.
Mamy 12 627 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Jak sprawnie przeprowadzić eksmisję?

Autor: Krzysztof Bigoszewski • Opublikowane: 30.04.2013

Mieszkamy z żoną w domu, który jest naszą własnością, razem z synem i jego rodziną. Nie utrzymują oni z nami żadnych kontaktów, zachowują się nagannie (m.in. bardzo głośno nawet w nocy), nie płacą żadnych rachunków. Syn ponadto kilkakrotnie nam groził, przez co nie czujemy się bezpiecznie we własnym domu. Jak sprawnie przeprowadzić eksmisję syna i jego rodziny?


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Po zapoznaniu się z przedstawionym przez Pana stanem faktycznym sprawy wskazać należy, że w opisanej sytuacji Pański syn wraz z rodziną przebywają w należącym do Państwa domu bez podstawy prawnej, a co za tym idzie, istnieje możliwość nakazania tym osobom opuszczenia domu także na drodze sądowej w ramach procesu o tzw. eksmisję.

 

Po pierwsze wskazać należy, że podstawą roszczenia o opuszczenie mieszkania w takiej sytuacji jest przepis art. 222 § 1 Kodeksu cywilnego (K.c.), zgodnie z którym: „właściciel może żądać od osoby, która włada faktycznie jego rzeczą, ażeby rzecz została mu wydana, chyba że osobie tej przysługuje skuteczne względem właściciela uprawnienie do władania rzeczą”.

 

W celu sprawnego przeprowadzenia postępowania eksmisyjnego po pierwsze należy wezwać na piśmie (listem poleconym) lokatorów pozostających w danym lokalu bez tytułu prawnego do opuszczenia i opróżnienia z ich rzeczy tego lokalu w wyznaczonym terminie, z zastrzeżeniem, że niedochowanie tego terminu skutkowało będzie skierowaniem sprawy na drogę sądową.

 

Jeżeli zatem takie pismo nie odniesie skutku, można następnie sporządzić pozew przeciwko lokatorom i wnieść go do sądu (właściwy będzie sąd rejonowy, w rejonie którego dana nieruchomość jest położona).

 

W ramach procesu o nakazanie opuszczenia lokalu mieszkalnego sąd bada prawo do nieruchomości po stronie powoda (właściciela) oraz istnienie bądź nieistnienie po stronie lokatorów tytułu prawnego do tej nieruchomości (umowy najmu, dzierżawy, użyczenia itd.).

 

Następnie sąd musi ustalić, czy lokatorom przysługuje prawo do lokalu socjalnego, do którego mogliby być eksmitowani.

 

Zgodnie bowiem z przepisem art. 14 ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego z dnia 21 czerwca 2001 r. (Dz. U. Nr 71, poz. 733 z późn. zm.):

 

„1. W wyroku nakazującym opróżnienie lokalu sąd orzeka o uprawnieniu do otrzymania lokalu socjalnego bądź o braku takiego uprawnienia wobec osób, których nakaz dotyczy. Obowiązek zapewnienia lokalu socjalnego ciąży na gminie właściwej ze względu na miejsce położenia lokalu podlegającego opróżnieniu.

 

2. Jeżeli w wyroku orzeczono o uprawnieniu, o którym mowa w ust. 1, dwóch lub więcej osób, gmina jest obowiązana zapewnić im co najmniej jeden lokal socjalny.

 

3. Sąd, badając z urzędu, czy zachodzą przesłanki do otrzymania lokalu socjalnego, orzeka o uprawnieniu osób, o których mowa w ust. 1, biorąc pod uwagę dotychczasowy sposób korzystania przez nie z lokalu oraz ich szczególną sytuację materialną i rodzinną.

 

4. Sąd nie może orzec o braku uprawnienia do otrzymania lokalu socjalnego wobec:

 

1) kobiety w ciąży,

2) małoletniego, niepełnosprawnego w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 1998 r. Nr 64, poz. 414, z późn. zm.) lub ubezwłasnowolnionego oraz sprawującego nad taką osobą opiekę i wspólnie z nią zamieszkałą,

3) obłożnie chorych,

4) emerytów i rencistów spełniających kryteria do otrzymania świadczenia z pomocy społecznej,

5) osoby posiadającej status bezrobotnego,

6) osoby spełniającej przesłanki określone przez radę gminy w drodze uchwały

– chyba że osoby te mogą zamieszkać w innym lokalu niż dotychczas używany.

 

5. Sąd może orzec o braku uprawnienia do otrzymania lokalu socjalnego, w szczególności jeżeli nakazanie opróżnienia następuje z przyczyn, o których mowa w art. 13.

 

6. Orzekając o uprawnieniu do otrzymania lokalu socjalnego, sąd nakazuje wstrzymanie wykonania opróżnienia lokalu do czasu złożenia przez gminę oferty zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego.

 

7. Przepisu ust. 4 nie stosuje się do osób, które utraciły tytuł prawny do lokalu niewchodzącego w skład publicznego zasobu mieszkaniowego, z wyjątkiem osób, które były uprawnione do używania lokalu na podstawie stosunku prawnego nawiązanego ze spółdzielnią mieszkaniową albo z towarzystwem budownictwa społecznego”.

 

Istotny może się tu okazać właśnie ust. 5 cytowanego artykułu, który odsyła do przepisu art. 13 ust. 1 ustawy, zgodnie z którym: „jeżeli lokator wykracza w sposób rażący lub uporczywy przeciwko porządkowi domowemu, czyniąc uciążliwym korzystanie z innych lokali w budynku, inny lokator lub właściciel innego lokalu w tym budynku może wytoczyć powództwo o rozwiązanie przez sąd stosunku prawnego uprawniającego do używania lokalu i nakazanie jego opróżnienia”.

 

Również art. 17 ust. 1 mówi o tym, że: „przepisów art. 14 i 16 nie stosuje się, gdy powodem opróżnienia lokalu jest stosowanie przemocy w rodzinie lub wykraczanie w sposób rażący lub uporczywy przeciwko porządkowi domowemu, albo niewłaściwe zachowanie czyniące uciążliwym korzystanie z innych lokali w budynku albo gdy zajęcie lokalu nastąpiło bez tytułu prawnego”.

 

Warto wskazać również, że stosownie do treści art. 16 omawianej ustawy: „wyroków sądowych nakazujących opróżnienie lokalu nie wykonuje się w okresie od 1 listopada do 31 marca roku następnego włącznie, jeżeli osobie eksmitowanej nie wskazano lokalu, do którego ma nastąpić przekwaterowanie”.

 

W zakresie ochrony interesów właściciela mieszkania ustawodawca wprowadził natomiast przepis art. 18 ustawy, który stanowi, że:

 

„1. Osoby zajmujące lokal bez tytułu prawnego są obowiązane do dnia opróżnienia lokalu co miesiąc uiszczać odszkodowanie.

 

2. Z zastrzeżeniem ust. 3, odszkodowanie, o którym mowa w ust. 1, odpowiada wysokości czynszu, jaki właściciel mógłby otrzymać z tytułu najmu lokalu. Jeżeli odszkodowanie nie pokrywa poniesionych strat, właściciel może żądać od osoby, o której mowa w ust. 1, odszkodowania uzupełniającego.

 

3. Osoby uprawnione do lokalu zamiennego albo socjalnego, jeżeli sąd orzekł o wstrzymaniu wykonania opróżnienia lokalu do czasu dostarczenia im takiego lokalu, opłacają odszkodowanie w wysokości czynszu albo innych opłat za używanie lokalu, jakie byłyby obowiązane opłacać, gdyby stosunek prawny nie wygasł.

 

4. (utracił moc).

 

5. Jeżeli gmina nie dostarczyła lokalu socjalnego osobie uprawnionej do niego z mocy wyroku, właścicielowi przysługuje roszczenie odszkodowawcze do gminy, na podstawie art. 417 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. –  Kodeks cywilny (Dz.U. Nr 16, poz. 93 z późn. zm.)”.

 

Na marginesie tylko wskazać można również, że ewentualne zameldowanie Pańskiego syna i jego rodziny we wskazanym lokalu nie wpływa w żaden sposób na możliwość sprawnego przeprowadzenia ich eksmisji z tego mieszkania, gdyż zgodnie z art. 10 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych z dnia 10 kwietnia 1974 r. (Dz. U. Nr 14, poz. 85 z późn. zm.): „zameldowanie w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu w tym lokalu”. Zatem zameldowanie takie nie rodzi po stronie osoby zameldowanej żadnych praw rzeczowych do zajmowanego lokalu, gdyż jest to wyłącznie czynność o charakterze ewidencyjno-adminstracyjnym.

 

Mając powyższe na uwadze, stwierdzić należy, że są Państwo jak najbardziej uprawnieni do wszczęcia przeciwko synowi i jego rodzinie postępowania o eksmisję, które powinno rozpocząć się od pisemnego wezwania tych osób do opuszczenia domu w wyznaczonym terminie. Po bezskutecznym zaś upływie tego terminu należałoby skierować do sądu pozew o nakazanie opuszczenia lokalu, w którym – powołując się na art. 17 ust. 1 ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego i wskazując na przemoc, jakiej dopuszcza się Pański syn wobec Państwa – można byłoby wnioskować o odmowę przyznania przez sąd prawa do lokalu socjalnego.

 

W tym miejscu należy wskazać, że zgodnie z definicją zawartą w art. 2 pkt 2 ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie z dnia 29 lipca 2005 r. (Dz. U. Nr 180, poz. 1493 z późn. zm.) pod pojęciem „przemocy w rodzinie” należy rozumieć jednorazowe albo powtarzające się umyślne działanie lub zaniechanie naruszające prawa lub dobra osobiste osób wymienionych w pkt 1, w szczególności narażające te osoby na niebezpieczeństwo utraty życia, zdrowia, naruszające ich godność, nietykalność cielesną, wolność, w tym seksualną, powodujące szkody na ich zdrowiu fizycznym lub psychicznym, a także wywołujące cierpienia i krzywdy moralne u osób dotkniętych przemocą.

 

Zatem kierowanie gróźb karalnych wobec innych domowników również należy uznać za rodzaj przemocy.

 

Ocena zasadności pozbawienia eksmitowanych osób prawa do lokalu należy jednak do sądu, szanse na eksmisję są natomiast wysokie.

 

Nie sposób z góry przewidzieć czasu trwania takiej sprawy, jednak liczyć należy się z tym, że już same czynności administracyjne sądu oraz terminy związane z doręczaniem pism sądowych zazwyczaj powodują, że sąd jest w stanie pierwszą rozprawę wyznaczyć nie wcześniej niż w ciągu 2-3 miesięcy od dnia wniesienia pozwu. Tego typu sprawy zaś rozpoznawane są zazwyczaj na 1-3 rozprawach (w zależności głównie od liczby świadków), co daje łącznie średnio ok. 6 miesięcy trwania procesu, przy czym stronom służy od wyroku sądu I instancji ewentualna apelacja, której rozpoznanie może zająć sądowi odwoławczemu kolejne 2-4 miesiące.

 

Pewną rekompensatą w tym zakresie może być możliwość ubiegania się przez właścicieli mieszkania od niechcianych lokatorów o wynagrodzenie z tytułu bezumownego korzystania z lokalu w wysokości (zasadniczo) średnich rynkowych stawek miesięcznego czynszu najmu takiego lokalu (jego części) za każdy miesiąc pozostawania tych lokatorów w danym mieszkaniu.

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • siedem - 6 =
.
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Szukamy ambitnego prawnika »