Mamy 11 279 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Firma reklamowa wprowadziła mnie w błąd, jak wybrnąć z niekorzystnej umowy?

Autor: Marcin Górecki • Opublikowane: 29.12.2014

Pół roku temu zawarłem umowę przez telefon na umieszczenie reklamy mojego gabinetu w Internecie. Zgodziłem się na sumę 400 zł, pytając, czy są to całkowite koszty reklamy. Uzyskałem odpowiedź twierdzącą. Po 10 dniach otrzymałem fakturę na 490 zł. Na pytanie mailowe odpowiedziano mi, iż doliczono podatek VAT. Faktury nie zapłaciłem i zażądałem odsłuchania rozmowy telefonicznej. Jestem przekonany, że pracownik firmy reklamowej wprowadził mnie w błąd. Obecnie otrzymuję korespondencję z firmy windykacyjnej, natomiast moje prośby o odsłuchanie rozmowy, bądź przesłanie jej na skrzynkę mailową, pozostają bez odpowiedzi. Jak wybrnąć z niekorzystnej umowy?


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Podstawę prawną niniejszej odpowiedzi stanowi Kodeks cywilny (K.c.) oraz Kodeks postępowania cywilnego (K.p.c.).

 

Na wstępie naszych rozważań należy wskazać, iż samo przekazanie wierzytelności firmie windykacyjnej przez firmę reklamową, o której Pan wspomina w pytaniu, nie świadczy, iż po Pana stronie powstaje obowiązek zapłaty kwoty, czy też nie istnieje na tym etapie niniejszej sprawy możliwość podjęcia wobec Pana jakichkolwiek czynności egzekucyjnych.

 

Firma windykacyjna nie dysponuje żadnymi szczególnymi uprawnieniami służącymi dochodzeniu należności, jeżeli firma ta chciałaby dochodzić od Pana należności musi skierować sprawę na drogę postępowania sądowego, a następnie na drogę postępowania egzekucyjnego.

 

Firma windykacyjna najprawdopodobniej odkupiła Pana wierzytelności od firmy reklamowej na zasadzie art. 509 K.c., który stanowi:

 

„§ 1. Wierzyciel może bez zgody dłużnika przenieść wierzytelność na osobę trzecią (przelew), chyba że sprzeciwiałoby się to ustawie, zastrzeżeniu umownemu albo właściwości zobowiązania.

§ 2. Wraz z wierzytelnością przechodzą na nabywcę wszelkie związane z nią prawa, w szczególności roszczenie o zaległe odsetki”.

 

Skutkiem zawarcia umowy przelewu przez dotychczasowego wierzyciela z nowym wierzycielem jest przejście wierzytelności na nabywcę, w wyniku której przechodzi na nabywcę ogół uprawnień przysługujących dotychczasowemu wierzycielowi, który, co ważne, traci z tą chwilą przymiot strony stosunku zobowiązaniowego, jaki wiązał go z dłużnikiem.

 

Zadłużenie – wierzytelność, jakie było przedmiotem umowy przechodzi na nabywcę w takim stanie, w jakim było w chwili zawarcia umowy przelewu, a co za tym idzie ze wszystkimi związanymi z nią prawami, m.in. z przedawnieniem.

 

(Por. wyrok Sądu Najwyższego – Izba Cywilna z dnia 19 lutego 1998 r. III CKN 387/97 LexPolonica nr 330267 Biuletyn Sądu Najwyższego 1998/5 str. 15 Glosa 1998/12 str. 29 OSNC 1998/10 poz. 162 W sprawie o spełnienie świadczenia z tytułu wierzytelności objętej przelewem dłużnik może stawiać zarzuty dotyczące stosunku wewnętrznego między cedentem a cesjonariuszem…)

 

„Przez zarzut rozumie się tutaj zarówno skorzystanie z uprawnienia do niewykonywania zobowiązania w określonych okolicznościach (zarzut w ścisłym tego słowa znaczeniu) – przykładem może być powstrzymanie się ze spełnieniem świadczenia, dopóki wierzyciel nie zaoferuje świadczenia wzajemnego, jak i zanegowanie faktów, na których wierzyciel opiera swe prawo, lub oświadczenie, bez negowania wspomnianych faktów, iż prawo, na które wierzyciel powołuje się, nie istnieje”1.

 

W takiej sytuacji nie jest wymagana zgoda dłużnika, którym w tej konkretnej sprawie jest Pan, a wystarczy zawarcie stosownej umowy pomiędzy wierzycielem a firmą windykacyjną.

 

Istnieje jednakże możliwość, iż firma windykacyjna wyłącznie reprezentuje firmę reklamową. Dlatego też wszelką, ewentualną korespondencję, jaką będzie Pan kierował w niniejszej sprawie, proszę kierować zarówno do firmy, z którą zawarł Pan umowę oraz do firmy windykacyjnej.

 

Przechodząc do meritum sprawy, należy wskazać, iż opisany przez Pana stan faktyczny spełnia przesłanki zastosowania art. 84 i 86 K.c., które odpowiednio stanowią:

 

„§ 1. W razie błędu co do treści czynności prawnej można uchylić się od skutków prawnych swego oświadczenia woli. Jeżeli jednak oświadczenie woli było złożone innej osobie, uchylenie się od jego skutków prawnych dopuszczalne jest tylko wtedy, gdy błąd został wywołany przez tę osobę, chociażby bez jej winy, albo gdy wiedziała ona o błędzie lub mogła z łatwością błąd zauważyć; ograniczenie to nie dotyczy czynności prawnej nieodpłatnej.

§ 2. Można powoływać się tylko na błąd uzasadniający przypuszczenie, że gdyby składający oświadczenie woli nie działał pod wpływem błędu i oceniał sprawę rozsądnie, nie złożyłby oświadczenia tej treści (błąd istotny)”.

 

oraz

 

„§ 1. Jeżeli błąd wywołała druga strona podstępnie, uchylenie się od skutków prawnych oświadczenia woli złożonego pod wpływem błędu może nastąpić także wtedy, gdy błąd nie był istotny, jak również wtedy, gdy nie dotyczył treści czynności prawnej.

§ 2. Podstęp osoby trzeciej jest jednoznaczny z podstępem strony, jeżeli ta o podstępie wiedziała i nie zawiadomiła o nim drugiej strony albo jeżeli czynność prawna była nieodpłatna”.

 

Zatem art. 84 K.c. ustanawia instytucję prawną pozwalającą uchylić się od oświadczenia woli złożonego przez osobę pod wpływem błędu, w tej konkretnej sytuacji przez Pana, który działając pod wpływem błędu, skierował swoje oświadczenie w stosunku do kontrahenta lub osoby działającej w jego imieniu – pracownika firmy reklamowej.

 

Bezsprzecznie w Pana sprawie błąd został wywołany przez osobę, do której Pana oświadczenie woli było kierowane, nie ma tutaj znaczenia, czy tej osobie można przypisać winę albo czy wiedziała o błędzie lub mogła z łatwością błąd zauważyć, wystarczy aby zaistniał obiektywny stan rozbieżności pomiędzy rzeczywistością a okolicznościami jakie zostały Panu przedstawione przez osobę, z którą prowadził Pan rozmowę telefoniczną i która przekazała Panu informacje nieprawdziwe.

 

Przytoczony powyżej przepis wskazuje na konieczność spełnienia łącznie dwóch przesłanek co do charakteru błędu; musi to być błąd co do treści czynności prawnej i błąd ten musi być istotny.

 

Błąd, jaki zaistniał po Pana stronie, jest bezsprzecznie związany z czynnością prawną – umowa jaką Pan zawarł z firmą reklamową. Kwestia ceny, czyli jednego z dwóch świadczeń wzajemnych – jednym jest wykonanie usługi reklamowej a drugim zapłata za nią – jest kwestią dotycząca treści czynności.

 

Bezsprzecznym jest również, iż błąd dotyczył kwestii istotnych.

 

„Ustawowe sformułowanie w § 2 art. 84 drugiej przesłanki: istotności błędu nie wyjaśnia w sposób wyraźny, czy wystarczy błąd subiektywnie istotny. Otóż walor istotności błędu musi być zobiektywizowany; subiektywny pogląd składającego oświadczenie nie wystarcza. Zobiektywizowany charakter błędu wynika z odwołania się do przypuszczenia, jak by się w tej sytuacji zachował człowiek oceniający sprawę rozsądnie i niedziałający pod wpływem błędu, to znaczy, czy złożyłby oświadczenie tej treści”2.

 

Natomiast mając na uwadze treść art. 86 K.c., można również i w tej konkretnej sytuacji przyjąć, iż padł Pan ofiarą podstępu ze strony osoby, z którą pertraktował Pan zawarcie umowy, szczególnie, iż zapewne osoba taka wykonuje takie czynności zawodowo i powinna informować klientów o całości ceny, czy też wydatków ponoszonych w związku z zawarciem umowy. Zatem jeżeli nie został Pan poinformowany w sposób wyczerpujący i całościowy przez taką osobę, można przypisać jej złą wolę, a tym samym jej działanie cechowała umyślność.

 

Wychodząc z takiego założenia znajdzie tutaj zastosowanie art. 86 K.c., wskazany powyżej. Na jego podstawie można się uchylić od skutków oświadczenia woli nawet w sytuacji, kiedy błąd nie był istotny, jak również wtedy, gdy nie dotyczył treści czynności prawnej.

 

Jakkolwiek błąd zaistniały w przedmiotowej sprawie dotyczył rzeczonej umowy i był w tym konkretnym przypadku istotny, zawsze może Pan się powołać na sam błąd jak i błąd spowodowany podstępem, jak wyżej zostało wskazane.

 

(Por. postanowienie Sądu Najwyższego – Izba Cywilna z dnia 12 października 2005 r. III CK 48/2005 Monitor Prawniczy 2005/23 str. 1165 Rzeczpospolita 2005/259 str. C3)

 

1. Możliwość skorzystania z uprawnienia do uchylenia się od skutków prawnych wadliwego oświadczenia zależy wyłącznie od decyzji składającego to oświadczenie, druga strona nie może przeszkodzić powstaniu skutków uchylenia ani też zapobiec unieważnieniu czynności prawnej. Jeżeli jednak druga strona trwa przy stanowisku, że uchylenie się jest bezpodstawne, wówczas możliwe jest rozstrzygnięcie przez sąd, czy było ono uzasadnione.)

 

Reasumując, istnieje możliwość uchylenia się od skutków prawnych oświadczenia woli złożonego pod wpływem błędu (podstępu). Uchylenie się od skutków prawnych oświadczenia woli, które zostało złożone innej osobie pod wpływem błędu wywołanego podstępem, następuje przez oświadczenie złożone na piśmie.

 

Uprawnienie do uchylenia się wygasa: w razie błędu – z upływem roku od jego wykrycia, a w razie groźby – z upływem roku od chwili, kiedy stan obawy ustał – art. 88 § 1 i 2 K.c.

 

Zatem mając na uwadze normę art. 88 K.c., powinien Pan skierować do firmy, z którą zawarł Pan umowę, jak również do firmy windykacyjnej oświadczenie, w którym uchyli się Pan od skutków prawnych oświadczenia woli, które zostało złożone pod wpływem błędu wywołanego podstępem.

 

Takie oświadczenie musi być skierowane, jak już wskazałem, do obydwu podmiotów, musi być sporządzone w formie pisemnej oraz wysłane listem poleconym za zwrotnym potwierdzeniem odbioru – aby znać datę odbioru owego pisma.

 

W oświadczeniu należy opisać zwięźle zaistniały stan faktyczny, wskazać strony umowy, konkretny numer umowy czy też inne informacje, które pozwolą ją zidentyfikować.

 

Ponadto należy, powołując się na powyższe przepisy, złożyć rzeczone oświadczenie o uchyleniu się od skutków prawnych oświadczenia woli, które zostało złożone pod wpływem błędu wywołanego podstępem.

 

Proszę również pamiętać, iż zgodnie z art. 88 § 2 K.c. na złożenie takiego oświadczenia ma Pan rok, odkąd się Pan dowiedział o tym błędzie.

 

Z chwilą kiedy Pana oświadczenie dotrze do strony przeciwnej (zostanie odebrana korespondencja) będzie ono skutecznie złożone.

 

Oczywiście istnieje możliwość, iż strona przeciwna będzie dochodziła rzeczonego roszczenia pomimo złożonego przez Pana oświadczenia, wtedy w postępowaniu przed sądem – w czasie pierwszej Pana czynności przed sądem, czy w pierwszym piśmie kierowanym do sądu należy wskazać na złożone oświadczenie o uchyleniu się, należy je dołączyć do tego pisma wraz ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru.

 

Jeżeli dojdzie do takiej sytuacji, wtedy sąd będzie badał zarówno zasadność roszczenia oraz prawidłowość i skuteczność złożonego przez Pana oświadczenia.

 

Jeżeli sąd uzna, co moim zdaniem powinno nastąpić, iż Pana oświadczenie było prawidłowo złożone i było zasadne, oraz że istniały wskazane powyżej przesłanki, wtedy oddali roszczenie strony przeciwnej, przyjmując, iż uchylił się Pan od skutków czynności prawnej.

 

Jeżeli chodzi o pierwszą czynność przed sądem czy też pierwsze pismo procesowe należy mieć tutaj na uwadze, iż w zależności od rodzaju postępowania, będzie to odpowiedź na pozew bądź pismo procesowe obejmujące sprzeciw lub zarzut od nakazu zapłaty. Tak czy inaczej istotnym jest ze względu na tzw. prekluzję dowodową, aby wszelkie mające dla Pana znaczenie okoliczności i dowody służące Pana obronie zostały wskazane w pismach procesowych, o których mowa wyżej. Niewskazanie ich w ten sposób może skutkować, iż sąd nie uwzględni ich w dalszym toku postępowania.

 

(Art. 207 § 6 K.p.c.: Sąd pomija spóźnione twierdzenia i dowody, chyba że strona uprawdopodobni, że nie zgłosiła ich w pozwie, odpowiedzi na pozew lub dalszym piśmie przygotowawczym bez swojej winy lub że uwzględnienie spóźnionych twierdzeń i dowodów nie spowoduje zwłoki w rozpoznaniu sprawy albo że występują inne wyjątkowe okoliczności.)

 

Istnieje również możliwość podjęcia inicjatywy procesowej po Pana stronie w celu ostatecznego rozwiązania stanu swoistej niepewności po Pana stronie, gdyż jak już wskazałem, złożenie oświadczenia wywoła skutek uchylenia się od czynności prawnej, natomiast druga strona będzie mogła dochodzić swojego roszczenia przed sądem, który dopiero będzie badał zaistniały stan prawny i faktyczny.

 

Może Pan wystąpić z powództwem o ustalenie nieistnienia umowy zawartej pomiędzy Panem a stroną przeciwną. Podstawą prawną takiego powództwa będzie art. 189 K.p.c.: Powód może żądać ustalenia przez sąd istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, gdy ma w tym interes prawny.

 

W powództwie tym będzie Pan mógł żądać, aby sąd uznał przedmiotową umowę za nieistniejącą ze względu na złożone przez Pana oświadczenie o uchyleniu się, co ostatecznie pozwoli rozwiać wszelkie wątpliwości i zakończyć stan niepewności.

 

Znajduje to również potwierdzenie w uzasadnieniu wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 5 kwietnia 2007 r. III AUa 1518/2005 OSA 2008/9 poz. 30 str. 81 „Rzeczpospolita” 2007/101 str. C4, w którym to sąd przyjął, iż „Wymaga zaakcentowania, że interes prawny zachodzi, jeżeli sam skutek, jaki wywoła uprawomocnienie się wyroku ustalającego, zapewni powodowi ochronę jego prawnie chronionych interesów, czyli definitywnie zakończy spór istniejący lub prewencyjnie zapobiegnie powstaniu takiego sporu w przyszłości.

 

Rację ma wobec tego Sąd Okręgowy, wskazując, że to wyłącznie pozwana w zaistniałej sytuacji mogłaby być uprawniona do skierowania powództwa z art. 189 K.p.c., albowiem tylko po jej stronie występuje stan niepewności prawnej – powód (jak sam dowodzi w apelacji) nie uznał bowiem za skuteczne jej oświadczenia woli o działaniu pod wpływem błędu co do skutków prawnych czynności przystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego. Tylko więc wyrok sądowy może tu zmienić jej sytuację prawną.”

 

Sytuacja prawna zaistniała w Pana sprawie jest analogiczna do sytuacji pozwanej, o której mowa w tym uzasadnieniu.

 

Jednocześnie istotną okolicznością może być również fakt wykonania bądź niewykonania usługi – reklamy przez stronę przeciwną, jeżeli reklama nie pojawiła się w Internecie, tę okoliczność należy również podnieść, szczególnie w ewentualnej sprawie z powództwa firmy windykacyjnej czy też firmy reklamowej.

 

Proszę również pamiętać, iż w powództwie opartym na art. 189 K.p.c. istotnym jest, aby wykazać istnienie po stronie powoda interesu prawnego w wytoczeniu tego powództwa. W opisywanej sytuacji będzie to konieczność uchylenia stanu niepewności, jaki zapewne istnieje na dzień dzisiejszy po Pana stronie.

 

Rekapitulując, proszę jak najszybciej skierować do obydwu podmiotów pismo obejmujące oświadczenie o uchyleniu się od skutków czynności prawnej, jest to podstawa do podejmowania jakichkolwiek dalszych czynności prawnych i procesowych. Istnieje również szansa, iż w sytuacji gdy firma windykacyjna otrzyma Pana oświadczenie odstąpi od kierowania wobec Pana dalszych roszczeń.

 

 

 

 

-------------------------------

1. Encyklopedia prawa bankowego, Warszawa 1999-2004, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis

2. Dmowski Stanisław, Rudnicki Stanisław, Najnowsze wydanie: Komentarz do kodeksu cywilnego. Księga pierwsza. Część ogólna, Warszawa 2007, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis (wydanie VIII) ss. 520

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • 2 minus cztery =

»Podobne materiały

Rozwiązanie umowy zawartej na odległość między przedsiębiorcami

Prowadzę działalność gospodarczą. W zeszłym miesiącu zadzwonił do mnie przedstawiciel reklamowego portalu internetowego, który namówił mnie do zareklamowania mojej firmy na tym portalu. Zawarłam ustną umowę na odległość (uprzedzono mnie, że rozmowa jest nagrywana). Po kilku dniach uznałam, że jednak

 

Oszustwo w celu osiągnięcia korzyści majątkowej

Przez kilka miesięcy wynajmowałem halę, której połowę podnajmowałem innej firmie. Umówiliśmy się ustnie, w jaki sposób będą dzielone koszty najmu. Niestety do tej pory nie otrzymałem żadnych pieniędzy potrzebnych na pokrycie połowy rachunków. Czy mogę oskarżyć nieuczciwego przedsiębiorcę o oszustwo

 

Umowa zawarta przez Internet

Pewna firma z Holandii wysłała mi e-mail z propozycją zarejestrowania mojej firmy w jakiejś bazie danych. Zawarłam umowę przez Internet (tj. odesłałam drogą mailową przesłany uprzednio wzór). Nie zauważyłam, że ta usługa jest płatna (informacja o kosztach była wydrukowana małą czcionką na samym dole

 

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
wizytówka Szukamy ambitnego prawnika »