.
Mamy 12 503 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Gwarancja bankowa i jej wykorzystanie

Autor: Jakub Bonowicz • Opublikowane: 06.01.2015

Posiadam budynek wybudowany przez firmę, która obecnie jest w likwidacji. Mam od tej firmy gwarancję bankową na ewentualne naprawy wynikłe ze złego wykonania. Gwarancja ta jest ważna do końca tego roku, a na budynku pojawiła się potrzeba remontu wynikła ze złego wykonania i objęta gwarancją. Zgłosiłem wady do firmy, która budowała, ale w wyznaczonym terminie nie podjęła robót naprawczych. Następnie wystąpiłem do banku o wydanie kwoty z gwarancji, którą otrzymałem. Roboty są związane z elewacją, nie zdążę w tym roku znaleźć odpowiedniej firmy i nie będę w stanie wykonać prac naprawczych (warunki atmosferyczne).

Czy muszę kwotę z gwarancji bankowej wydać na naprawy w tym roku? Czy mogę na przykład podpisać umowę z firmą, która wykona naprawy, ale w przyszłym roku w odpowiednich warunkach atmosferycznych, albo zaliczkować odpowiednie prace, a resztę zapłacić w przyszłym roku po wykonaniu prac? Przesyłam kopię gwarancji bankowej.


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Gwarancja bankowa to szczególna forma gwarancji samoistnej, w której rolę gwaranta przyjmuje bank. Umowa gwarancji bankowej jest pisemnym zobowiązaniem banku do zapłaty kwoty maksymalnej wskazanej w gwarancji (sumy gwarancyjnej), w przypadku gdy zleceniodawca gwarancji, na którego została wystawiona, nie wywiąże się ze swojego zobowiązania. Znajduje ona zastosowanie zarówno w obrotach krajowych, jak i zagranicznych. Gwarancja bankowa jest umową nienazwaną, jednak wspomina o niej Prawo bankowe. Jest ona zobowiązaniem abstrakcyjnym, samodzielnym, niezależnym od innej umowy np. o kredyt. Ma zabezpieczyć beneficjenta gwarancji nie tylko przed ryzykiem niewypłacalności, lecz również ryzykiem długoterminowego i trudnego dochodzenia roszczeń.

 

Zgodnie z art. 81 Prawa bankowego z 1997 r.:

 

  1. Gwarancją bankową jest jednostronne zobowiązanie banku-gwaranta, że po spełnieniu przez podmiot uprawniony (beneficjenta gwarancji) określonych warunków zapłaty, które mogą być stwierdzone określonymi w tym zapewnieniu dokumentami, jakie beneficjent załączy do sporządzonego we wskazanej formie żądania zapłaty, bank ten wykona świadczenie pieniężne na rzecz beneficjenta gwarancji – bezpośrednio albo za pośrednictwem innego banku.
  2. Udzielenie i potwierdzenie gwarancji bankowej następuje na piśmie pod rygorem nieważności.

 

Jak wynika z dołączonej kopii gwarancji dobrego wykonania umowy – bank oświadczył, iż otrzymał od zleceniodawcy (wykonawcy robót) zlecenie udzielenia gwarancji bankowej zabezpieczającej prawidłowe wykonanie robót zgodnie z warunkami umowy o roboty budowlane. W związku z powyższym bank, działając na zlecenie zleceniodawcy, zagwarantował nieodwołalnie i bezwarunkowo dokonanie na rzecz Pana płatności do określonych kwot (w określonych terminach) na pierwsze Pana pisemne żądanie zapłaty, podpisane przez osoby upoważnione do składania oświadczeń woli w imieniu beneficjenta, zawierające oświadczenie, że zleceniodawca nie wykonał względem Pana swoich zobowiązań wynikających z powyższej umowy oraz podające rodzaj tego zobowiązania.

 

Zgodnie z warunkami gwarancja ważna jest do 2018 r. i wygasa automatycznie i całkowicie w przypadku:

 

  • gdy Pana żądanie zapłaty z oświadczeniem nie zostało Panu przekazane w terminie ważności gwarancji;
  • wykonania przez zleceniodawcę świadczeń przewidzianych w umowie;
  • zapłacenia przez zleceniodawcę kary umownej objętej niniejszą gwarancją z własnych środków;
  • gdy suma świadczeń z tytułu niniejszej gwarancji osiągnie kwotę gwarancji;
  • zwrócenia gwarancji.

 

Gwarancja powinna być zwrócona po upływie terminu jej ważności lub w przypadku zapłacenia przez zleceniodawcę w ramach gwarancji kary umownej przewidzianej w umowie.

 

Z opisanego stanu faktycznego wynika, że w budynku pojawiła się potrzeba remontu wynikła ze złego wykonania i objęta gwarancją. Firma, która wykonywała roboty w wyznaczonym terminie, nie podjęła robót naprawczych. Wystąpił Pan do banku o wydanie kwoty z gwarancji, którą Pan otrzymał.

 

Jeśli chodzi o rozwiązanie Pana problemu, to jest ono dość proste – mianowicie istotą niniejszej gwarancji nie jest to, iż uprawniony z gwarancji ma obowiązek wydać otrzymaną kwotę do terminu ważności gwarancji. Istotą niniejszej gwarancji jest prawo zamawiającego (uprawnionego) do otrzymania określonej kwoty na pierwsze żądanie zapłaty, jeśli żądanie to zawiera oświadczenie, że zleceniodawca nie wykona względem uprawnionego zobowiązań wynikających z powyższej umowy oraz podające rodzaj tego zobowiązania. Określenie „termin ważności gwarancji” odnosi się do terminu zgłoszenia tego pierwszego żądania – dopiero jeśli żądanie zostanie zgłoszone po terminie, to wówczas bank nie wypłaci kwoty z gwarancji, bo ta wygasa. Oczywiście termin ważności gwarancji, jak wskazałem, nie odnosi się nawet do dnia wypłaty, tylko do dnia zgłoszenia, ponieważ w innym wypadku bank mógłby odmawiać wypłaty, przeciągać sprawę, a następnie odmówić wypłaty kwoty z gwarancji, powołując się na to, że gwarancja już wygasła (oczywiście absurdalne rozumowanie). Pan nie ma obowiązku wydać kwoty z gwarancji w określonym czasie, tym bardziej do końca okresu gwarancji (czy upływu jednego z okresów gwarancji), co więcej – w ogóle nie ma Pan obowiązku tej kwoty wydać w całości czy w części. To przypomina trochę sytuację z ubezpieczeniem AC czy odszkodowaniem z OC sprawy – uprawniony do świadczenia (odszkodowania), jeśli został uszkodzony jego samochód, ma prawo do otrzymania określonej kwoty będącej równowartością szkody. Poszkodowany nie ma jednak obowiązku wykazywać, że poniósł określone wydatki, co więcej, szkodą jest już sam hipotetyczny koszt naprawy pojazdu. Poszkodowany nie ma więc obowiązku wykazywać, że pojazd naprawił, nie ma też obowiązku wydać otrzymanej kwoty na naprawę w określonym terminie, co więcej – w ogóle nie ma obowiązku pojazdu naprawiać.

 

Tak więc nie ma Pan obowiązku wydać kwoty otrzymanej z gwarancji w tym roku. Podkreślał to również Sąd Najwyższy np. w wyroku z 20.12.1996 r. I CKU 30/96:

 

Gwarancja bankowa jest pozakodeksową umową nazwaną, uregulowaną w prawie bankowym. Stosowanie do niej przepisu art. 391 k.c. wyłącza przede wszystkim odszkodowawczy charakter przewidzianej w nim odpowiedzialności, jakiego nie można przypisać odpowiedzialności gwaranta (banku). Podstawową przesłanką odpowiedzialności banku wobec beneficjenta jest fakt niewykonania przez osobę trzecią oznaczonego świadczenia, a nie fakt zaistnienia szkody oraz, że rozmiar odpowiedzialności banku jest z góry oznaczony przez wysokość uzgodnionej sumy gwarancyjnej, a nie rozmiar poniesionej przez beneficjenta szkody (LEX nr 1095807).

 

Zgodnie z przeważającym poglądem obowiązek gwaranta nie ma charakteru odszkodowawczego, ponieważ powstaje niezależnie od zaistnienia szkody po stronie beneficjenta (G. Tracz, Umowa..., s. 101-105). Obowiązek gwaranta wyczerpuje się w zapłacie określonej sumy pieniężnej i powstaje bez względu na to, czy beneficjent poniósł szkodę. Stanowisko takie zostało również wyrażone w orzecznictwie SN (orzeczenie SN z dnia 4 października 1995 r., II CRN 123/94, OSNC 1996, nr 2, poz. 29). Zgodnie z poglądem przeciwnym odpowiedzialność gwaranta ma charakter odszkodowawczy, a jedynie wysokość odszkodowania zostaje zryczałtowana (A. Koch, Umowa..., s. 436). Stanowisko to opiera się na kontrowersyjnych założeniach co do możliwości umownego modyfikowania zasad odpowiedzialności odszkodowawczej. Z tego względu należy opowiedzieć się za poglądem dominującym (M. Spyra w: F. Zoll (red.): Prawo bankowe, Komentarz, Tom I i II, Zakamycze 2005.

 

W umowie gwarancji bankowej nie ma żadnego przepisu odnośnie tego, w jaki sposób ma Pan wykorzystać gwarancję, nie ma żadnych przepisów dotyczących tego, iż Pan ma obowiązek przedstawić dokumenty świadczące o tym, jak Pan wykorzystał gwarancję.

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • 3 plus III =
.
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Szukamy ambitnego prawnika »