Mamy 11 258 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Jak przeniesienie własności wpływa na zachowek?

Autor: Izabela Nowacka-Marzeion • Opublikowane: 12.05.2016

Moi rodzice chcą zapisać mi dom. Moja mama posiada dzieci z pierwszego małżeństwa, których mój ojciec nie adoptował. W jakiej formie rodzice mogą przekazać mi dom, aby rodzeństwo nie domagało się ode mnie zachowku? Czy mają dokonać darowizny, czy sporządzić testament?


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Jest wiele form umów, które skutecznie przeniosą na Pani nazwisko własność nieruchomości, ale polecam odpłatne umowy, które uchronią Panią przed zapłatą zachowku na rzecz dzieci z pierwszego małżeństwa.

 

Pierwsza z nich to sprzedaż. Nie wymaga komentarza – rodzice mogą sprzedać Pani nieruchomość.

 

Druga umowa to dożywocie.

 

Zgodnie z Kodeksem cywilnym:

„Art. 908. § 1. Jeżeli w zamian za przeniesienie własności nieruchomości nabywca zobowiązał się zapewnić zbywcy dożywotnie utrzymanie (umowa o dożywocie), powinien on, w braku odmiennej umowy, przyjąć zbywcę jako domownika, dostarczać mu wyżywienia, ubrania, mieszkania, światła i opału, zapewnić mu odpowiednią pomoc i pielęgnowanie w chorobie oraz sprawić mu własnym kosztem pogrzeb odpowiadający zwyczajom miejscowym.

§ 2. Jeżeli w umowie o dożywocie nabywca nieruchomości zobowiązał się obciążyć ją na rzecz zbywcy użytkowaniem, którego wykonywanie jest ograniczone do części nieruchomości, służebnością mieszkania lub inną służebnością osobistą albo spełniać powtarzające się świadczenia w pieniądzach lub w rzeczach oznaczonych co do gatunku, użytkowanie, służebność osobista oraz uprawnienie do powtarzających się świadczeń należą do treści prawa dożywocia.

§ 3. Dożywocie można zastrzec także na rzecz osoby bliskiej zbywcy nieruchomości.

Art. 909.

Art. 910. § 1. Przeniesienie własności nieruchomości na podstawie umowy o dożywocie następuje z jednoczesnym obciążeniem nieruchomości prawem dożywocia. Do takiego obciążenia stosuje się odpowiednio przepisy o prawach rzeczowych ograniczonych.

§ 2. W razie zbycia nieruchomości obciążonej prawem dożywocia nabywca ponosi także osobistą odpowiedzialność za świadczenia tym prawem objęte, chyba że stały się wymagalne w czasie, kiedy nieruchomość nie była jego własnością. Osobista odpowiedzialność współwłaścicieli jest solidarna.

Art. 911. Prawo dożywocia ustanowione na rzecz kilku osób ulega w razie śmierci jednej z tych osób odpowiedniemu zmniejszeniu.”

 

Przez umowę o dożywocie właściciel nieruchomości zobowiązuje się przenieść jej własność na nabywcę, nabywca zaś zobowiązuje się zapewnić zbywcy lub osobie mu bliskiej, lub też zbywcy i osobie bliskiej dożywotnie utrzymanie.

 

Przedmiotem zbycia (przeniesienia własności) w drodze umowy dożywocia może być każda nieruchomość, a więc nie tylko część powierzchni ziemi, ale także budynek lub lokal stanowiący odrębny od gruntu przedmiot własności (art. 46 § 1). Przedmiotem zbycia w tej drodze może być nie tylko cała nieruchomość, ale również udział we współwłasności nieruchomości (tak też SN w wyroku z dnia 30 marca 1998 r., III CKN 219/98, nie publ.).

 

Nabywca nieruchomości zobowiązany jest do zapewnienia zbywcy dożywotniego utrzymania. Warto podkreślić, że świadczenia przypadające dożywotnikowi z tytułu umowy dożywocia określa zwykle i to w sposób często bardzo szczegółowy umowa dożywocia. Co ważne jednak, w braku odpowiednich postanowień umownych nabywca powinien przyjąć dożywotnika jako domownika, dostarczyć mu wyżywienia, ubrania, mieszkania, światła i opału, zapewnić mu odpowiednią pomoc i pielęgnowanie w chorobie oraz sprawić mu własnym kosztem pogrzeb odpowiadający zwyczajom miejscowym (art. 908 § 1 Kodeksu cywilnego). Powyższe świadczenia zostały określone przepisem względnie obowiązującym.

 

Odnosząc się do umowy dożywocia w kontekście nowych pojawiających się umów z bankami o tzw. kredyt odwrotny, polegających na tym, iż w zamian za przeniesienie własności nieruchomości na bank przenoszący otrzymuje dożywotnio wypłaconą comiesięczną rentę oraz dożywotnie prawo korzystania z mieszkania trzeba mieć na uwadze, że stosunek ten nie opiera się na istnieniu bliskich stosunków osobistych między stronami. Powyższy węzeł zazwyczaj oparty jest na stosunkach rodzinnych (zob. art. 908 § 3 Kodeksu cywilnego).

 

Jak wskazuje się w literaturze przedmiotu funkcję wskazaną powyżej (tj. bliskie stosunki pomiędzy dożywotnikiem, a zobowiązanym z umowy dożywocia) niekoniecznie spełnia ustanowienie renty lub służebności osobistej, albo użytkowania na rzecz dożywotnika i dlatego uprawnienia te wymienione zostały w odrębnym przepisie art. 908 § 2 Kodeksu cywilnego jako dopuszczalne, ale nie niezbędne składniki dożywocia. Zgodnie z tym przepisem – „jeżeli w umowie o dożywocie nabywca nieruchomości zobowiązał się obciążyć ją na rzecz zbywcy użytkowaniem, którego wykonywanie jest ograniczone do części nieruchomości, służebnością mieszkania lub inną służebnością osobistą albo spełniać powtarzające się świadczenia w pieniądzach lub w rzeczach oznaczonych co do gatunku, użytkowanie, służebność osobista oraz uprawnienie do powtarzających się świadczeń należą do treści prawa dożywocia”.

 

W literaturze wyraża się pogląd, że w konsekwencji zastrzeżenie tylko tych uprawnień przy przeniesieniu własności nieruchomości nie wystarczy do uznania takiej umowy za umowę dożywocia. Potwierdza to treść art. 915 Kodeksu cywilnego – „przepisy dwóch artykułów poprzedzających stosuje się odpowiednio do umów, przez które nabywca nieruchomości zobowiązał się, w celu zapewnienia zbywcy dożywotniego utrzymania, do obciążenia nieruchomości użytkowaniem z ograniczeniem jego wykonywania do części nieruchomości”. Przepis ten odrębnie traktuje umowę przez którą nabywca nieruchomości zobowiązał się w celu zapewnienia zbywcy dożywotniego utrzymania do obciążenia nieruchomości użytkowania z ograniczeniem jego wykonania do części nieruchomości. Do umowy takiej stosować należy jedynie niektóre postanowienia o dożywociu i to nie bezpośrednio, lecz tylko odpowiednio (art. 915 Kodeksu cywilnego).

 

Najważniejsze jednak, że w przypadku obu tych umów wartość nieruchomości nie będzie wliczana ani do spadku, ani do zachowku. Pozbawi Pani tym samym dzieci z pierwszego małżeństwa wszelkich roszczeń w stosunku do tej nieruchomości.

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • 3 plus 4 =
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
wizytówka Szukamy ambitnego prawnika »