Mamy 11 676 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Jak się bronić przed zasiedzeniem?

Autor: Łukasz Obrał • Opublikowane: 16.11.2009

Nabyłam w spadku część nieruchomości (dziedziczenie ustawowe) w wyniku uchylenia postanowienia stwierdzającego, że spadek przypadł Skarbowi Państwa z uwagi na brak spadkobierców ustawowych. Inny ze spadkobierców zbył kilka lat temu swój udział w spadku, ale teraz chce wykazać, że należy mu się cała nieruchomość przez zasiedzenie. Od chwili śmierci spadkodawcy minęło 30 lat. Na tym terenie nic się dotąd nie działo. Jest to obecnie skwer miejski, ponieważ wydano wcześniej to postanowienie, w którym mój udział otrzymał Skarb Państwa. W jaki sposób bronić się przed stwierdzeniem zasiedzenia, o które wnioskują nabywcy udziału spadkowego?


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Jak się bronić przed zasiedzeniem?

Udowodnienie faktu zasiedzenia

Przede wszystkim należy wskazać, że w sprawie o zasiedzenie – zgodnie z art. 6 Kodeksu cywilnego – ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne. W sprawie o zasiedzenie istotne będą domniemania prawne związane z posiadaniem nieruchomości, a w szczególności:

  • Art. 339 K.c.: „Domniemywa się, że ten, kto rzeczą faktycznie włada, jest posiadaczem samoistnym”.
  • Art. 340 K.c.: „Domniemywa się ciągłość posiadania. Niemożność posiadania wywołana przez przeszkodę przemijającą nie przerywa posiadania”.
  • Art. 341 K.c.: „Domniemywa się, że posiadanie jest zgodne ze stanem prawnym. Domniemanie to dotyczy również posiadania przez poprzedniego posiadacza”.

 

Posiadacz może powoływać się na powyższe domniemania, a wykazanie, że posiadanie nie miało charakteru wynikającego z tych domniemań, obciąża tego, który tak twierdzi (w tym przypadku Panią).

 

Stosowanie do postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 17 stycznia 2007 r. (sygn. akt: II CSK 416/2006) do zasiedzenia części nieruchomości należącej do innej osoby potrzebny jest odpowiedni okres posiadania samoistnego.

 

Osoby, które będą starały się o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości (udziałów w nieruchomości), będą musiały wykazać, że były posiadaczami nieruchomości (że one i ich poprzednicy prawni władali nieruchomością). Jeżeli to wykażą, to z tym posiadaniem będzie związane domniemanie z art. 339 K.c.

 

Z Pani pytania wynika, że ani spadkobierca, który zbył swój udział, ani jego następca prawny nie władali nieruchomością. Z pytania wynika, że nieruchomością władał Skarb Państwa i włada nią dalej. Nie wynika też, że spadkobierca czy jego następcy prawni korzystali z nieruchomości i władali nią.

 

Jeżeli nabywcy udziału w spadku wykażą, że władali nieruchomością, to Pani jako osoba, przeciwko której zostanie skierowany pozew o zasiedzenie, będzie mogła wykazywać, że władanie nieruchomością, a w szczególności Pani udziałem w nieruchomości, nie miało charakteru samoistnego.

Dziedziczenie nieruchomości przez kilku spadkobierców

Jeżeli nieruchomość spadkową dziedziczy kilku spadkobierców, to spadkobierca władający całą nieruchomością czyni to zazwyczaj w imieniu własnym i pozostałych spadkobierców, chyba że w niedwuznaczny sposób uważa się za samoistnego posiadacza całej nieruchomości. Z reguły w chwili otwarcia spadku staje się on posiadaczem samoistnym w zakresie przypadającego mu na podstawie dziedziczenia udziału oraz dzierżycielem w zakresie pozostałych udziałów (art. 338 K.c.). Z chwilą otwarcia spadku może wprawdzie władać samowolnie całą nieruchomością i stać się posiadaczem samoistnym całości, ale wtedy początkiem biegu zasiedzenia będzie dzień, w którym ujawnił on swoją wolę posiadania dla siebie w sposób jawny i dostrzegalny dla otoczenia, albo dzień, w którym został on wpisany do księgi wieczystej jako wyłączny właściciel niezgodnie z rzeczywistym stanem prawnym (tak: S. Rudnicki, Nieruchomości. Problematyka prawna, Warszawa 2005, s. 818).

 

Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 29 września 2004 r. (sygn. akt: II CK 550/2003) wskazuje, że w orzecznictwie przyjmuje się wprawdzie dopuszczalność przekształcenia posiadania, ale skuteczność takiego przekształcenia wymaga, aby posiadacz uczynił to jawnie, czyli zamanifestował zmianę w sposób widoczny dla otoczenia. Sama natomiast świadomość posiadania samoistnego nie może być uznana za wystarczającą, a co za tym idzie – jest prawnie bezskuteczna.

 

Nabywca udziału w spadku będzie mógł zatem domagać się zasiedzenia udziałów w nieruchomości, jeżeli zamanifestował jawnie wobec otoczenia, że stał się posiadaczem samoistnym całej nieruchomości (również Pani udziałów). W sytuacji, w której nieruchomością włada Skarb Państwa, a znajduje się na niej skwer miejski i ulica, trudno mówić o tym, że jeden ze spadkobierców mógł zamanifestować wolę posiadania całej nieruchomości.

Zasiedzenie nieruchomości przez Skarb Państwa

Jak wynika z postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 7 maja 1971 r. (sygn. akt: I CR 302/71), przy ocenie, czy zachodzą warunki do nabycia własności nieruchomości w drodze zasiedzenia, dobra wiara polega na usprawiedliwionym w danych okolicznościach przekonaniu posiadacza, że przysługuje mu takie prawo do władania rzeczą, jakie faktycznie wykonuje.

 

Pomijając fakt, że jak wynika z pytania, następca spadkobiercy nie włada nieruchomością, nie można mówić o jego dobrej wierze, ponieważ wie on, że nie jest jedynym właścicielem nieruchomości.

 

Jak stwierdził Sąd Najwyższy w orzeczeniu z dnia 19 maja 1998 r. (sygn. akt: II CKN 770/97), dobrą wiarę spadkobiercy, który objął w posiadanie nieruchomość należącą do spadku, wyklucza wiedza o tym, że istnieją inni spadkobiercy powołani z ustawy do dziedziczenia.

 

Jak z powyższego wynika, trudno będzie nabywcy udziału w spadku wykazać, że od 30 lat włada on (a także jego poprzednik – jeden ze spadkobierców) nieruchomością. Nie mógł on władać nieruchomością, jeśli nie wiedział, że jest spadkobiercą poprzedniego właściciela. Z Pani pytania wynika, że spadkobierca i jego następca nie weszli w posiadanie nieruchomości. Władztwo nad rzeczą wiąże się bowiem z jej używaniem, opłacaniem podatków gruntowych, a także oddawaniem jej do korzystania innym osobom.

 

Z okoliczności przedstawionych w Pani pytaniu można wnioskować, że nabywcy udziału w nieruchomości trudno będzie uzyskać orzeczenie sądu o nabyciu udziałów należących do innych spadkobierców przez zasiedzenie.

 

O wiele większe szanse na zasiedzenie nieruchomości ma Skarb Państwa. Posiadanie nieruchomości przez Skarb Państwa jako spadkobiercę ustawowego (art. 935 § 3 K.c.) na podstawie prawomocnego postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku jest posiadaniem samoistnym w dobrej wierze także wtedy, gdy w wyniku postępowania o zmianę tego postanowienia okazało się, że spadek – na podstawie testamentu – nabyły inne osoby (tak postanowienie Sądu Najwyższego – Izba Cywilna z dnia 19 grudnia 2000 r., sygn. akt: V CKN 767/2000).

 

Jako że Skarb Państwa posiadał nieruchomość w dobrej wierze, do zasiedzenia nieruchomości wystarczy tylko 20 lat, a jeżeli postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku przez Skarb Państwa zapadło przed 1 października 1980 r., to do stwierdzenia zasiedzenia wystarczy wykazanie posiadania nieruchomości przez Skarb Państwa przez okres 10 lat (do 1 października 1990 r. termin zasiedzenia w dobrej wierze wynosił lat 10).

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • VI minus dwa =

»Podobne materiały

Potwierdzenie szerokości drogi służebnej

Około 40 lat temu wyznaczono na końcu działki drogę służebną o szerokości ok. 2,5 m. Z biegiem czasu poszerzyła się samoistnie na skutek używania to ok. 5 m. Z sąsiadami jednak nie da się dogadać w tej kwestii. Gmina nie ustanowi tej drogi jako gminnej. Czy jest możliwe, by sąd dokonał potwierdzenia

 

Porozumienie w sprawie zasiedzenia nieruchomości

Jestem jednym z właścicieli nieruchomości. Inny współwłaściciel wystąpił o zasiedzenie. Odbyła się wizja lokalna działki, podczas której doszliśmy do ugody. W jakim terminie mogę jednak odstąpić od tej ugody i złożyć zażalenie? Rozprawa odbędzie się za miesiąc. Kto ponosi opłaty sądowe? 

 

Brak zapłaty za wykonaną usługę budowlaną

Prowadzę działalność gospodarczą – wykonuję usługi budowlane. Kontrahent nie płaci mi od roku za wykonane prace. Wszelkie próby ugodowego załatwienia sprawy nie przynoszą rezultatu. Nie stać mnie na wniesienie sprawy do sądu nawet w postępowaniu nakazowym. Czy mogę będąc w zgodzie z prawem zag

 

Rów melioracyjny między działkami

Jestem właścicielką rowu melioracyjnego położonego pomiędzy działkami rekreacyjnymi. Żadna z tych działek nie jest moja. Czy jest jakiś przepis, dzięki któremu mogę zobowiązać gminę do przejęcia ode mnie tego rowu?

 

Spóźnienie zgłoszenia darowizny od rodziców do urzędu skarbowego

Dostałem darowiznę pieniężną od rodziców (200 tys. zł). Podpisałem z nimi na tę okoliczność umowę darowizny. Spóźniłem się o tydzień ze zgłoszeniem tego faktu do urzędu skarbowego i teraz muszę zapłacić 7% podatek. Czy mam jeszcze szanse na skorzystanie ze zwolnienia?

 

Darowizna dla córki na zakup wspólnego mieszkania z mężem a podatki

Dokonałam darowizny pieniężnej na rzecz córki na jej konto. Córka przelała tę kwotę ze swojego konta na rachunek dewelopera. Umowa deweloperska podpisana jest przez córkę i zięcia. Córka złoży w ciągu 6 miesięcy zeznanie SD-Z2. Czy fakt, że pozostaje w związku małżeńskim i darowane środki przeleje n

 

Pliki JPK a kasa fiskalna

Mam problem dotyczący plików JPK. Mam firmę, która prowadzi sprzedaż towarów i usług zarówno dla osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej, jak i dla firm. Cała sprzedaż rejestrowana jest przy pomocy kasy fiskalnej. Jeżeli ktoś poprosi o fakturę to jest ona wystawiana na podstawie pa

 

W jakim terminie należy zapłacić podatek po sprzedaży nieruchomości?

W lipcu zmarł mój ojciec, odziedziczyłam po nim mieszkanie. Udało mi się je sprzedać w sierpniu. Zapłaciłam w terminie podatek od spadków i darowizn. Otrzymałam informację, że w terminie 2 tygodni od dnia sprzedaży mieszkania powinnam zapłacić podatek dochodowy. Czy to prawda? Sądziłam, że robi się

 

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Szukamy ambitnego prawnika »