Mamy 11 195 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Inspekcja pracy

Autor: Łukasz Drzewiecki • Opublikowane: 04.09.2013

Inspekcja pracy jest pojęciem utożsamianym najczęściej z państwowym organem, jakim jest Państwowa Inspekcja Pracy. Jednak oprócz PIP, kontrolę przestrzegania prawa pracy w pewnym zakresie prowadzi także społeczna inspekcja pracy oraz sanepid.



Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Jako podmioty, które sprawują nadzór i kontrolę przestrzegania prawa pracy, Kodeks pracy1 wskazuje w szczególności Państwową Inspekcję Pracy oraz społeczną inspekcję pracy. Oprócz PIP i społecznej inspekcji pracy, nadzór i kontrolę w zakresie przestrzegania zasad, przepisów higieny pracy i warunków środowiska pracy sprawuje również Państwowa Inspekcja Sanitarna.

 

Państwowa Inspekcja Pracy

 

Zasady działania tego organu reguluje ustawa o Państwowej Inspekcji Pracy2. Do zadań PIP należy w szczególności kontrola przestrzegania przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, a także przepisów dotyczących stosunku pracy, wynagrodzenia za pracę i innych świadczeń pracowniczych, czasu pracy, urlopów, uprawnień pracowników związanych z rodzicielstwem (np. urlopów macierzyńskich), zatrudniania młodocianych i osób niepełnosprawnych. Ponadto Państwowa Inspekcja Pracy kontroluje legalność zatrudnienia i związane z tym wykonywanie obowiązków ustawowych przez pracodawców (np. opłacania składek na Fundusz Pracy, informowania urzędów pracy o podjęciu zatrudnienia przez bezrobotnego).

 

W celu realizacji zadań ustawowych PIP może w szczególności przeprowadzać kontrole u pracodawców. Uprawnienia inspektorów pracy w toku kontroli i w postępowaniu pokontrolnym są dość szerokie, mogą oni między innymi:

 

  1. nakazywać wstrzymanie pracy w przypadku stwierdzenia naruszeń przepisów BHP;
  2. nakazywać pracodawcom wypłatę zaległego wynagrodzenia za pracę;
  3. legitymować oraz przesłuchiwać osoby znajdujące się na terenie zakładu pracy;
  4. nakładać mandaty oraz kierować do sądów wnioski o ukaranie sprawców wykroczeń;
  5. w skrajnych przypadkach nakazywać nawet zaprzestania działalności gospodarczej oraz
  6. kierować do prokuratury zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa przez pracodawcę.

 

Społeczna inspekcja pracy

 

Organizację i uprawnienia tej służby określa ustawa o społecznej inspekcji pracy3. Społeczna inspekcja pracy w przeciwieństwie do PIP nie jest organem państwowym, lecz służbą społeczną pełnioną przez pracowników. Społeczną inspekcję pracy w poszczególnych zakładach pracy tworzą zakładowi inspektorzy pracy, a w przypadku większych jednostek również oddziałowi (wydziałowi) oraz grupowi inspektorzy pracy. Wybierani są oni przez pracowników w drodze wyborów przeprowadzanych przez związki zawodowe działające u poszczególnych pracodawców.

 

Społeczny charakter tej służby nie oznacza, że społeczna inspekcja pracy nie posiada żadnych uprawnień. Inspektorzy społeczni mają w szczególności prawo:

 

  1. kontrolować przestrzeganie przez pracodawcę przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, a w szczególności oceniać stan budynków i maszyn oraz innych urządzeń należących do pracodawcy;
  2. kontrolować przestrzeganie przez pracodawcę przepisów prawa pracy w zakresie uprawnień pracowniczych;
  3. brać udział w ustalaniu okoliczności i przyczyn wypadków przy pracy;
  4. wydawać pisemne zalecenia usunięcia stwierdzonych uchybień, od których pracodawcy służy prawo złożenia sprzeciwu do Państwowej Inspekcji Pracy.

 

Pracownicy pełniący funkcję społecznych inspektorów pracy podlegają szczególnej ochronie przed zwolnieniem. Pracodawca nie może wypowiedzieć ani rozwiązać umowy o pracę z inspektorem w trakcie trwania jego kadencji (trwa ona 4 lata), a także przez rok po jej zakończeniu, chyba że zachodzą przyczyny uzasadniające rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia (w takim przypadku pracodawca musi uzyskać zgodę związków zawodowych).

 

Społeczni inspektorzy pracy wykonując swoje zadania współpracując z Państwową Inspekcją Pracy.

 

Państwowa Inspekcja Sanitarna jako organ kontrolujący przestrzeganie przepisów prawa pracy

 

Również sanepid, działający na podstawie ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej4, zajmuje się w pewnym zakresie kontrolą przestrzegania prawa pracy, w szczególności w odniesieniu do higieny i warunków zdrowotnych panujących w zakładach pracy. Przykładowym obszarem zainteresowania Państwowej Inspekcji Sanitarnej może być przestrzeganie przez pracodawców obowiązku zatrudniania osób posiadających tzw. „książeczkę do celów sanitarno-epidemiologicznych” – jeżeli osoby te wykonują obowiązki wymagające bezpośredniego stykania się ze środkami spożywczymi.

 

 

 

 

_____________________________

Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94, z późn. zm.)

Ustawa z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz. U. z 2012 r. poz. 404, z późn. zm.)

Ustawa z dnia 24 czerwca 1983 r. o społecznej inspekcji pracy (Dz. U. Nr 35, poz. 163, z późn. zm.)

4 Ustawa z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2011 r. Nr 212, poz. 1263, z późn. zm.) 


Stan prawny obowiązujący na dzień 04.09.2013


Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • IX + 2 =

 

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
wizytówka Szukamy ambitnego prawnika »