Mamy 11 195 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Interwencja rzecznika konsumentów u przedsiębiorcy

Autor: Eliza Rumowska • Opublikowane: 21.11.2007

W artykule można odnaleźć informacje o unikalnym w systemie prawa uprawnieniu urzędnika wobec przedsiębiorcy. O szczególnym charakterze tej konstrukcji prawnej stanowi to, że rzecznik działa w sprawach ochrony praw i interesów konsumentów, stając się swoistym „pełnomocnikiem” konsumenta w jego indywidualnym sporze z przedsiębiorcą.



Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Jeżeli porada prawna i informacja udzielona przez rzecznika konsumentów okaże się zbyt słabym środkiem do skutecznego załatwienia sprawy, warto jednak ponownie do niego wrócić, w celu złożenia wniosku o wystąpienie rzecznika do przedsiębiorcy z interwencją prawną.

 

Takie uprawnienie przysługuje bowiem rzecznikowi na podstawie art. 42 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50 z 2007 r., poz. 331 z późn. zm.) – dalej zwanej Ustawą. Bardzo istotne wydaje się sformułowanie ustawodawcy, iż jest to zadanie rzecznika, a nie jego uznaniowy przywilej jako urzędnika powiatowego (miejskiego). Sprawia to, że wszelki woluntaryzm działania w tym zakresie jest niedozwolony.

 

Z jakimi problemami jednak konsument może spotkać się w praktyce?

 

Zadaniem rzecznika z wymienionego już wyżej przepisu jest expressis verbis (łac. dobitnie, bez ogródek) – „występowanie do przedsiębiorców w sprawach ochrony praw i interesów konsumentów”. Może się jednak zdarzyć, że na postawie tego zapisu rzecznik odmówi interwencji w indywidualnej sprawie konsumenta, pouczając go, iż nie jest jego adwokatem. Jest to praktyka niedopuszczalna. Niestety, niejednokrotnie przepis ten jest interpretowany przez rzeczników konsumentów w sposób zawężający, to jest próbuje się ograniczyć jego zakres jedynie do naruszenia zbiorowych interesów konsumentów.

 

Niewątpliwie nie to było intencją ustawodawcy i żadna wykładnia nie prowadzi do wykluczenia interwencji w indywidualnych sprawach konsumenta. Rzeczywiście rzecznik nie jest adwokatem, ale jeżeli zgłoszona prośba konsumenta mieści się w ramach naruszenia praw i interesów konsumentów, jest on ustawowo zobowiązany wystąpić do przedsiębiorcy w celu ochrony praw i interesów konkretnego Kowalskiego, czy Nowaka, a nie jedynie abstrakcyjnego konsumenta.

 

Nie wolno jednak zapominać, że prawo nie pozwala konsumentowi na zobowiązywania rzecznika do załatwiania spraw według narzuconego przez konsumenta schematu. Niezależnie czy sprawę zgłosi konsument, czy rzecznik z własnej inicjatywy wystąpi do przedsiębiorcy – będzie to niejako zawsze działanie „z urzędu” – niezależne od woli konsumenta. To zasadniczo odróżnia działania rzecznika od pełnomocnika w sensie prawnym. Nie zlecamy mu prowadzenia naszej sprawy, po prostu ją zgłaszamy.

 

Ma to jednak także pozytywne strony tj. wystąpienie rzecznika do przedsiębiorcy ma charakter działania administracyjnego i praktycznie w polskiej rzeczywistości robi większe wrażenie niż pismo pełnomocnika w sprawie konsumenta. Jednakże władztwo prawne rzecznika wobec przedsiębiorcy sprowadza się do odpowiednich żądań interwencyjnych, nie jest natomiast w żaden sposób usankcjonowane.

 

Ustawodawca jednakże zobowiązuje przedsiębiorcę w przepisie art. 42 ust. 4 Ustawy do udzielenia – w odpowiedzi na wystąpienie rzecznika – wyjaśnień i informacji będących przedmiotem wystąpienia oraz ustosunkowania się do uwag i opinii rzecznika. Czy jednak brak sankcji czyni ten przepis nieskutecznym?

 

Wszystko zależy od tego, jak rzecznik sformułował swoje wystąpienie i czego domaga się od przedsiębiorcy. Mimo braku sankcji sensu stricto wystąpienie rzecznika może prowadzić do pozasądowego racjonalnego zakończenia sporu i ostatecznego załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki i kosztów. Rzecz w tym, aby rzecznik potrafił uświadomić przedsiębiorcy nieuchronność dalszego ciągu zdarzeń – czyli skierowania sprawy na drogę sądową w razie braku odpowiedzi lub negatywnego załatwienia sprawy. Stanowi to wystarczającą sankcję dla przedsiębiorcy, a jej nieuchronność zależy już tylko od rzecznika. Jednak nic nie stoi na przeszkodzie, aby rzecznik skorzystał z uprawnienia, które daje mu art. 114 ust. 1 Ustawy i skierował do sądu wniosek o ukaranie przedsiębiorcy za brak należytej odpowiedzi – stanowi to bowiem wykroczenie zagrożone karą od 2 000 zł.

   

Ustawa daje rzecznikowi w sprawach konsumenckich bardzo szeroki wachlarz uprawnień w zakresie dalszego dochodzenia roszczeń wobec przedsiębiorcy:

 

  • wytaczanie powództwa na rzecz konsumenta lub przystępowanie do sprawy obok konsumenta – art. 42 ust. 2 Ustawy,
  • składanie odpowiednich pism, opinii i innych dokumentów w toczącym się postępowaniu, w którym rzecznik nie uczestniczy – art. 42 ust. 5 Ustawy, w zw. z art. 63 K.p.c.,
  • wnoszenie oskarżenia w charakterze oskarżyciela publicznego w sprawach o wykroczenia na szkodę konsumentów w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. – Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia (Dz. U. Nr 106 z 2001 r., poz. 1148, z późn. zm).

 

Czego więc konsument powinien się spodziewać w skutecznym wystąpieniu rzecznika do przedsiębiorcy?

 

Wystąpienia do przedsiębiorców mają z reguły formę pisemną – chociaż ustawodawca jej nie narzuca. Bardziej ukształtowała to praktyka z uwagi na potrzeby dowodowe (w ewentualnym późniejszym postępowaniu sądowym dokument jest milej widzianym dowodem niż zeznania świadków itp.).

 

W zależności od rodzaju sprawy i zgromadzonego materiału – rzecznik powinien wskazać przedsiębiorcy właściwy sposób załatwienia spornej sprawy i wnosić o jego realizację. Powinien także jednoznacznie określić termin udzielenia odpowiedzi i załatwienia sprawy.

 

Jakie działanie rzecznik faktycznie podejmie w wyniku interwencji?

 

W ramach swoich ustawowych uprawnień rzecznik, po zbadaniu sprawy przedstawionej przez konsumenta, wystąpi do przedsiębiorcy w imieniu i na rzecz konsumenta, przedstawiając swoje stanowisko. Rzecznik, interweniując, zwraca się do przedsiębiorcy o przedstawienie wyjaśnień wobec stawianych zarzutów.

 

Podejmowane przez rzecznika interwencje winny być prowadzone bardzo wnikliwie – do wyczerpania wszystkich argumentów, którymi można podważyć stanowisko przedsiębiorcy. Im więcej takich szczegółów konsument dostarczy – tym lepiej. W swojej korespondencji rzecznik odnosi się do obowiązującego stanu prawnego w kontekście przedmiotowej sprawy, wskazuje na uprawnienia konsumenta oraz obowiązki przedsiębiorcy i wzywa go do ich spełnienia.

 

Chociaż inicjatywa do interwencji należy w 100% do rzecznika, to jednak warto wiedzieć, jakie działania naprawdę rzecznik może podjąć, dlatego jego wystąpienia powinny być również kierowane do wiadomości konsumenta (jeżeli zgłoszenie naruszenia prawa pochodzi od niego).


Stan prawny obowiązujący na dzień 21.11.2007


Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Komentarze (1):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • III plus dziesięć =

07.06.2011

Miałam problem z reklamacją nabytego towaru u sprzedawcy (reklamacji nie przyjęto). Drogą mailową została przedstawiona sprawa u Rzecznika Konsumentów i uzyskałam odpowiedź, że sklep łamie prawo. Zaproponowano mi skierowanie sprawy do sądu. Po przanalizowaniu sytuacji uznałam jednak, że sprawa w sądzie to ostateczność, gdyż naraża mnie na znaczne koszty (koszty sądowe, nieobecność w pracy itp.) więc zwróciłam się do Rzecznika z prośbą o interwencję w formie mailowej. Nie było żadnej odpowiedzi przez 2 tydognie pomimo kilku wysyłanych przezemnie w tym czasie wiadomości, które były odbierane (potwierdzenia wyświetlenia na komputerze odbiorcy). Dopiero ostatnia wiadomość w której wyraziłam swoje zniecierpliwienie i wątpliwości spotkała się z odpowiedzią, że... należy dostarczyć wydrukowane pismo... W ten oto sposób straciłam niepotrzebnie 2 tygodnie, a bardzo zależy mi na jak najszybszym rozwiązaniu sprawy (sprawa reklamacji ciągnie się już drugi miesiąc, a kupiona rzecz jest mi potrzebna).
Dostrczę teraz pismo, ale jaką mam pewność że za kilka tygodnie nie usłyszę że Rzecznik interwencji nie podejmie? Żadną!!!
Potrzebne są w tej kwestii lepsze, bardziej precyzyjne przepisy, które jasno określają obowiązki Rzecznika, dzięki czemu mógłby on być z tych obowiązków rozliczany i nie mógłby działać wg własnego uznania.

Konsument

 

»Podobne materiały

Postępowanie przed rzecznikiem konsumentów

Rzecznik konsumentów to wyznaczany na poziomie samorządu powiatowego organ ochrony konsumentów. Można powiedzieć, że stanowi on pomoc pierwszego kontaktu dla konsumentów, który znaleźli się w sporze z przedsiębiorcą.

 

Nabycie przedmiotu od nieuprawnionego

Artykuł omawia zagadnienia prawne związane z nabyciem przedmiotu od osoby nieuprawnionej do rozporządzenia nim.

 

Sprzedaż konsumencka – praktyka i regulacje prawne

Każdego dnia coś kupujemy, ale tylko sytuacje „kolizyjne” powodują, że niektórzy z nas zaczynają szukać informacji o przysługujących nam prawach i obowiązkach sprzedawcy. Jak złożyć reklamację, na co się powołać i czego żądać od sprzedawcy – to bardzo cenna wiedza przydatna na co d

 

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
wizytówka Szukamy ambitnego prawnika »