Dziedziczenie po kuzynie

Sprawa dotyczy spadku po kuzynie i kto po nim dziedziczy. Jest nas troje kuzynostwa, żyje też żona brata przyrodniego matki kuzyna i jej dwoje dzieci. Kuzyn niedawno zmarł. Nie miał żadnego rodzeństwa, rodzice też nie żyją. Ojciec zmarłego nie miał żadnej rodziny. Jesteśmy dziećmi siostry i brata ma

 

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Szukamy ambitnego prawnika »