Mamy 11 498 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Jak najszybciej i najprościej znieść współwłasności mieszkania ze spadku po rodzicach?

Autor: Łukasz Poczyński • Opublikowane: 09.03.2010

Prawie rok temu zmarła mama. Oboje z siostrą zostaliśmy spadkobiercami. Zdecydowaliśmy, że sprzedamy mieszkanie i podzielimy się po połowie. Siostra chciała kupić mniejsze mieszkanie i nawet jej zaproponowałem, że zapłacę za nią podatek, bo gdzieś musi mieszkać. Niestety siostra zmieniła zdanie, nadal mieszka w mieszkaniu mamy i ani myśli go sprzedać. Co gorsza nie płaci czynszu, zadłużenie wzrasta i ma komornika „na plecach” za jakieś niepłacone kredyty. Pieniądze z ubezpieczenia, jakie dostała po śmierci mamy, też się ulotniły, a miała za nie opłacić pomnik nagrobny rodziców. Mieszkam za granicą i musiałem specjalnie przyjeżdżać, aby spłacić choć częściowo czynsz i inne należności.

W takiej sytuacji zdecydowałem, że chcę odzyskać należną mi połowę, dopóki jeszcze jest. Stąd mam kilka pytań: czy muszę uzyskać wyrok sądu, aby wyegzekwować sprzedaż mieszkania? Czy muszę załatwiać to wszystko osobiście, czy może mógłbym dać pełnomocnictwo adwokatowi? Proszę o poradę, jak można rozwiązać ten problem w krótkim czasie.


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Spadkobiercy nabywają spadek w chwili jego otwarcia i z tą chwilą powstaje pomiędzy nimi wspólność majątku spadkowego. Wspólność ta powstaje z mocy prawa i dotyczy całego majątku spadkowego.

 

Zniesienie wspólności odbywa się poprzez dział spadku. Artykuł 1035 Kodeksu cywilnego (K.c.) stanowi, że do wspólności majątku spadkowego oraz do działu spadku stosuje się odpowiednio przepisy o współwłasności w częściach ułamkowych, z zachowaniem postanowień art. 1036-1046 K.c.

 

Skutkiem działu jest uregulowanie stosunków pomiędzy współspadkobiercami w zakresie składników spadku, jak też odpowiedzialności za długi spadkowe. Skutkiem działu spadku jest więc to, że poszczególni spadkobiercy stają się wyłącznymi podmiotami przyznanych im praw majątkowych, np. właścicielami określonych nieruchomości, rzeczy ruchomych, praw. Spadek przestaje istnieć. Zmianie ulega odpowiedzialność spadkobiercy za długi spadkowe. Od chwili dokonania działu każdy ze spadkobierców odpowiada za długi spadkowe samodzielnie, w stosunku do wielkości przypadającego mu udziału (art. 1034 § 2 K.c.).

 

Przedmiotem działu spadku są jego aktywa, natomiast podział długów następuje z mocy prawa, odpowiednio do podziału aktywów (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 20.09.2000 r., I CKN 295/00).

 

Zgodnie natomiast z art. 1037 K.c. dział spadku może nastąpić bądź na mocy umowy między wszystkimi spadkobiercami, bądź na mocy orzeczenia sądu na żądanie któregokolwiek ze spadkobierców. Jeżeli do spadku należy nieruchomość, umowa o dział powinna być zawarta w formie aktu notarialnego.

 

Jak wynika z powyższego artykułu, dział spadku może być dokonany bądź na mocy umowy między wszystkimi spadkobiercami, bądź w formie orzeczenia sądu. Praktyka wskazuje, że umowny dział spadku jest szybszy i tańszy, przy czym może ograniczyć się tylko do części spadku. Gdy jednak spadkobiercy nie potrafią się porozumieć w kwestii działu spadku, pozostaje im jedynie droga sądowa.

 

Z listu wynika, że brak jest porozumienia między Panem a siostrą co do działu spadku, dlatego poniżej przedstawię informacje dotyczące sądowego działu spadku, gdyż taki będzie prawdopodobnie wchodził w grę w opisanej sytuacji.

 

Każdy ze spadkobierców może wystąpić z wnioskiem do sądu o przeprowadzenie postępowania w tym zakresie. Wniosku nie musi Pan składać osobiście – może to za Pana uczynić fachowy pełnomocnik taki jak adwokat czy radca prawny. Oczywiście konieczne będzie udzielenie mu pełnomocnictwa na piśmie. Przepisy nie wprowadzają żadnego ograniczenia czasowego dla wystąpienia z takim wnioskiem. Postępowanie w sprawie działu spadku toczy się w trybie nieprocesowym – tzn. w postępowaniu tym nie występują strony procesowe lecz uczestnicy, ponadto sąd nie wydaje wyroku lecz postanowienie. Postępowanie to toczy się przed sądem spadku, tj. przed sądem rejonowym ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy. Uczestnikami postępowania w sprawie o dział spadku są wszyscy spadkobiercy.

 

Jak wynika z art. 1038 § 1 K.p.c. sądowy dział spadku powinien obejmować cały spadek. Jednakże z ważnych powodów może być ograniczony do jego części np. tylko do mieszkania.

 

Przebieg sądowego postanowienia o dział spadku regulują art. 680-689 Kodeksu postępowania cywilnego. Art. 688 K.p.c. stanowi, iż do działu spadku stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące zniesienia współwłasności, a w szczególności art. 618 § 2 i 3.

 

Jak zauważył Sąd Najwyższy w postanowieniu z dn. 24.11.1998 r.(I CKU 68/98), postępowanie o dział spadku oraz o zniesienie współwłasności przebiega według identycznych, podstawowych reguł (art. 210-212 K.c. w związku z art. 1035 K.c. oraz art. 618-625 K.p.c. w związku z art. 688 K.p.c.).

 

Przepisy o zniesieniu współwłasności wyróżniają następujące sposoby jej zniesienia:

 

  1. Fizyczny podział przedmiotów między spadkobierców – poszczególne przedmioty zostaną podzielone fizycznie i przyznane poszczególnym spadkobiercom. Z reguły niektórzy spadkobiercy zostaną obciążeni obowiązkiem dokonania dopłat na rzecz innych współspadkobierców, jeżeli majątku spadkowego nie da się podzielić w sposób taki, by wartość przedmiotów przyznanych poszczególnym osobom odpowiadała wielkości ich udziałów.
  2. Przyznanie przedmiotów jednemu lub kilku spadkobiercom – osoby, które otrzymują decyzją sądu przedmioty należące do spadku, zobowiązane są do spłacenia pozostałych współspadkobierców.
  3. Tzw. podział cywilny, czyli sprzedaż wszystkich przedmiotów i rozdysponowanie uzyskanej stąd sumy – majątek spadkowy zostaje sprzedany, a uzyskana kwota jest dzielona pomiędzy współspadkobierców w stosunku do przysługujących im udziałów. Przy czym zarządzona przez sąd sprzedaż rzeczy wspólnej następuje stosownie do przepisów Kodeksu postępowania cywilnego. Z mocy tego odesłania stosuje się przepisy o sprzedaży rzeczy w toku postępowania egzekucyjnego.

 

Należy podkreślić, że sąd powinien dążyć do wydania postanowienia odpowiadającego woli wszystkich współwłaścicieli. Zatem w toku postępowania o zniesienie współwłasności sąd jest zobowiązany nakłaniać współwłaścicieli do zgodnego przeprowadzenia podziału, wskazując sposoby mogące do tego doprowadzić. Sąd jednak odstąpi od sposobu podziału zaproponowanego przez współspadkobierców, gdy jest on sprzeczny z prawem, bądź też narusza interesy innych osób uprawnionych do spadku.

 

Opisane powyżej sądowe sposoby zniesienia współwłasności mogą znaleźć zastosowanie również przy umownym trybie.

 

W tym miejscu pragnę zauważyć, że w trakcie postępowania sądowego o dział spadku miedzy współwłaścicielami powinny być dokonane wszelkie rozliczenia. Jak bowiem zgodnie podkreśla się w piśmiennictwie, postępowanie o zniesienie współwłasności ma na celu rozstrzygnięcie o całokształcie stosunków prawnych łączących współwłaścicieli do chwili zniesienia współwłasności. W szczególności w toku tego postępowania sąd rozstrzyga wszelkie spory o wzajemne roszczenia współwłaścicieli dotyczące: prawa żądania zniesienia współwłasności oraz wzajemnych roszczeń współwłaścicieli z tytułu posiadania rzeczy.

 

Roszczenia powyższe niezgłoszone w postępowaniu o zniesienie współwłasności wygasają i nie można ich dochodzić w przyszłości – wynika to z normy art. 618 § 3 K.p.c. Wszelkie więc roszczenia, jakie ma Pan wobec siostry, związane z majątkiem spadkowym (np. uregulowane przez Pana zadłużenie mieszkania), który będzie dzielony, powinien Pan bezwzględnie zgłosić w postępowaniu sądowym o dział spadku.

 

Jeśli chodzi o koszty postępowania, musi Pan przede wszystkim uwzględnić opłatę sądową od wniosku o dział spadku, wynosi ona 500 złotych, a jeżeli dział spadku zawiera zgodny projekt podziału – opłata ta wynosi 300 złotych. Opłatę stałą w kwocie 1000 złotych pobiera się od wniosku o dział spadku połączony ze zniesieniem współwłasności, a jeżeli zawiera on zgodny projekt działu spadku i zniesienia współwłasności – opłata ta wynosi 600 złotych.

 

Na koniec informuję, iż jeśli byłby Pan zainteresowany usługą sporządzenia przez nas projektu takiego wniosku, to jest to jak najbardziej możliwe.

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • V + zero =

»Podobne materiały

Rezygnacja z udziału we współwłasności

Jestem współwłaścicielem nieruchomości, z której nie korzystam (płacę jedynie podatki), więc chcę się pozbyć udziału. Pozostali współwłaściciele mieszkają za granicą i nie ma z nimi kontaktu (w dodatku są skłóceni i obawiam się, że nie wyraziliby zgody na żadne zmiany). Czy w tej sytuacji jest

 

Dział spadku i zniesienie współwłasności

Złożyłam w sądzie wniosek o dział spadku (po tacie) i zniesienie współwłasności. Obecnie posiadam 5/6 udziałów. Już przed śmiercią taty postanowiłam się budować na tej działce. Bratowa powiedziała, że nie będzie przeszkadzać i że chce, aby spłacić jej syna. Poniosłam ok. 5000 zł kosztów. Po śmierci

 

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Szukamy ambitnego prawnika »