.
Mamy 12 225 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Jak stać się właścicielem całego majątku po małżonku?

Autor: Katarzyna Bereda • Opublikowane: 09.04.2021 • Zaktualizowane: 09.04.2021

Moi rodzice zapisali w testamencie, że po śmierci jednego z nich cały majątek dziedziczy drugie. Testament nie został potwierdzony notarialnie. Co ma zrobić mój tata, aby po śmierci mamy stał się właścicielem całego majątku? Na czym będzie polegać otwarcie testamentu przez tatę?


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Jak stać się właścicielem całego majątku po małżonku?

Testament i jego cechy

Zgodnie z treścią art. 941 Kodeksu cywilnego rozrządzić majątkiem na wypadek śmierci można jedynie przez testament. Zgodnie natomiast z treścią art. 942 testament może zawierać rozrządzenia tylko jednego spadkodawcy.

 

Norma art. 942, stanowiąca, że testament może zawierać rozrządzenia tylko jednego spadkodawcy, kwalifikowana jest często jako ustanawiająca zakaz testamentów wspólnych (E. Niezbecka, w: A. Kidyba, Komentarz KC, t. 4, 2012, s. 106). Pojęcie to jest jednak na tle tego przepisu różnie rozumiane, np. według części autorów oznacza to zakaz sporządzania testamentu jako jednego wspólnego dokumentu o wspólnej treści (T. Sokołowski, w: M. Gutowski, Komentarz KC, t. 2, 2016, s. 1543), a więc „zakaz z art. 942 KC nie dotyczy samych oświadczeń woli, a jedynie formy, w jakiej te oświadczenia zostały złożone, a ściślej rzecz ujmując, formy, w jakiej zostały utrwalone” (E. Niezbecka, jw., s. 107). Podobnie w postanowieniu SN z 4.10.2018 r. (sygn. akt I CSK 517/18), gdzie stwierdzono, że: „w art. 942 KC, stanowiącym, że testament może zawierać rozrządzenia tylko jednego spadkodawcy, ustawodawca posługuje się pojęciem »testament« w znaczeniu dokumentu obejmującego oświadczenie ostatniej woli. Tak, więc według art. 942 KC dokument obejmujący testament, w szczególności pisemny testament, może zawierać rozrządzenie tylko jednego spadkodawcy. Takie rozumienie przepisu oznacza, że chodzi tu o formę testamentu” (tak też w uchwała SN z 22.3.1971 r., sygn. akt III CZP 91/70).

Wspólny dokument – testament nieważny

Sporządzenie testamentu wspólnego wbrew zakazowi płynącemu z art. 942 powoduje bezwzględną nieważność testamentu (E. Niezbecka, jw., s. 107).

 

Z uwagi na powyższe wskazuję, iż jeżeli sporządzili wspólny testament jako dokument, czyli testament ręczny lub notarialny, to niniejszy testament jest nieważny.

 

W takim przypadku sąd uznana niniejszy testament jako nieważny, co spowoduje dziedziczenie ustawowe, a więc zgodne z obowiązującą ustawą.

Testamenty taty i mamy

Jeżeli tata chce dziedziczyć całość majątku po mamie, to konieczne jest sporządzenie nowych testamentów – dwóch oddzielnych.

 

Nie ma co do zasady znaczenia, czy testament jest własnoręczny, czy też notarialny – albowiem walor dowodowy jest podobny.

 

Przepisy dotyczące sposobów sporządzania poszczególnych rodzajów testamentów, nie tylko testamentu własnoręcznego, traktowane są jako przepisy bezwzględnie obowiązujące. W związku z tym każde uchybienie tym przepisom i niedochowanie któregoś z zastrzeżonych w nich rygorów skutkuje co do zasady bezwzględną nieważnością testamentu. Niemniej w pewnym zakresie dokonywana w orzecznictwie sądowym i doktrynie wykładnia wspomnianych przepisów zdaje się łagodzić te rygory, o czym poniżej (ponadto w literaturze postuluje się ostatnio odejście od tego rygoryzmu i zliberalizowanie wymogów dotyczących sporządzania testamentu, aż do zupełnej dowolności formy, byleby wola spadkodawcy została należycie utrwalona – M. Załucki, Forma testamentu, s. 44–49).

 

Testament własnoręczny oczywiście łatwiej podważyć niż testament notarialny, z uwagi na to, jeżeli chcą Państwo mieć pewność, proponuję udać się do notariusza, który sporządzi testament.

 

Jak wskazała red. Osajda:

 

„Sporządzanie testamentów notarialnych powoli zaczyna przeważać nad aktami ostatniej woli w innych formach. Tendencję tę należy uznać za prawidłową, ponieważ testament notarialny, w porównaniu z innymi, ma bardzo wiele zalet.

 

Po pierwsze, forma ta sprzyja realizacji ostatniej woli zmarłego. Składa się na to wiele czynników. Już przy formułowaniu rozrządzeń spadkodawca uzyskuje pomoc profesjonalisty, co pozwoli mu uniknąć nieporozumień co do skutków prawnych, jakie dokonane przez niego dyspozycje wywrą po jego śmierci. Ponadto, notariusz zadba, aby akt ostatniej woli nie był wadliwy pod względem formalnym. Jego udział będzie też utrudniał ewentualne próby podważania testamentu z powołaniem się na brak zdolności testowania spadkodawcy, ponieważ notariusz ma obowiązek odmówić dokonania czynności prawnej, jeśli poweźmie podejrzenie, że osoba, która przed nim staje, nie ma zdolności do czynności prawnych (skoro tego nie zrobi, to można przypuszczać, choć jest to założenie wzruszalne, że testujący miał zdolność testowania).

 

Po drugie, notariusz przechowuje testament, co gwarantuje, że po śmierci spadkodawcy nie zostanie on zniszczony przez niezadowolonego spadkobiercę (albo raczej osobę wyłączoną od dziedziczenia). Niemożliwe też będzie przerabianie czy podrabianie tego testamentu – ewentualnie można próbować sfałszować cały akt ostatniej woli, dowodząc, że uchylono w nim wcześniejszy testament notarialny, co jednak jest już znacznie trudniejsze. Jest też możliwe zniszczenie wypisu aktu notarialnego testamentu, co może zostać uznane za odwołanie testamentu, jednak będzie wymagało indywidualnej oceny w każdym przypadku.

 

Po trzecie, testament notarialny ma moc dowodową dokumentu urzędowego (art. 244 KPC).

 

Po czwarte, testament notarialny dostępny jest dla szerszej grupy testatorów, bo mogą go sporządzić osoby niepełnosprawne (np. niemówiące czy niesłyszące), ale też niepiśmienni”.

 

Z uwagi na powyższe, załączone zapytanie wskazuje, iż rodzice dokonali wspólnego testowania własnoręcznego, co w świetle obowiązujących przepisów jest objęte nieważnością. Aby tata dziedziczył całość po mamie, konieczne jest sporządzenie nowego testamentu – jedynie przez mamę.

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • zero - 0 =
.
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Szukamy ambitnego prawnika »

porady spadkowe

porady budowlane

porady prawnika odpowiedziprawne.pl

ozdobne poduszki Hampton