.
Mamy 12 389 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Jak zabezpieczyć się przed długami chorego syna?

Autor: Marek Gola • Opublikowane: 12.08.2016

Dorosły syn ze stwierdzoną schizofrenię chce wziąć pożyczkę, żeby wyjechać do pracy do innego miasta. Pieniądze są mu potrzebne na wynająć mieszkania. Już kilkakrotnie podejmował pracę i nigdzie nie pracował dłużej niż 3 dni. Jak się zabezpieczyć przed jego długami? Chciałam dodać, że syn nie jest ubezwłasnowolniony i wolałabym tego nie robić.


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Podstawę prawną opinii stanowią przepisy Kodeksu cywilnego (K.c.).

 

W pierwszej kolejności podkreślić należy, iż nieważne jest oświadczenie woli złożone przez osobę, która z jakichkolwiek powodów znajdowała się w stanie wyłączającym świadome albo swobodne powzięcie decyzji i wyrażenie woli. Dotyczy to w szczególności choroby psychicznej, niedorozwoju umysłowego albo innego, chociażby nawet przemijającego, zaburzenia czynności psychicznych.

 

Wskazać należy na pogląd wyrażony w komentarzu do Kodeksu cywilnego. Księga Pierwsza. Część ogólna autorstwa Stanisława Dmowskiego i Stanisława Rudnickiego, Warszawa 2007 Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis (wydanie VIII) ss. 520, zgodnie z którym „do przyjęcia, że oświadczenie woli zostało złożone przez osobę znajdującą się w stanie, o jakim mowa w art. 82, nie jest konieczne, ażeby osoba ta była ubezwłasnowolniona w chwili składania oświadczenia. Jeżeli jednak oświadczenie zostało złożone przez osobę całkowicie ubezwłasnowolnioną, to jest ono nieważne, i to bez względu na to, czy podstawa ubezwłasnowolnienia całkowitego nadal istnieje, czy też ustała na przykład na skutek wyleczenia z pijaństwa lub narkomanii”. Nadto ci sami autorzy w tym samym komentarzu wskazują, że: „powzięcie decyzji i wyrażenie woli jest swobodne, gdy zarówno sam proces decyzyjny, jak i uzewnętrznienie woli nie były zakłócone przez destrukcyjne czynniki wynikające z aktualnych właściwości psychiki lub procesu myślowego w sposób wyłączający autonomiczne, czyli wolne – w znaczeniu »suwerenne« (swobodne) – działanie. Opinia biegłego powinna być stanowcza, to znaczy wyraźnie i kategorycznie stwierdzać, czy w chwili złożenia oświadczenia woli składający znajdował się w stanie wyłączającym świadome albo swobodne powzięcie decyzji i wyrażenie woli. Oparcie natomiast przez biegłego opinii na wysokim stopniu prawdopodobieństwa nie oznacza jeszcze, że opinia nie jest stanowcza”.

 

W podobnym tonie wypowiedział się Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 7 lutego 2006 r., sygn. akt IV CSK 7/2005, w którym wskazano, iż: „zgodnie z art. 82 kc nieważne jest oświadczenie woli złożone przez osobę, która z jakichkolwiek powodów znajdowała się w stanie wyłączającym świadome albo swobodne powzięcie decyzji i wyrażenie woli. Dotyczy to w szczególności choroby psychicznej, niedorozwoju umysłowego albo innego, chociażby nawet przemijającego, zaburzenia czynności psychicznych. Podkreślić jednak wypada, że stan wyłączający świadomość to – najogólniej rzecz ujmując – brak rozeznania, niemożność rozumienia zachowań własnych i zachowań innych osób, niezdawanie sobie sprawy ze znaczenia i skutków własnego postępowania. Stan taki musi przy tym wynikać z przyczyny wewnętrznej, a więc ze stanu, w jakim znajduje się osoba składająca oświadczenie woli, a nie z okoliczności zewnętrznych, w jakich osoba ta się znalazła”.

 

Innymi słowy, istnieje możliwość podważenia złożonego przez Pani syna oświadczenia woli, ale zasadnym byłoby wówczas przedstawienie dowodów na okoliczność stanu jego świadomości w chwili podpisywania umowy. Oczywiście może Pani poinformować banki o stanie zdrowia syna, ale proszę mieć na uwadze, iż ten może skierować przeciwko Pani postępowanie z uwagi na naruszenie dóbr osobistych, jakim jest jego zdrowie, godność.

 

Istotne jest, że „stan wyłączający świadome powzięcie decyzji i wyrażenie woli” nie może być rozumiany dosłownie, wobec czego nie musi oznaczać całkowitego zniesienia świadomości i ustania czynności mózgu. Wystarczy istnienie takiego stanu, który oznacza brak rozeznania, niemożność rozumienia posunięć własnych i posunięć innych osób oraz niezdawanie sobie sprawy ze znaczenia i skutków własnego postępowania” (wyrok SN z dnia 7 lutego 2006 r., IV CSK 7/05).

 

Jednocześnie wskazuje Pani, iż nie chce syna ubezwłasnowolnić. Bierność w tym zakresie, w dalszym czasie może mieć dla Pani znamienne skutki, albowiem syn na ten moment ma prawo decydować o swoim losie i dopóki nie jest ubezwłasnowolniony, każde jego zobowiązania można odpierać na zasadzie art. 82 K.c., o treści jak wyżej, ale powyższe nie daje 100% gwarancji. Powyższe jednak będzie o tyle trudne, jeżeli o długu dowie się Pani np. po 2 latach od zaciągnięcia pożyczki, wówczas stwierdzenie nieważności z powołaniem się na art. 82 K.c. będzie wymagało udowodnienia, że syn w dniu podpisania umowy, w opisywanym dla potrzeb niniejszej opinii przypadku – przed 2 laty – znajdował się w stanie wyłączającym świadome albo swobodne powzięcie decyzji i wyrażenie woli. Powyższe będzie wymagało dowodu z opinii biegłego psychologa i psychiatry na okoliczność ustalenia stanu świadomości syna w dniu podpisania umowy.

 

Jednocześnie należy zdawać sobie sprawę z tego, że nie jest Pani w stanie powiadomić wszystkich banków w miejscu zamieszkania syna o jego chorobie. Takie działanie nadto jest bardzo ryzykowane z uwagi na podniesione powyżej zarzuty co do naruszenia dóbr osobistych syna. Nadto należy liczyć się z tym, że kierownicy poszczególnych jednostek bankowych mogą wskazywać, iż dopóki syn nie jest ubezwłasnowolniony ma prawo jak każdy inny zaciągać zobowiązania i nie może mu tego Pani zabronić.

 

Reasumując, nie ma na ten moment skutecznego sposobu na uniknięcie długów po synu. Oczywiście za życia za długi odpowiada on sam oraz jego ewentualni żyranci, jednak należy mieć na uwadze, że po jego śmierci, o ile syn nie ma żony i dzieci, Pani jako wstępna będzie także dziedziczyła jego długi.

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • II - 6 =
.
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Szukamy ambitnego prawnika »