Mamy 11 498 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Funkcja radnego i prezesa stowarzyszenia – czy można pełnić je jednocześnie?

Autor: Łukasz Poczyński • Opublikowane: 07.11.2011

Jestem radnym Rady Gminy, a jednocześnie prezesem lokalnego stowarzyszenia, działającego na terenie gminy. Korzystam ze środków gminy na dofinansowanie działań społecznych prowadzonych w ramach stowarzyszenia. Niedawno usłyszałem, że muszę zrezygnować z funkcji prezesa, jeśli chcę zachować mandat radnego. Kto może zawiesić ten mandat? Co zrobić, bym go nie stracił? A może muszę z niego zrezygnować w tej sytuacji, by uniknąć ewentualnej odpowiedzialności?


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

W przedmiotowej sprawie trzeba sięgnąć przede wszystkim do przepisów ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym.

 

Wprowadzają one dość istotne ograniczenia, jeśli chodzi o możliwość prowadzenia działalności gospodarczej przez radnych.

 

Warto w tym miejscu zwrócić szczególną uwagę na treść art. 24f. Zakazuje on radnemu:

 

  • prowadzenia działalności gospodarczej (na własny rachunek lub z innymi osobami),
  • zarządzania działalnością gospodarczą,
  • pełnienia funkcji przedstawiciela lub pełnomocnika w prowadzeniu działalności gospodarczej, o ile przedmiotowa działalność gospodarcza prowadzona jest z wykorzystaniem mienia komunalnego gminy, w której radny uzyskał mandat.

 

Ustawowe określenie mienia komunalnego zawarte jest w art. 43 ustawy, zgodnie z którym „mieniem komunalnym jest własność i inne prawa majątkowe należące do poszczególnych gmin i ich związków oraz mienie innych komunalnych osób prawnych w tym przedsiębiorstw”.

 

W świetle tego przepisu uprawniony jest pogląd, że „radny nie może wykorzystywać w prowadzonej przez siebie działalności żadnych składników majątkowych należących bezpośrednio do jednostki samorządu terytorialnego, w której wykonuje swój mandat, jak również mienia należącego do tej jednostki pośrednio (stanowiącego własność samorządowych osób prawnych)”. Takie stanowisko zostało zaprezentowane w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12.01.2006 r. (sygn. akt II OSK 787/05).

 

W sprawie, w której zapadł ten wyrok, „radny jednej z gmin został wybrany na członka zarządu stowarzyszenia, które poza działalnością statutową (krzewienie kultury fizycznej i wychowanie przez sport) prowadziło również działalność gospodarczą na mieniu komunalnym (parking płatny). Cały dochód z tego parkingu był przeznaczany na działalność statutową, a zarząd, w tym nasz radny, nie otrzymywali z tego tytułu żadnego wynagrodzenia. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził jednak, że działanie takie stanowi naruszenie przepisu art. 24f ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym. Jest on bowiem poświęcony ograniczeniom w zakresie prowadzenia działalności gospodarczej radnych, gdy taka aktywność miałaby związek z gminą lub jej mieniem. Ustęp 1 tego artykułu wyłącza, jako niedopuszczalne, prowadzenie przez radnego działalności gospodarczej na własny rachunek lub wspólnie z innymi osobami, zarządzanie taką działalnością, branie udziału w jej prowadzeniu jako przedstawiciel lub pełnomocnik, jeżeli opiera się ona na mieniu gminy, w której radny uzyskał mandat. Sąd stwierdził w uzasadnieniu, że ustawodawca wprowadził generalny zakaz używania przez radnego mienia komunalnego gminy w prowadzonej przez niego działalności gospodarczej bez względu na jej przedmiot, rodzaj majątku komunalnego i tytuł prawny. Kładąc nacisk na zakaz prowadzenia działalności gospodarczej z wykorzystaniem mienia komunalnego, ustawodawca chciał zapobiec ewentualnemu wykorzystaniu mandatu w celu ułatwienia dostępu do tego mienia. W dalszej części uzasadnienia NSA stwierdza, że skoro radny był członkiem zarządu stowarzyszenia, to tym samym zarządzał jego działalnością, na którą, obok działalności statutowej, składała się właśnie działalność gospodarcza na mieniu komunalnym. Zawarty w art. 24f ustawy zakaz ma charakter bezwzględny i nie jest uzależniony od tego, czy radny osiąga z prowadzonej działalności jakiekolwiek korzyści osobiste, czy też nie” (M. Cyrankiewicz, „Wspólnota”).

 

Reasumując, NSA uznał, że „działalność gospodarcza prowadzona przez stowarzyszenie z wykorzystaniem mienia komunalnego gminy jest działalnością gospodarczą, o której mowa w art. 24f ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, a pełnienie przez radnego funkcji członka zarządu takiego stowarzyszenia oznacza zarządzanie taką działalnością”.

 

W przytoczonym wyroku NSA stwierdził, że radny jako członek zarządu zarządza działalnością gospodarczą. Art. 24f zabrania więc nie tylko prowadzenia działalności gospodarczej, ale także zarządzania nią, jeżeli odbywa się z wykorzystaniem mienia gminy.

 

Podobny pogląd wyraził również Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w wyroku z dnia 29.04.2004 r. (sygn. akt II SA/Bk 17/04).

 

Jeśli więc stowarzyszenie, którego jest Pan prezesem, prowadzi działalność gospodarczą z wykorzystaniem mienia gminy, wówczas powinien Pan niezwłocznie zrezygnować (składając rezygnację zgodnie z zapisami statutu tego stowarzyszenia) ze swojego stanowiska.

 

Niezrzeczenie się funkcji lub niezaprzestanie prowadzenia działalności gospodarczej z wykorzystaniem mienia gminy jest powodem stwierdzenia przez radę gminy w uchwale wygaśnięcia mandatu radnego.

 

Dodam też, że rezygnacja przez Pana z mandatu radnego (poprzez złożenie pisemnego zrzeczenia się mandatu) może nastąpić w każdej chwili, proszę jednak pamiętać, że mandat wygasa z mocy prawa w chwili zrzeczenia się jego przez radnego, a oświadczenia o zrzeczeniu się mandatu nie można odwołać.

 

Po złożeniu przez radnego pisemnego oświadczenia o zrzeczeniu się mandatu rada musi podjąć uchwałę stwierdzającą, że nastąpiło wygaśnięcie mandatu wskutek tego zdarzenia.

 

Obawiam się jednak, że samo zrzeczenie się przez Pana mandatu nie gwarantuje Panu bezkarności. Przepis art. 24f ustawy o samorządzie gminnym ma bowiem charakter antykorupcyjny i nie można wykluczyć, że zostanie Pan pociągnięty do odpowiedzialności w sytuacji, gdyby okazało się, że na skutek naruszenia zakazu, o którym mowa w tym przepisie, osiągał Pan jakiekolwiek korzyści, np. gdyby korupcyjnie wykorzystywał mienie gminy.

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • 6 - jeden =

»Podobne materiały

Gminna osoba prawna

Czy radny rady gminy może zasiadać w radzie nadzorczej spółki należącej do międzygminnego związku? Czy spółka z o.o. należąca do międzygminnego związku stworzonego przez 3 gminy jest gminną osobą prawną w kontekście art. 24f ust. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym? W jaki sposób m

 

Radny wykonawcą prac na rzecz jednostki organizacyjnej gminy?

Pytanie dotyczy radnego gminy, który prowadzi działalność gospodarczą w zakresie przewozu osób. Wykonał on usługę transportową polegającą na przewiezieniu pracowników szkoły będącej jednostką organizacyjną gminy, w której jest radnym. Czy w tym wypadku został złamany zakaz łączenia funkcji radnego z

 

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Szukamy ambitnego prawnika »