Mamy 10 655 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Godziny nadliczbowe kadry kierowniczej – część 1

Autor: Tadeusz M. Nycz • Opublikowane: 13.05.2009

W artykule omówiono problematykę dotyczącą wykonywania przez kadrę kierowniczą pracy w godzinach nadliczbowych z uwzględnieniem przysługujących z tego tytułu rekompensat.

Tadeusz M. Nycz

»Wybrane opinie klientów

Rewelacja!!! Wszystko bardzo klarownie wytłumaczone. Korzystałem z usług nie jednego prawnika, ale tak przygotowane pismo i objaśnienia jakie otrzymałem wprawiło mnie w zdumienie. Wszystko na najwyższym poziomie!!! Polecam serdecznie i dziękuję całemu zespołowi ePorady24, a w szczególności Panu Karolowi Jokielowi.
Zbyszek
Żadna opinia nie wyrazi mojej wdzięczności dla zespołu ePorady. Moja sprawa wydawała mi się tak skomplikowana, że nie do rozwiązania. Nie wiedziałem, od której strony ją zacząć. Szperając w internecie, natrafiłem na ePorady i okazało się, że moją sprawę można zacząć od strony, której absolutnie bym się nie spodziewał.
Jestem bardzo zadowolony z obrotu sprawy, która mnie dotyczy. Z tak znikomych danych, które przekazałem, otrzymałem pismo tak profesjonalnie napisane, jakby zespół ePorady był moim bardzo dobrym znajomym i znał mój problem tak dobrze jak ja. Dziękuję bardzo i będę polecał wszystkim korzystanie z waszych usług.
Henryk
Bardzo, bardzo dziękuję!!! W ciągu dwóch dni otrzymałam więcej wiadomości na temat mojej sprawy niż w ciągu 2 miesięcy od dwóch adwokatów!!!! Do tej pory dowiadywałam się tylko, jakie prawa ma osoba, która naraziła mnie na ogromne szkody, i jakie konsekwencje grożą mi, jeżeli nie będę respektować tych praw. Nawet odpowiedź na dodatkowe pytanie nastąpiła szybciej i była bardziej wyczerpująca niż trwająca od tygodnia dyskusja na ten temat z moim pełnomocnikiem (teraz byłym). O kosztach nie mówiąc. BARDZO POLECAM!!!
Małgorzata
Widziałem już wiele pozwów, ale sporządzony przez prawnika z eporady24.pl jest prawdziwym majstersztykiem i wyrazem profesjonalizmu. Jasno, konkretnie, przy minimum słów, maksimum treści. Do tego relacja jakości do ceny również znajduje swoje uzasadnienie. Z pełnym przekonaniem wygranej sprawy zanoszę pozew do sądu. Nikomu nie należy życzyć sądowych spraw, ale gdyby zaszła potrzeba, z pełnym przekonaniem mogę polecić eporady24.pl.
Jacek
Powiem tak: cuda załatwiane są od ręki! Na sprawie w sądzie sędzina była zaskoczona tak profesjonalnym i rzeczowym przygotowaniem, a wszystko dzięki ePorady24! Zakończyłem sprawę i wygrałem!!!! Polecam ten serwis i serdecznie dziękuję. Tak sprawnej obsługi mógłby pozazdrościć każdy inny serwis! Prawnicy są na najwyższym poziomie!!! Polecam z całego serca!!!
Zbyszek

Powszechną regulacją prawną obowiązującą w tym zakresie od dnia 1 stycznia 2004 r. jest art. 1514 § 1 Kodeksu pracy, zgodnie z którym pracownicy zarządzający w imieniu pracodawcy zakładem pracy i kierownicy wyodrębnionych komórek organizacyjnych wykonują, w razie konieczności, pracę poza normalnymi godzinami pracy bez prawa do wynagrodzenia oraz dodatku z tytułu pracy w godzinach nadliczbowych.

 

W myśl § 2 tego przepisu, kierownikom wyodrębnionych komórek organizacyjnych za pracę w godzinach nadliczbowych przypadających w niedziele i święto przysługuje prawo do wynagrodzenia oraz dodatku z tytułu pracy w godzinach nadliczbowych w wysokości określonej w art. 1511 § 1, jeżeli w zamian za pracę w takim dniu nie otrzymali innego dnia wolnego od pracy.

 

Gramatyczna treść powołanego przepisu nie budzi wątpliwości co do tego, że praca w godzinach nadliczbowych wskazanej kadry kierowniczej nie daje podstaw do wypłacania zarówno normalnego wynagrodzenia jak i dodatku za pracę w godzinach nadliczbowych.

 

Oznacza to, że wymieniona kadra kierownicza świadczy pracę w godzinach nadliczbowych bez jakiejkolwiek rekompensaty pieniężnej, co może nie budzić kontrowersji względem osób zarządzających zakładem pracy w imieniu pracodawcy, natomiast jest oczywistym pogwałceniem art. 80 K.p. w stosunku do pozostałych kierowników.

 


Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

W myśl bowiem art. 80 K.p. wynagrodzenie przysługuje za pracę wykonaną. Jeżeli zatem osoba na stanowisku kierowniczym świadczyła dodatkową pracę, to poprawnie i uczciwie rzecz ujmując, winna otrzymać normalne wynagrodzenie za tę pracę. W tym zakresie można się także dopatrzyć sprzeczności z podstawową zasadą prawa pracy – wyrażoną w art. 13 K.p. – mówiącą o prawie pracownika do godziwego wynagrodzenia, a godziwe wynagrodzenie to inaczej uczciwe, właściwe, wypracowane.

 

Powołany przepis art. 1514 § 1 Kodeksu pracy źle świadczy o naszym ustawodawcy, który z systemowego punktu widzenia gwałci podstawowe zasady prawa pracy – w tym przypadku w stosunku do kadry kierowniczej. Nie ma przy tym dla takiego postępowania żadnego usprawiedliwienia, które było w chwili uchwalania kodeksu.

 

W poprzednim stanie prawnym (mam na myśli 1 stycznia 1975 r., kiedy kodeks wszedł w życie) obowiązujący i regulowany przez państwo system przepisów o wynagrodzeniu za pracę przewidywał powszechnie dla osób na stanowisku kierowniczym stosowne dodatki z tego tytułu. Można zatem było twierdzić, że należne kadrze kierowniczej dodatki w jakiś sposób stanowiły rekompensatę wykonywanej okazjonalnie pracy w godzinach nadliczbowych.

 

Dzisiaj, jak wiemy, takich powszechnych dodatków nie ma, co prowadzi do pogwałcenia nie tylko art. 13 i art. 80 K.p., ale także zasady równego traktowania pracowników w zatrudnieniu (art. 112, art. 183a i nast. K.p.), gdyż niektórzy pracownicy zatrudnieni na stanowiskach kierowniczych takie dodatki otrzymują, a inni nie, ponieważ powszechnego kodeksowego wymogu w tym zakresie nie ma.

 

Omawiając te zagadnienia, zwracam szczególną uwagę na uczciwość legislacyjną, gdyż być może mało kto dostrzega tę prawdę, że owa uczciwość rzutuje na poprawne relacje między kadrą kierowniczą a szeregowymi pracownikami, w myśl zasady, że nieuczciwość rodzi nieuczciwość.

 

Pracownik na stanowisku kierowniczym często zmuszany wprost lub okolicznościami do stałego wykonywania pracy w godzinach nadliczbowych, z psychologicznego punktu widzenia buntuje się przeciwko takiemu traktowaniu, gdyż on także nie otrzymuje za dodatkową pracę należnego wynagrodzenia.

 

Tym łatwiej własną krzywdę wetuje sobie choćby nieuczciwie prowadząc ewidencję czasu pracy pracowników szeregowych, powodując pozbawienie pracowników prawa zarówno do normalnego wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych, jak i należnego z tego tytułu dodatku.

 

Nieuczciwość w stosunkach zatrudnieniowych najbardziej jaskrawo widać w problematyce czasu pracy, stąd jestem w stanie twierdzić, że większość pracodawców w mniejszym lub większym stopniu oszukuje pracowników w zakresie czasu pracy i wynagrodzenia. W tej grupie oszukanych – najczęściej przez pracodawcę – a w przypadku kadry kierowniczej przez ustawodawcę, są osoby zatrudnione na stanowiskach kierowniczych w wydzielonych komórkach organizacyjnych zakładu pracy.

 

Jeśli ustawodawca nie zdecyduje się na zmianę wskazanych przepisów i powrót do zasad uczciwego wynagradzania za pracę rzeczywiście wykonaną, patologiczne stosunki pracy w omawianym zakresie mają pełną szansę trwać nadal, mimo różnych kontroli, sporów sądowych etc.

 

Przechodząc do omawiania gramatycznej treści art. 1514 K.p., wyjaśnić należy zakres podmiotowy tej regulacji. Otóż po pierwsze, ustawodawca wymienia osoby kierujące zakładem pracy w imieniu pracodawcy, a zatem podmioty, o których mowa w art. 128 § 2 pkt 2 K.p., czyli:

 

  • kierujących jednoosobowo zakładem pracy i ich zastępców;
  • pracowników kolegialnie zarządzających zakładem pracy np. członków zarządu spółdzielni, spółki;
  • głównych księgowych.

 

Ze względu na to, że mamy tutaj do czynienia z wyłączeniem prawa do wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych, pod pojęciem głównych księgowych nie można rozumieć osób, które z finansowego punktu widzenia pełnią tę funkcję, ale nie są zatrudnione na tych stanowiskach, lecz na stanowisku zastępcy głównego księgowego, mimo że w rzeczywistości w sprawach finansowych pełnią obowiązki głównego księgowego.

 

Wyjątków od zasady nie wolno bowiem interpretować w sposób rozszerzający. Dopuszczalna jest wykładnia zawężająca, a niedopuszczalna rozszerzająca.

 

Drugim rodzajem podmiotów wskazanych w omawianym przepisie są kierownicy wyodrębnionych komórek organizacyjnych zakładu pracy. Pojęcie to w kodeksie nie jest zdefiniowane, toteż trzeba odwołać się do struktury organizacyjnej zakładu pracy i jego zakresu zadań.

 

Nie każdy zakład pracy musi posiadać formalnie regulamin organizacyjny wraz z graficzną strukturą organizacyjną. Jeśli taki akt wewnątrzzakładowy istnieje, to oczywiście wedle jego treści należy ocenić, kto jest kierownikiem wyodrębnionej komórki organizacyjnej.

 

Należy przy tym pamiętać, że od 1 stycznia 2004 r. nastąpiła istotna zmiana, polegająca na tym, że ustawodawca nie wyłącza spod reżymu prawa do wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych ani zastępców kierowników komórek organizacyjnych, ani żadnych osób zatrudnionych na stanowiskach samodzielnych.

 

Oznacza to, że te podmioty mają prawo do wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych. Gdy chodzi o kierowników wyodrębnionych komórek organizacyjnych w zakładach pracy, w których nie ma aktu pod nazwą „regulamin organizacyjny”, pojęcie takiej komórki może być ustalane na podstawie wpisu do rejestru prowadzonej działalności.

 

Jeżeli z zapisów wpisu do rejestru np. w Krajowym Rejestrze Sądowym wynika, że zarejestrowany podmiot organizacyjny posiada np. oddziały, to oczywiście kierownikiem takiego oddziału będzie osoba, o której mowa w art. 1514 K.p.

 

Ze względu na charakter wyłączeń, o których mowa w art. 1514 K.p., moim zdaniem, nie jest dopuszczalne tworzenie innych podstaw do wyłączania pracowników spod reżymu prawa do wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych.

 

W szczególności jakieś niesformalizowane ustalenia nawet kierującego danym podmiotem, jeśli nie przybrały postaci regulaminu organizacyjnego danej jednostki, ani nie znajdują pokrycia w treści wpisu do rejestru tego podmiotu, nie mogą stanowić podstawy do twierdzenia, że dany kierownik jest kierownikiem wyodrębnionej komórki organizacyjnej.

 

Wskazany kierunek wykładni nie ogranicza pracodawcy w możliwości określonego, potrzebnego sposobu zarządzania, w ramach struktury organizacyjnej dostosowanej do potrzeb gospodarczo-usługowych, gdyż w każdej chwili stosowne ustalenia formalne mogą zostać poczynione.

 

Nie widzę oczywiście zastrzeżeń, aby ustalenia takie zostały zamieszczone w regulaminie pracy, jeżeli pracodawca ma obowiązek ten regulamin posiadać. Inne przypadki wyłączenia określonej kadry kierowniczej spod reżymu prawa do wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych kwalifikowałbym jako manipulacyjne posługiwanie się przepisami.

 

Przede wszystkim dlatego, że pracownik zatrudniony u danego pracodawcy na stanowisku kierowniczym musi mieć klarowną sytuację, w zakresie jego prawa do wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych. Taką przejrzystość tworzą formalne dokumenty w postaci regulaminu pracy, regulaminu organizacyjnego, a także stosowne zapisy w rejestrze danego podmiotu zatrudniającego.



Stan prawny obowiązujący na dzień 13.05.2009

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • pięć - 5 =

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

 

 

»Podobne materiały

Rozliczanie czasu pracy

W artykule omówiono obliczanie normatywnego czasu pracy w kontekście pojęcia pracy w godzinach nadliczbowych przekraczających pracowniczą normę średniotygodniową. Opracowanie stanowi polemikę z poglądem E. Szemplińskiej prezentowanym w artykule „Zarządzanie czasem pracy – granice swo

Czas pracy a wynagrodzenie za godziny nadliczbowe

Krytyczna ocena orzecznictwa sądowego dotycząca podziału czasu pracy na czas faktycznej pracy i czas pozostawania w gotowości do pracy – w aspekcie prawa do wynagrodzenia za godziny nadliczbowe.

Rekompensata za godziny nadliczbowe – część 1

W artykule omówiono problematykę dotyczącą udzielania przez pracodawcę rekompensaty za pracę w godzinach nadliczbowych w formie wynagrodzenia i dodatku oraz udzielania pracownikowi czasu wolnego od pracy, zarówno na wniosek zainteresowanego pracownika jak i z inicjatywy pracodawcy.
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
wizytówka Szukamy ambitnego prawnika »