Mamy 10 970 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Jak uniknąć zapłaty podatku dochodowego od zbycia nieruchomości otrzymanej w spadku?

Autor: Aleksander Słysz • Opublikowane: 21.02.2018

Jak uniknąć zapłaty podatku dochodowego od zbycia nieruchomości otrzymanej w spadku? Chodzi o mieszkanie spółdzielcze własnościowe. W 2015 r. zmarł mój teść. Do tej pory rodzina nie przeprowadziła postępowania spadkowego. Do spadku mają prawo: żona zmarłego, córka (czyli moja żona) i jej brat. Cała trójka jest zgodna, że mieszkanie trzeba sprzedać. Ich udziały wynoszą: 1/2 + 1/6 dla mamy, 1/6 dla żony, 1/6 dla brata żony. Czy podatek liczony byłby dla każdego z nich od odziedziczonej części? Chcielibyśmy uniknąć zapłaty podatku dochodowego i szukamy optymalnego rozwiązania. Szwagier nosi się z zamiarem zmiany swojego mieszkania i mógłby skorzystać z ulgi podatkowej. Czy jeszcze przed sprzedażą żona z mamą mogłyby zrzec się swoich udziałów w mieszkaniu na rzecz brata? Z drugiej strony my z żoną mamy kredyt hipoteczny i moglibyśmy przeznaczyć pieniądze uzyskane ze sprzedaży na spłatę kredytu. Czy wtedy mama i brat żony mogliby się zrzec swoich udziałów na jej rzecz? Czy można uzyskane ze sprzedaży pieniądze przeznaczyć na spłatę kredytu?


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Jak uniknąć zapłaty podatku dochodowego od zbycia nieruchomości otrzymanej w spadku?

Fot. Fotolia

Po śmierci spadkodawcy nie można zrzec się spadku, bowiem zgodnie z art. 1048 Kodeksu cywilnego (K.c.) – spadkobierca ustawowy może jedynie przez umowę z przyszłym spadkodawcą zrzec się dziedziczenia po nim (umowa taka musi być zawarta w formie aktu notarialnego za życia spadkodawcy). Zrzeczenie się dziedziczenia obejmuje również zstępnych zrzekającego się, chyba że umówiono się inaczej. Jak już wielokrotnie w naszym serwisie wskazywaliśmy, po śmierci spadkodawcy spadek spadkobiercy mogą odrzucić. Oświadczenie o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku może być złożone w ciągu sześciu miesięcy od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o tytule swego powołania. Oświadczenie o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku składa się przed sądem lub przed notariuszem. Można je złożyć ustnie lub na piśmie z podpisem urzędowo poświadczonym. Spadkobierca, który spadek odrzucił, zostaje wyłączony od dziedziczenia, tak jakby nie dożył otwarcia spadku, czyli jeśli odrzucający posiada zstępnych, co do zasady dziedziczenie przechodzi na nich. Wskazani spadkobiercy, by nie płacić podatku od spadków i darowizn, muszą złożyć SD-Z2 naczelnikowi urzędu skarbowego – w przypadku nabycia w drodze dziedziczenia – w terminie 6 miesięcy od dnia uprawomocnienia się orzeczenia sądu stwierdzającego nabycie spadku, a jeżeli dokumentem potwierdzającym nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych jest akt poświadczenia dziedziczenia lub europejskie poświadczenie spadkowe, termin 6 miesięcy, do zgłoszenia tego nabycia właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego liczy się od dnia zarejestrowania aktu poświadczenia dziedziczenia lub wydania europejskiego poświadczenia spadkowego (co do zasady).

 

Spadkobiercy mogą sobie np. darować udziały spadkowe, czy też ewentualnie dokonać działu spadku według własnego uznania. Co do zasady darowanie udziałów jest nowym nabyciem, nie w drodze spadku, i wymaga ponownego złożenia SD-Z2 w terminie 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego z tytułu nabycia w drodze darowizny, ale obowiązek zgłoszenia nie obejmuje przypadku, np. gdy nabycie następuje na podstawie umowy zawartej w formie aktu notarialnego, a ta będzie wymagana ze względu na nieruchomość, którą Pan opisuje.

 

Nabycie mieszkania przez spadkobierców ma miejsce w momencie śmierci spadkodawcy, bowiem spadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku, tj. właśnie z chwilą śmierci spadkodawcy. Co do zasady również sprzedaż przed upływem pięciu lat od końca roku, w którym dokonano nabycia, powoduje powstanie przychodu zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U.2016.2032 t.j. ze zm. – dalej jako u.PIT). Podatek wynosi 19% podstawy obliczenia podatku. Podstawę tę stanowi dochód będący różnicą pomiędzy przychodem z odpłatnego zbycia nieruchomości (wartość wyrażona w cenie określonej w umowie, pomniejszona o koszty odpłatnego zbycia), a w pewnym uproszczeniu kosztami. Za koszty uzyskania przychodu z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości lub jej części nabytej w drodze spadku uważa się udokumentowane nakłady, które zwiększyły jego wartość, a zostały poczynione w czasie posiadania nieruchomości oraz kwotę ew. zapłaconego podatku od spadków i darowizn (w takiej części, w jakiej wartość zbywanej rzeczy lub prawa przyjęta do opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn odpowiada łącznej wartości rzeczy i praw majątkowych przyjętej do opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn). Rozliczenia dokonuje się na druku PIT-39, który należy złożyć do końca kwietnia roku następującego po roku, w którym dokonano sprzedaży (czyli w tym samym terminie co standardowe zeznanie roczne). Aby podatku nie zapłacić, można skorzystać ze zwolnienia z art. 21 ust. 1 pkt 131 u.PIT ustawy, zgodnie z którym wolne od podatku są dochody z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych, o których mowa w art. 30e u.PIT, w wysokości, która odpowiada iloczynowi tego dochodu i udziału wydatków poniesionych na własne cele mieszkaniowe w przychodzie z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych, jeżeli począwszy od dnia odpłatnego zbycia, nie później niż w okresie dwóch lat od końca roku podatkowego, w którym nastąpiło odpłatne zbycie, przychód uzyskany ze zbycia tej nieruchomości lub tego prawa majątkowego został wydatkowany na własne cele mieszkaniowe; udokumentowane wydatki poniesione na te cele uwzględnia się do wysokości przychodu z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych. Powyższe cele określone zostały w art. 21 ust. 25 u.PIT. Nic zatem nie stoi na przeszkodzie, aby w okresie wymienionych 2 lat przeznaczyć, korzystając ze zwolnienia, wydatkować środki pochodzące ze sprzedaży na własne cele mieszkaniowe, którymi są m.in. zarówno wydatki poniesione na nabycie budynku mieszkalnego, jego części lub udziału w takim budynku, lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość lub udziału w takim lokalu, a także na nabycie gruntu lub udziału w gruncie albo prawa użytkowania wieczystego gruntu lub udziału w takim prawie, związanych z tym budynkiem lub lokalem, nabycie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub udziału w takim prawie, prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udziału w takim prawie, jak i wydatki poniesione na spłatę kredytu (pożyczki) oraz odsetek od tego kredytu (pożyczki) zaciągniętego przez podatnika przed dniem uzyskania przychodu z odpłatnego zbycia, na cele określone powyżej.

 

Dla żony zmarłego sprawa może wyglądać inaczej w zakresie daty nabycia, tj. ustalenie, czy sprzedaż jej udziałów następuje po upływie 5 lat. W zakresie odziedziczonego udziału nieruchomości w wysokości 1/6 sprawa jest bardziej skomplikowana, bowiem na przestrzeni ostatnich lat zmieniło się zarówno podejście sądów, jak i części organów podatkowych do tego zagadnienia. Bowiem to, czy powstanie tu dla żony zmarłego przychód, uzależnione jest od tego, jaki moment uznamy za datę nabycia. Wydaje się, że obecnie przeważa stanowisko wyrażone m.in. w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 6 maja 2015 r. [sygn. I SA/Bd 228/15, LEX nr 1682180], w którym sąd uznał, że:

 

„Nie stanowi »nabycia« w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.f. nabycie w drodze spadku po współmałżonku, zakupionej w ramach ustawowej wspólności małżeńskiej do majątku wspólnego nieruchomości. Konsekwentnie, w takim przypadku nie można przyjąć, że pięcioletni termin, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.f., biegnie od daty nabycia nieruchomości w drodze otwarcia spadku. Skutkiem tego brak jest możliwości opodatkowania przychodu z tytułu zbycia tej nieruchomości na podstawie tego przepisu.”

 

Podobnie czytamy też w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 29 lipca 2015 r. I SA/Łd 569/15:

 

„W świetle przedstawionej dotychczas argumentacji, Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela stanowisko, że nie stanowi »nabycia« w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.f. nabycie w drodze spadku po współmałżonku, nieruchomości zakupionej do majątku wspólnego w ramach ustawowej wspólności małżeńskiej. Konsekwentnie, w takim przypadku nie można przyjąć, że pięcioletni termin, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.f. biegnie od daty nabycia nieruchomości w drodze otwarcia spadku. Skutkiem tego, w niniejszej sprawie, zważywszy na okoliczność, że zakup nieruchomości nastąpił w 1995 r. – brak jest możliwości opodatkowania jego zbycia w 2014 r. na podstawie tego przepisu. Na marginesie Sąd zwraca uwagę, że podobne stanowisko wyrażone zostało w szeregu wyroków sądów administracyjnych (por. wyrok NSA z 8 grudnia 2011 r., II FSK 1101/10; wyroki WSA w Warszawie: z 7 listopada 2013 r., III SA/Wa 1177/13, z 12 kwietnia 2013 r. III SA/Wa 2999/12 i z 20 czerwca 2013 r., III SA/Wa 3464/12; WSA w Kielcach z 22 sierpnia 2013 r., I SA/Ke 396/13; WSA w Krakowie z 7 listopada 2012 r., I SA/Kr 1378/12; WSA w Gorzowie z 7 maja 2014 r., I SA/Go 136/14; WSA w Gdańsku: z 9 września 2014 r., I SA/Gd 716/14 i I SA/Gd 447/14 oraz z 9 stycznia 2014, I SA/Gd 1422/13; wyroki WSA w Bydgoszczy: z dnia 24 marca 2015 r. I SA/Bd 55/15 oraz z 6 maja 2015 r., I SA/Bd 228/15 -–wszystkie dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl).”

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

wersja do druku drukuj

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • 0 minus VII =
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
wizytówka Szukamy ambitnego prawnika »