Mamy 11 279 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Jak wziąć rozwód, jeśli małżonek nie mieszka w Polsce?

Autor: Izabela Nowacka-Marzeion • Opublikowane: 01.03.2016

Chciałbym wnieść pozew o rozwód, ale moja żona przebywa za granicą i nie może przyjechać do Polski na sprawę rozwodową. Nie mamy dzieci ani żadnego majątku do podziału. W jaki sposób można wziąć rozwód, jeśli jedno z małżonków nie mieszka w Polsce? Czy sprawę rozwodową zakłada się w miejscowości, gdzie był brany ślub?


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Właściwość miejscową sądu w sprawach o rozwód określa przepis art. 41 Kodeksu postępowania cywilnego (K.p.c.). Stanowi on, że powództwo ze stosunku małżeństwa wytacza się wyłącznie przed sąd, w którego okręgu małżonkowie mieli ostatnie miejsce zamieszkania, jeżeli choć jedno z nich w okręgu tym jeszcze ma miejsce zamieszkania lub zwykłego pobytu. Z braku takiej podstawy wyłącznie właściwy jest sąd miejsca zamieszkania strony pozwanej, a jeżeli i tej podstawy nie ma – sąd miejsca zamieszkania powoda.

 

Kryteria wyznaczające właściwość miejscową sądu w sprawach ze stosunku małżeństwa uległy modyfikacji wraz z wejściem w życie ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zmianie ustawy Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 234, poz. 1571). Jako wyłącznie właściwy w tych sprawach określono sąd ostatniego miejsca zamieszkania małżonków, zamiast sądu ostatniego wspólnego miejsca zamieszkania małżonków.

 

Jeżeli zatem małżonkowie mieli ostatnie miejsce zamieszkania w okręgu tego samego sądu, sąd ten jest właściwy niezależnie od tego, czy mieszkali oni wspólnie, czy mieli oddzielne miejsca zamieszkania, pod warunkiem że przynajmniej jedno z nich ma nadal w okręgu tego sądu miejsce zamieszkania lub zwykłego pobytu.

 

W wyniku powyższej nowelizacji art. 41 K.p.c. wprowadzono nowe kryterium w postaci miejsca zwykłego pobytu. Przyjmuje się, że zwykły pobyt oznacza przebywanie w danej miejscowości bez zamiaru stałego w niej pobytu.

 

W sytuacji gdy żadne z małżonków nie ma miejsca zamieszkania ani miejsca zwykłego pobytu w okręgu sądu ostatniego miejsca zamieszkania ich obojga, jak również gdy małżonkowie nigdy nie mieli miejsca zamieszkania w tym samym okręgu sądowym, właściwy jest sąd miejsca zamieszkania pozwanego mający w tym wypadku charakter sądu wyłącznie właściwego.

 

W przypadku gdy o właściwości sądu decyduje miejsce zamieszkania powoda, a powód nie mieszka w Polsce, znajdzie zastosowanie art. 45 K.p.c., który stanowi, że jeżeli na podstawie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego nie można w oparciu o okoliczności sprawy ustalić właściwości miejscowej sądu, Sąd Najwyższy na posiedzeniu niejawnym oznaczy sąd, przed który należy wytoczyć powództwo.

 

Zakresem przepisu art. 45 K.p.c. objęte są m.in. sytuacje, gdy niemożliwe jest ustalenie właściwości wyłącznej w sprawach, które poddane są tego rodzaju właściwości, jak ma to miejsce w sprawach o rozwód.

 

Niemożność ustalenia sądu właściwego zachodzi wtedy, gdy nie sposób ustalić okoliczności wyznaczającej jego właściwość bądź gdy w konkretnej sytuacji brak takiej okoliczności.

 

Warunkiem wstępnym wyznaczenia na podstawie art. 45 K.p.c. sądu, przed który należy wytoczyć powództwo, jest istnienie jurysdykcji krajowej (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 25 września 2003 r., III AO 8/03).

 

Zgodnie z art. 1103 K.p.c. i art. 11031 § 1 K.p.c. jurysdykcja fakultatywna sądów polskich w sprawach małżeńskich, czyli m.in. w sprawach o rozwód, istnieje zawsze, jeżeli wystąpi co najmniej jedna z następujących równorzędnych przesłanek:

 

  1. Pozwany małżonek ma miejsce zamieszkania lub miejsce zwykłego pobytu w Polsce (niezależnie od obywatelstwa małżonków i miejsca zamieszkania lub miejsca zwykłego pobytu małżonka – powoda).
  2. Oboje małżonkowie mieli ostatnie miejsce zamieszkania lub ostatnie miejsce zwykłego pobytu (niekoniecznie wspólne) w Polsce, pod warunkiem że jedno z nich nadal ma miejsce zamieszkania lub zwykłego pobytu w Polsce (niezależnie od tego, jakie mają obywatelstwo).
  3. Małżonek – powód (cudzoziemiec) co najmniej od roku, licząc od daty wniesienia pozwu, miał miejsce zamieszkania lub miejsce zwykłego pobytu w Polsce (bez względu na obywatelstwo małżonków i miejsce zamieszkania lub zwykłego pobytu drugiego małżonka, przy czym zwykły pobyt należy tu rozumieć jako pobyt, który trwa nieprzerwanie przez rok).
  4. Małżonek – powód ma obywatelstwo polskie i co najmniej przez pół roku, licząc od daty wniesienia pozwu, miał miejsce zamieszkania lub zwykłego pobytu w Polsce (bez względu na obywatelstwo drugiego małżonka i jego miejsce zamieszkania lub zwykłego pobytu, przy czym zwykły pobyt musi trwać nieprzerwanie co najmniej 6 miesięcy).
  5. Oboje małżonkowie mają obywatelstwo polskie – bez względu na to, gdzie mają miejsce zamieszkania lub miejsce zwykłego pobytu – (T. Ereciński [w:] „Kodeks postępowania cywilnego...”, red. T. Ereciński, 2009, s. 77).

 

Jurysdykcja sądów polskich w sprawach małżeńskich oraz w sprawach dotyczących małżeńskich stosunków majątkowych ma charakter wyłączny wówczas, gdy jednocześnie zachodzą trzy przesłanki, a mianowicie oboje małżonkowie są obywatelami polskimi, mają miejsce zamieszkania oraz miejsce zwykłego pobytu w Polsce.

 

Wyłączność jurysdykcji krajowej sądów polskich w danej kategorii spraw oznacza, że wyrok sądu zagranicznego lub orzeczenie innego zagranicznego organu nie zostanie w Polsce uznane (art. 1146 § 1 pkt 2 K.p.c.).

 

Reasumując – sąd według ostatniego wspólnego miejsca zamieszkania.

 

Żona może nie stawić się na sprawę – byleby była prawidłowo zawiadomiona. Może złożyć odpowiedź na pozew – zgadzając się na rozwód. Może żądać przesłuchania w ramach pomocy prawnej w UK. Lub nie reagować – zostanie wydany wyrok. Wydanie wyroku zaocznego w sprawach małżeńskich jest możliwe w razie niestawiennictwa pozwanego na rozprawę (art. 339 K.p.c.). Możliwość taka otwiera się przed sądem dopiero po przeprowadzeniu postępowania dowodowego, bowiem zgodnie z art. 431 K.p.c. sąd nie może oprzeć wyroku wyłącznie na uznaniu powództwa, przyznaniu okoliczności faktycznych, a w przypadku zaoczności – wyłącznie na twierdzeniach pozwu. W sprawach małżeńskich sąd ma obowiązek prowadzenia postępowania dowodowego. Warto więc powołać świadków.

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • 9 plus II =

»Podobne materiały

Przemoc psychiczna w małżeństwie a rozwód

Jestem w związku małżeńskim od 24 lat. Mój mąż znęca się nade mną psychicznie (dawniej także i fizycznie). Sądzę, że ma on poważne zaburzenia – jego chorobliwa oszczędność powoduje nieustanne awantury. Chcę rozwodu, ale małżonek grozi, że mnie zabije, jeśli złożę pozew. Na domiar złe

 

Łączne rozpoznanie spraw przez sąd

Jak w praktyce stosuje się art. 219 K.p.c. w sprawach rozwodowych? Co będzie w sytuacji, gdy obydwie strony złożą wniosek o łączne rozpoznanie spraw, nie informując się wzajemnie? Czy można w takiej sytuacji zastosować łączne rozpoznanie?

 

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
wizytówka Szukamy ambitnego prawnika »