.
Mamy 12 389 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Naruszenie dóbr osobisty przez artykuł z nieprawdziwymi informacjami

Autor: Monika Cieszyńska • Opublikowane: 06.11.2009

Mieszkamy w niewielkim miasteczku, w którym niemal wszyscy się znają. Moja córka stała się bohaterką artykułu zamieszczonego w lokalnej prasie. Znalazły się w nim ekscytujące, ale nieprawdziwe informacje na temat jej życia rodzinnego, przedstawione tylko z pozycji skonfliktowanej z córką byłej teściowej i jej siostry. Wprawdzie nie padło jej nazwisko, ale córka jest nauczycielką i stąd osobą znaną w małej społeczności, więc nie trudno zorientować się, o kogo chodzi. Te kobiety ewidentnie chcą zszargać córce opinię, a to może narazić ją na problemy w pracy. Uważam, że córka nie powinna tego biernie znosić, dlatego chciałbym jej w tym pomóc. Ale nie wiem jak. Czy powinna wnieść pozew do sądu o naruszanie dóbr osobistych? Jeżeli tak, w jaki sposób należałoby to przeprowadzić? Proszę o szczegółowe wskazówki.


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Informacje zawarte w Pana liście pozwalają mniemać, że Pańska córka ma podstawy ku temu, aby wnieść o wszczęcie zarówno postępowania karnego jak i cywilnego. Uzasadnione jest bowiem podejrzenie popełnienia przez autora artykułu oraz byłą teściową i jej siostrę przestępstwa zniesławienia.

 

Przestępstwo zniesławienia zostało określone w art. 212 Kodeksu karnego (K.k.). Polega ono na tym, że sprawca przypisuje innemu podmiotowi negatywnie oceniane właściwości lub postępowanie, co może doprowadzić do poniżenia ofiary w opinii publicznej bądź narazić na utratę zaufania potrzebnego dla danego stanowiska, zawodu lub rodzaju działalności.

 

Przedmiotem ochrony jest tu zatem dobre imię, pozytywne wyobrażenie o wartości danego człowieka u innych.

 

Sprawcę można skutecznie pociągnąć do odpowiedzialności karnej, jeśli udowodnimy, że jego zachowanie wypełnia wszystkie znamiona przestępstwa określone w art. 212 K.k., a mianowicie:

 

  • sprawca naruszył dobro prawne chronione przez art. 212 K.k., czyli dobre imię pokrzywdzonego poprzez zarzucenie mu negatywnych właściwości, np. lenistwa, niekompetencji, uzależnienia od alkoholu czy innych środków odurzających, braku przyzwoitości;
  • sprawca pomówił pokrzywdzonego o jakieś negatywne cechy, niesłusznie zarzucił coś pokrzywdzonemu, oskarżył go o coś, posądził; zniesławienie może być dokonane w każdej formie, np. werbalnie, za pomocą pisma, poprzez wizerunek, karykaturę, gest;
  • powyższe uczynił w obecności osoby trzeciej tak, że osoba trzecia te obelgi słyszy, przy czym pomówienie nie musi mieć wcale charakteru publicznego, wystarczy że choć jeszcze jedna osoba, poza pokrzywdzonym, była świadkiem jego pomówienia;
  • powyższe mogło przynajmniej obiektywnie wywołać skutek w postaci poniżenia pokrzywdzonego, narażenia go na utratę zaufania potrzebnego do zajmowanego przez niego stanowiska. Przy czym dla przypisania odpowiedzialności sprawcy nie jest konieczne, by te skutki rzeczywiście nastąpiły. Wystarczy, że zachowanie sprawcy stworzyło prawdopodobieństwo wystąpienia takich skutków w odczuciu społecznym;
  • sprawca działał umyślnie, tzn. chciał pomówić daną osobę.

 

Przestępstwo to zagrożone jest alternatywnymi karami:

 

  • karą grzywny od 10 do 360 stawek dziennych – dzienna stawka musi wynieść co najmniej 10 zł;
  • karą ograniczenia wolności od 1 miesiąca do 12 miesięcy – polegającą na wykonywaniu społecznie pracy pod nadzorem bądź potrąceniu wynagrodzenia;
  • karą pozbawienia wolności od miesiąca do 1 roku.

 

Powzieliśmy zatem uzasadnione jest podejrzenie, że sprawcy swym zachowaniem wypełnili znamiona przestępstwa zniesławienia z art. 212 K.k.

 

Przestępstwo to ścigane jest z oskarżenia prywatnego, a więc zależy od woli Pana córki jako pokrzywdzonej.

 

W celu wszczęcia postępowania karnego przeciwko sprawcom musi ona:

 

  1. wnieść do sądu prywatny akt oskarżenia (należy go złożyć w tylu egzemplarzach, ilu jest oskarżonych plus jeden egzemplarz dla sądu);
  2. określić sąd, do którego kieruje akt – sądem właściwym będzie sąd rejonowy wydział karny, okręgu, w którym popełniono przestępstw;
  3. wskazać oskarżonych – ich tożsamość oraz adresy zamieszkania.

 

Pismo należy zatytułować: „prywatny akt oskarżenia o popełnienie przestępstwa z art. 212 K.k.” Nadto w akcie należy:

 

  • określić zarzucany oskarżonym czyn, czyli popełnienie przestępstwa zniesławienia, tj. występku z art. 212 K.k.;
  • wskazać dowody, na których opiera córka swoje oskarżenie, np. powołać na okoliczność pomówienia świadków – wskazując świadków należy podać ich tożsamość oraz adres, na który zostanie przesłane wezwanie na rozprawę; oczywiście dowodem będzie tu także przedmiotowy artykuł;
  • własnoręcznie podpisać pismo.

 

Oprócz tego do prywatnego aktu oskarżenie trzeba załączyć dowód wpłaty do kasy sądowej zryczałtowanej równowartości wydatków. Opłata ta wynosi obecnie 300 zł. Sąd może (ale nie musi) zwolnić Pana córkę z całości lub z części od wyłożenia kosztów sądowych, jeśli wykaże ona, że ze względu na sytuację rodzinną, majątkową i wysokość dochodów wyłożenie tej opłaty byłoby dla niej i jej rodziny zbyt uciążliwe. W tym celu do wniosku o zwolnienie z kosztów sądowych załączyć należy wypełnione oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania.

 

Jeśli sąd nie zwolni córki z kosztów sądowych, wpłaconą opłatę może ona odzyskać od oskarżonych tylko w razie: skazania oskarżonych, warunkowego umorzenia lub umorzenia postępowania ze względu na znikomą szkodliwość czynu. W wymienionych sytuacjach sąd zasądzi bowiem od oskarżonych zwrot poniesionych przez Pana córkę kosztów.

 

Natomiast w razie uniewinnienia oskarżonych lub umorzenia postępowania z innych przyczyn niż znikoma szkodliwość czynu – sąd obciąży Pana córkę kosztami procesu.

 

Musi mieć Pan świadomość, że jeszcze przed rozprawą główną sąd ma obowiązek wyznaczenia postępowania pojednawczego, na którym wezwie strony do zawarcia ugody. Jeśli córka ani jej ewentualny obrońca nie stawią się bez usprawiedliwionej przyczyny na tym posiedzeniu – sąd przyjmie, iż powódka odstąpiła od oskarżenia i postępowanie umorzy. Trzeba zatem pamiętać, że na posiedzenie to należy się stawić pod rygorem umorzenia wszczętego postępowania.

 

W razie pojednania sąd postępowanie umorzy – w tym przypadku wszystkie strony zostaną obciążone kosztami procesu w zakresie poniesionym, chyba że w umowie postanowią Państwo inaczej.

 

Jeśli nie dojdzie do pojednania, sąd wyznaczy termin rozprawy, na którą córka lub przynajmniej obrońca (oczywiście, jeśli go w ogóle ustanowi) muszą się stawić, chyba że usprawiedliwią należycie swoją nieobecność. Nieusprawiedliwione niestawiennictwo powoduje również i w tym przypadku umorzenie postępowania.

 

Ponadto córka może wystąpić przeciwko sprawcom na drogę postępowania cywilnego o zadośćuczynienie za krzywdę w związku z naruszeniem dóbr osobistych na podstawie art. 24 Kodeksu cywilnego, w myśl którego ten, czyje dobro osobiste zostaje zagrożone cudzym działaniem, może żądać zaniechania tego działania, chyba że nie jest ono bezprawne. W razie dokonanego naruszenia może on także żądać, ażeby osoba, która dopuściła się naruszenia, dopełniła czynności potrzebnych do usunięcia jego skutków, w szczególności ażeby złożyła oświadczenie odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie. Na zasadach przewidzianych w kodeksie. Może on również żądać zadośćuczynienia pieniężnego lub zapłaty odpowiedniej sumy pieniężnej na wskazany cel społeczny.

 

Ochrona dóbr osobistych przysługuje jedynie przed działaniem bezprawnym. Bezprawne jest każde działanie sprzeczne z normami prawnymi, z porządkiem prawnym oraz z zasadami współżycia społecznego.

 

Pozew o ochronę dóbr osobistych jest, tak jak prywatny akt oskarżenia, pismem procesowym, tym samym musi spełniać określone prawem warunki formalne. Zgodnie z art. 126 Kodeksu postępowania cywilnego każde pismo procesowe powinno zawierać:

 

  1. oznaczenie sądu, do którego jest skierowane, imię i nazwisko lub nazwę stron; gdy pismo procesowe jest pierwszym pismem w sprawie, powinno ponadto zawierać oznaczenie miejsca zamieszkania lub siedziby stron;
  2. oznaczenie rodzaju pisma;
  3. osnowę wniosku lub oświadczenia oraz dowody na poparcie przytoczonych okoliczności;
  4. podpis strony;
  5. wymienienie załączników.

 

Ad. 1: Sądem, do którego należy skierować pozew, jest sąd okręgowy wydział cywilny.

 

Ad. 2: Pozew o ochronę dóbr osobistych.

 

Ad. 3: W dalszej części pisma córka winna zawrzeć swoje żądania, a więc może żądać:

 

  • zaniechania działania;
  • dopełnienia czynności potrzebnych do usunięcia jego skutków, w szczególności ażeby złożyła oświadczenie odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie (np. przeprosiny, sprostowanie);
  • zadośćuczynienia pieniężnego lub zapłaty odpowiedniej sumy pieniężnej na wskazany cel społeczny, a także
  • zażądać obciążenia pozwanych kosztami postępowania.

 

Następnie córka winna uzasadnić swoje żądania, wskazać, jakie dobro zostało naruszone oraz że było ono bezprawne. Następnie podać dowody na okoliczność naruszenia dóbr osobistych.

 

Ad. 4: Pozew może być napisany albo pismem ręcznym albo maszynowym. Niemniej sam podpis musi być własnoręczny.

 

Ad. 5: W załącznikach należy wymienić, jakie dowody córka dołącza.

 

Pozew należy złożyć w tylu egzemplarzach, wraz z kompletem załączników, ilu jest pozwanych plus jeden dla sądu. Można go złożyć osobiście w biurze podawczym sądu albo wysłać listem poleconym. Jeśli pozew zostanie złożony osobiście, należy mieć dodatkowy jego egzemplarz, na którym otrzyma się potwierdzenie złożenia.

 

Proces o ochronę dóbr osobistych jest drogi, gdyż należy uiścić wpis sądowy w wysokości 600 zł, chyba że sąd zwolni córkę od kosztów sądowych. W celu uzyskania zwolnienia, należy postąpić jak przy ubieganiu się o zwolnienie z opłaty od prywatnego aktu oskarżenia, o czym już była mowa.

 

Przed wdaniem się w proces sądowy należy wystosować do osób, które naruszyły dobro Pana córki, wezwanie do usunięcia naruszenia poprzez zamieszczenie przeprosin o wskazanej przez córkę treści.

 

W prywatnym akcie oskarżenia córka może domagać się skazania wymienionych osób za popełnione przestępstwo. O ewentualnej karze zdecyduje sąd. Skazanie wyrokiem karnym jest dużą dolegliwością, ponadto, jeśli zapadłby wyrok skazujący, łatwiejszy byłby proces cywilny. Bowiem ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa wiążą sąd w postępowaniu cywilnym.

 

Tym samym zasadnym byłoby najpierw skorzystać z drogi karnej.

 

W pozwie cywilnym córka może się domagać przede wszystkim usunięcia skutków naruszenia dóbr osobistych poprzez np. złożenia stosownego oświadczenia – córka powinna zaproponować treść tego oświadczenia, czy też zamieszczenia przeprosin. Obok tego żądania córka może wnieść o zobowiązanie winnych do zapłaty odpowiedniej kwoty na cel społeczny.

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • 3 minus 10 =
.
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Szukamy ambitnego prawnika »