Mamy 10 970 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Niezamortyzowana wartość inwestycji a koszt uzyskania przychodów

Autor: Aleksander Słysz • Opublikowane: 26.08.2009

Autor wyjaśnia, dlaczego niezamortyzowana wartość inwestycji w obcym środku trwałym nie stanowi kosztu uzyskania przychodów.


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Recesja lub – jak ostatnio modnie określa się sytuację na rynku – spowolnienie gospodarcze powoduje, że wielu przedsiębiorców zmuszonych jest zrewidować swoje plany inwestycyjne i inwestycyjno-rozwojowe. Wiele firm, zarówno małych jak i dużych, zmuszonych jest zawieszać, a nawet rezygnować z wieloletnich planów i inwestycji prowadzonych latami, by zbilansować koszty z wpływami. Skutki finansowe zaniechanych inwestycji są same w sobie tematem obszernym i ciekawym, skutki podatkowe są nie tylko ciekawe, ale i kontrowersyjne.

 

Na skutek zmiany przepisów, która nastąpiła z dniem 31 grudnia 2008 r., przedmiotowy problem nabrał jeszcze złożoności, gdyż bez wprowadzania przepisów intertemporalnych ustawodawca skreślił art. 16 ust. 1 pkt 41 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych [uchylony przez art. 2 pkt 6 lit. a) tiret czwarte ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. (Dz. U. z 2008 r. Nr 209, poz. 1316) zmieniający wymienioną ustawę z dniem 1 stycznia 2009 r.], który stanowił, iż nie uważa się za koszt uzyskania przychodów poniesionych kosztów zaniechanych inwestycji. Jednocześnie dodany został art. 15 ust. 4f (dodany przez art. 2 pkt 5 lit. b) ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. (Dz. U. z 2008 r. Nr 209, poz. 1316) zmieniającej ustawę o podatku dochodowym od osób prawnych z dniem 1 stycznia 2009 r., który wyraźnie stanowi, iż: „Koszty zaniechanych inwestycji są potrącane w dacie zbycia inwestycji lub ich likwidacji”.

 

Największe problemy ze wskazaną zmianą przepisów mają przedsiębiorcy inwestujący w obce środki trwałe – przykładowo inwestujący w pomieszczenia, hale i inne obiekty, które użytkują na podstawie umowy najmu lub dzierżawy. W doktrynie pojawiają się opinie o możliwości zaliczenia w koszty niezamortyzowanej części inwestycji w obcym środku trwałym – moim zdaniem prawidłowe z punktu widzenia celu regulacji i obecnego stanu gospodarki byłoby interpretowanie obowiązujących regulacji w sposób pozwalający przedsiębiorcom w momencie rozwiązania umowy najmu (dzierżawy) na zaliczenie do kosztów stanowiących koszty uzyskania niezamortyzowanej części inwestycji w obcym środku trwałym. Zupełnie odmienne zdanie mają jednak organy podatkowe na terenie kraju, trudno odmówić sensu ich argumentacji, lecz akurat w tym przypadku obie strony mają sensowne, racjonalne i oparte na podstawach prawnych argumenty.

 

W szeroko omawianym piśmie z dnia 18 maja 2009 r. Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie (sygn. IPPB5/423-114/09-2/DG) wskazuje, że:

 

„Gdy przed pełnym zamortyzowaniem inwestycji w obcym środku trwałym dochodzi do rozwiązania umowy łączącej strony i przekazania tej inwestycji wraz ze środkiem trwałym właścicielowi, niezamortyzowana część tej inwestycji nie stanowi kosztów uzyskania przychodów u podatnika amortyzującego dotychczas taki środek trwały, nie dochodzi bowiem do likwidacji środka trwałego, rozumianej jako jego zużycie (zniszczenie), lecz do zaprzestania jego użytkowania dla celów prowadzonej działalności. Jeżeli przed zakończeniem pełnego okresu amortyzacji inwestycji w obcym środku trwałym dochodzi do rozwiązania umowy (najmu lub dzierżawy), na podstawie której użytkowano obcy środek trwały, wówczas nie ma możliwości zaliczenia wcześniej poniesionych wydatków inwestycyjnych bezpośrednio do kosztów podatkowych, w wysokości niezamortyzowanej części tej inwestycji. W tym przypadku nie wystąpi strata w środku trwałym z tytułu jego likwidacji w wysokości niezamortyzowanej wartości inwestycji w obcym środku trwałym, uznawana za koszt podatkowy, bowiem nie miała miejsca likwidacja środka trwałego, rozumiana jako jego zużycie (zniszczenie).

 

Po zakończeniu umowy najmu lokalu, Spółka nie będzie mogła również dokonywać dalszych odpisów amortyzacyjnych z uwagi na fakt, że odpisy te nie będą spełniały generalnej zasady wynikającej z treści art. 15 ust. 1 ww. ustawy, tj. istnienia związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy poniesionymi kosztami a uzyskanymi przychodami, gdyż lokal ten nie będzie już wykorzystywany w jej działalności gospodarczej.

 

W opisanym we wniosku zdarzeniu przyszłym nie znajdzie zastosowania powołany przez Wnioskodawcę art. 15 ust. 4f w związku z 16 ust. 41 (nieobowiązującym od 1 stycznia 2009 r.) dotyczący uznania zaniechanych inwestycji za koszty uzyskania przychodu. Zaniechanie inwestycji jest wynikiem trwałego zaprzestania prowadzenia zadania inwestycyjnego w związku z brakiem kolejnych czynności inwestycyjnych, wynikających z podejmowanych przez podatnika decyzji, skutkujących powstrzymaniem się od działania w celu kontynuacji inwestycji. Odwołując się do słownikowych definicji, przez »zaniechanie« należy rozumieć brak działania, zaprzestanie dokonywania następnych czynności, a w konsekwencji rezygnacja z podjętych wcześniej zamierzeń i odstąpienie od inwestycji.

 

Zatem przepis art. 15 ust. 4f ustawy należy odnosić do sytuacji, kiedy w trakcie realizacji powziętego przez siebie przedsięwzięcia inwestycyjnego, Podatnik z niego rezygnuje. Nakłady inwestycyjne, o których mowa we wniosku, zostały poczynione i zakończone, należy wobec tego przyjąć, że nie zachodzą tutaj przesłanki, wynikające z art. 15 ust. 4f ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.

 

Mając powyższe na uwadze, niezamortyzowana wartość inwestycji w obcym środku trwałym (lokalu) nie stanowi kosztu uzyskania przychodów.”

 

 

Podatnicy starają się przeforsować korzystne dla siebie rozwiązanie, które, patrząc obiektywnie, wydaje się być również zgodne z wolą ustawodawcy. Interpretacja przepisów, której dokonują organy, moim zdaniem, narusza zasadę równości i popycha przedsiębiorców do dokonywania fikcyjnych umów sprzedaży poniesionych nakładów.

 

Na łamach Gazety Prawnej (2009-06-16) w artykule pt. „Jak rozliczyć niezamortyzowaną wartość inwestycji w obcym środku trwałym?” autorstwa dr Janusza Marciniuka przeczytać możemy, iż odmiennie niż organy podatkowe „zinterpretował przepisy WSA we Wrocławiu w wyroku z 13 marca 2007 r. (sygn. akt I SA/Wr 53/07), a NSA w wyroku kasacyjnym z 4 listopada 2008 r. (sygn. akt II FSK 1035/07) stanowisko to podtrzymał. W sprawie dotyczącej rezygnacji z najmowanego lokalu ze względów ekonomicznych sądy uznały, że w wyniku wykreślenia inwestycji z ewidencji środków trwałych i zwrotu najmowanego lokalu wynajmującemu dochodzi do likwidacji środka trwałego. Ponieważ likwidacja ta nie jest związana ze zmianą rodzaju działalności prowadzonej przez podatnika, zdaniem sądu, nie ma przeszkód do uznania niezamortyzowanej części nakładów poczynionych w obcym środku trwałym za stratę poniesioną w związku z likwidacją. Wyroki te nie zmieniły jednak stanowiska fiskusa. Przedsiębiorcy ponoszą konsekwencje takiej praktyki, co w szczególności, gdy dłuższe użytkowanie lokalu nie jest możliwe z przyczyn leżących poza najemcą, jest trudne do uzasadnienia. W sytuacji zmiennych warunków rynkowych dziesięcioletni okres amortyzacji inwestycji w obcym lokalu jest za długi”.

 

Organy podatkowe pozostają nieugięte i niezamortyzowana wartość inwestycji w obcym środku trwałym (lokalu) nie stanowi kosztu uzyskania przychodów – powoduje to większą podstawę opodatkowania i większy podatek dochodowy do zapłaty, trudno orzec, czy jest to sposób organów na załatanie przynajmniej części dziury budżetowej, jednakże łatwo zauważyć, iż omawiana sytuacja nie ma nic wspólnego z regułami sprawiedliwości społecznej i równości podatników.



Stan prawny obowiązujący na dzień 26.08.2009

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • VI minus dwa =

 

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
wizytówka Szukamy ambitnego prawnika »