Mamy 11 794 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Jak złożyć prywatny akt oskarżenia?

Autor: Marek Gola • Opublikowane: 03.12.2013

Jestem pracownikiem z kilkunastoletnim stażem na stanowisku kierowniczym. Pracownik klienta naszej firmy obraził mnie w obecności moich pięciu podwładnych. Człowiek ten zarzucił mi niekompetencję i brak doświadczenia (w załączniku cytuję jego słowa). Stwierdził, że zastraszam pracowników (to nie jest prawda). Wszystko działo się w siedzibie firmy. Jak złożyć prywatny akt oskarżenia przeciwko tej osobie? Jak się bronić?


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Podstawę prawną niniejszej odpowiedzi stanowią przepisy Kodeksu karnego (K.k.) oraz przepisy Kodeksu cywilnego (K.c.).

 

Poniższa odpowiedź została oparta na faktach przedstawionych przez Pana w pytaniu i ich ocenie prawnej. Z treści Pana pytania wynika, iż ma Pan kilkunastoletni staż pracy na stanowisku kierowniczym. W ostatnim czasie do siedziby firmy przybył pracownik klienta Pańskiej firmy i w obecności Pana podwładnych zaczął Pana obrażać, podważając kwalifikacje do zajmowanego przez Pana stanowiska. W chwili obecnej zastanawia się Pan nad wytoczeniem sprawy i jest Pan zainteresowany regulacjami prawnymi w tym zakresie.

 

W pierwszej kolejności należy wskazać, iż na skutek zachowania pracownika klienta Pańskiej firmy doszło do naruszenia Pana dóbr osobistych. Efektem powyższego jest możliwość wytoczenia powództwa cywilnego lub wniesienia prywatnego aktu oskarżenia. Wybrana przez Pana droga będzie miała różne konsekwencje dla sprawcy.

 

W przedmiotowej sprawie możemy mówić o czynie karalnym opisanym w art. 212 § 1 K.k. Zgodnie z tym przepisem, kto pomawia inną osobę, grupę osób, instytucję, osobę prawną lub jednostkę organizacyjną niemającą osobowości prawnej o takie postępowanie lub właściwości, które mogą poniżyć ją w opinii publicznej lub narazić na utratę zaufania potrzebnego dla danego stanowiska, zawodu lub rodzaju działalności, podlega grzywnie albo karze ograniczenia wolności. Mając na uwadze Pana kilkunastoletni staż na piastowanym stanowisku pracy, nie ulega wątpliwości, iż korzysta Pan z domniemania, że posiada kwalifikacje i umiejętności odpowiednie do zajmowanego stanowiska. Sformułowane wobec Pana zwroty wskazują, jakoby miał się Pan dopuścić działania nieuczciwego i niezgodnego z zasadami współżycia społecznego. Ustawodawca posługuje się zwrotem „zarzucać”, „posądzać” lub „oskarżać”. Powyższe wskazuje, iż sprawca swoim zachowaniem, dla wypełnienia przesłanek przestępstwa stypizowanego w art. 212 K.k., przypisuje pomawianemu negatywne zachowanie, które w swych skutkach może doprowadzić do utraty zaufania potrzebnego do wykonywania zadań powierzonych zakresem obowiązków, jak i przejrzystości działania.

 

Jak wynika z § 4 wspomnianego przepisu, ściganie powyższego przestępstwa odbywa się z oskarżenia prywatnego. Oskarżycielem prywatnym jest pokrzywdzony, który wnosi i popiera oskarżenie o przestępstwo ścigane w trybie prywatnoskargowym (art. 59 § 1 Kodeksu postępowania karnego).

 

Co prawda może Pan złożyć zawiadomienie o uzasadnionym podejrzeniu popełnienia przestępstwa do organów ścigania (policji, prokuratury), ale te co do zasady nie podejmują w tego rodzaju sprawach żadnych kroków, a wydają jedynie postanowienie o odmowie wszczęcia dochodzenia. Organy ścigania podejmą działanie tylko w sytuacji, jeżeli za wszczęciem dochodzenia przemawia interes społeczny, rozumiany w sposób obiektywny. Doszło do Pana zniesławienia w pomieszczeniu zamkniętym, w którym była ściśle określona liczba osób. Teoretycznie zatem zniesławienie miało miejsce w tym konkretnym miejscu i w jego otoczeniu – nie powinno ujrzeć światła dziennego. Powyższe w mojej ocenie może wskazywać na brak interesu społecznego.

 

W przypadku złożenia prywatnego aktu oskarżenia pierwsza rozprawa ma charakter posiedzenia pojednawczego, na którym sędzia wzywa strony do zawarcia ugody na określonych warunkach, uprzednio ustalonych przez strony postępowania. Kiedy ugoda nie zostanie zawarta, sprawa zostaje skierowana na rozprawę i przeprowadzane są wszystkie czynności procesowe.

 

Nie zmienia to jednak faktu, iż może Pan skierować prywatny akt oskarżenia przeciwko temu Panu.

 

Drugą możliwość dają przepisy Kodeksu cywilnego. Nie ulega bowiem wątpliwości, iż na skutek działania tegoż Pana doszło do naruszenia Pana dóbr osobistych, m.in. dobrego imienia, dobrego nazwiska, wizerunku.

 

Zgodnie z art. 23 K.c. dobra osobiste człowieka, jak w szczególności zdrowie, wolność, cześć, swoboda sumienia, nazwisko lub pseudonim, wizerunek, tajemnica korespondencji, nietykalność mieszkania, twórczość naukowa, artystyczna, wynalazcza i racjonalizatorska, pozostają pod ochroną prawa cywilnego niezależnie od ochrony przewidzianej w innych przepisach.

 

Ten, czyje dobro osobiste zostaje zagrożone cudzym działaniem, może żądać zaniechania tego działania, chyba że nie jest ono bezprawne. W razie dokonanego naruszenia może Pan także żądać, ażeby osoba, która dopuściła się naruszenia, dopełniła czynności potrzebnych do usunięcia jego skutków, w szczególności ażeby złożyła oświadczenie odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie. Na zasadach przewidzianych w kodeksie można również żądać zadośćuczynienia pieniężnego lub zapłaty odpowiedniej sumy pieniężnej na wskazany cel społeczny. W razie naruszenia dobra osobistego sąd może przyznać temu, czyje dobro osobiste zostało naruszone, odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę lub na jego żądanie zasądzić odpowiednią sumę pieniężną na wskazany przez niego cel społeczny, niezależnie od innych środków potrzebnych do usunięcia skutków naruszenia.

 

Jednak należy wyraźnie podkreślić, iż dla zasądzenia zadośćuczynienia, jak i świadczenia na cel społeczny nie wystarczy ustalenie bezprawności naruszenia, niezbędne jest bowiem wykazanie i ustalenie w postępowaniu sądowym, że działanie takie było umyślne. Stanowisko to potwierdził Sąd Najwyższy w uzasadnieniu wyroku z 17 marca 2007 r. (I CSK 81/2005), w którym wyraził następujący pogląd: „W razie naruszenia dobra osobistego pokrzywdzony może żądać zarówno przyznania mu odpowiedniej sumy tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę, jak i zasądzenia sumy pieniężnej na wskazany przez siebie cel społeczny (art. 448 k.c.). Przesłanką roszczenia o zasądzenie odpowiedniej sumy pieniężnej na wskazany cel społeczny (art. 448 k.c.) jest wina kwalifikowana sprawcy naruszenia dobra osobistego, mianowicie wina umyślna albo rażące niedbalstwo”.

 

Zasadne byłoby uzyskanie danych osobowych i adresowych osób, które były świadkami tegoż zdarzenia, celem złożenia wniosku, czy to w pozwie, czy też w prywatnym akcie oskarżenia, o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków na okoliczność naruszenia Pana dóbr osobistych w obecności osób trzecich, które to działanie może narazić Pana na utratę pozycji społecznej, utratę zaufania do piastowanego stanowiska, a nawet utratę pracy.

 

Tylko od Pana zależy, jaką drogę Pan wybierze. Może Pan wytoczyć powództwo cywilne, koncentrując się na odpowiedzialności cywilnej, a może Pan złożyć w sądzie prywatny akt oskarżenia, który będzie skutkować odpowiedzialnością karną. Zarówno w postępowaniu cywilnym, jak i karnym istnieje możliwość zasądzenia na Pana rzecz stosownego zadośćuczynienia lub zapłaty na cel społeczny.

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • 2 + VIII =
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Szukamy ambitnego prawnika »

Poduszki