Mamy 11 826 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Faktura VAT za najem między firmą żony a firmą męża

Autor: Aleksander Słysz • Opublikowane: 06.10.2015

Prowadzę jednoosobową działalność gospodarczą. Wybudowałam halę produkcyjną i odliczyłam VAT od zakupów inwestycyjnych. Obecnie mój mąż chce uruchomić działalność gospodarczą i będzie świadczył usługi m.in. dla mojej firmy. Posiadamy wspólność majątkową. Czy mogę zawrzeć z mężem umowę najmu lub umowę użyczenia na część hali i wystawiać mu faktury za najem? Jak wygląda to pod względem PIT i VAT?


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Zadaje Pani bardzo ciekawe pytanie, na które odpowiedź zawsze będzie kontrowersyjna.

 

Na początku zauważę, że w praktyce tak właśnie działają podatnicy, że wystawiana jest przez jednego małżonka drugiemu faktura VAT dokumentująca usługę najmu i VAT z tej faktury (dla jednej strony należny, a dla drugiej naliczony) rozlicza się na zasadach ogólnych. W przypadku gdy mamy tu sprzedaż opodatkowaną nie zachodzi konieczność dokonywania korekt odliczeń związanych z zakupami inwestycyjnymi i nie „pogarsza się” ew. proporcja sprzedaży (tj. udział rocznego obrotu z tytułu czynności, w związku z którymi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, w całkowitym obrocie uzyskanym z tytułu czynności, w związku z którymi podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, oraz czynności, w związku z którymi podatnikowi nie przysługuje takie prawo). Dodam dla jasności, że za odpłatne świadczenie usług opodatkowane VAT uznaje się również, zgodnie z art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U.2011.177.1054 j.t. ze zm.) nieodpłatne świadczenie usług na cele osobiste podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia, oraz wszelkie inne nieodpłatne świadczenie usług do celów innych niż działalność gospodarcza podatnika.

 

Gdzie więc te kontrowersje? Przy wspólności majątkowej i działalności prowadzonej przez osobę fizyczną hala produkcyjna jest majątkiem Pani i męża, majątkiem wspólnym, mimo że „widocznym” jedynie w Pani działalności gospodarczej. Wydaje się zatem, że nie jest możliwe zawarcie między małżonkami skutecznej umowy najmu (czy też umowy użyczenia) takiej hali, bowiem mąż musiałby w części sam sobie wynająć coś co i tak już jest jego. Niemniej jednak często wskazuje się w doktrynie, że „specyfika prowadzenia działalności gospodarczej oraz specyfika jej opodatkowania powodować musi, że na gruncie podatkowym takie »transakcje« między małżonkami muszą być traktowane jako czynności między dwoma odrębnymi podatnikami”.

 

Kontrowersje wiążą się tu również z podatkiem dochodowym od osób fizycznych, bowiem zasadniczo przyjmuje się, iż opisany najem między małżonkami skutkuje powstaniem przychodu u jednego z małżonków i kosztu uzyskania przychodu u drugiego z małżonków i jednocześnie nie trzeba zmniejszać wartości początkowej środka trwałego. Niemniej jednak w praktyce pojawiają się i przeciwne stanowiska organów uznających, że nie ma tu ani przychodu ani kosztu, bowiem jako przychody i koszty z czynności niemogącej być przedmiotem prawnie skutecznej opisane przychody i koszty są wyłączone. Mieć na uwadze należy tu również, że w razie gdy składnik majątku stanowi współwłasność podatnika, wartość początkową tego składnika ustala się w takiej proporcji jego wartości, w jakiej pozostaje udział podatnika we własności tego składnika majątku; zasada ta nie ma co prawda zastosowania do składników majątku stanowiących wspólność majątkową małżonków, ale znajduje jednak zastosowanie również wobec małżonków, jeśli małżonkowie wykorzystują składnik majątku w działalności gospodarczej prowadzonej odrębnie.

 

Podobnie wskazuje się w doktrynie np. T. Krywan analizuje, iż: „Niestety, przepisy podatkowe nie uwzględniają specyfiki ustroju wspólności majątkowej między małżonkami. (…) wątpliwość stanowi konsekwencję faktu, iż przepisów ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jedn.: Dz. U. z 2010 r. Nr 51, poz. 307 z późn. zm.) – dalej u.p.d.o.f., nie stosuje się, m.in., do przychodów wynikających z czynności, które nie mogą być przedmiotem prawnie skutecznej umowy (por. art. 2 ust. 1 pkt 4 u.p.d.o.f.).

 

Pojawia się pytanie, czy przepis ten ma zastosowanie w przypadku czynności dokonywanych przez małżonków w ramach majątku wspólnego. W mojej ocenie zasada autonomii prawa podatkowego oraz względy celowościowe przemawiają za przyjęciem stanowiska, że nie ma on zastosowania. Oznaczałoby to, że »wynajmowanie« składników majątku między małżonkami skutkuje powstaniem przychodu u jednego z małżonków i kosztu uzyskania przychodu u drugiego z małżonków. Jednocześnie uważam, że w tym przypadku nie jest konieczne zmniejszanie o połowę wartości początkowej środków trwałych u małżonka na podstawie art. 22g ust. 11 u.p.d.o.f. (…) Podobny do art. 2 ust. 1 pkt 4 u.p.d.o.f. przepis obowiązuje na gruncie VAT – z art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług – dalej u.p.t.u., wynika, że przepisów u.p.t.u. nie stosuje się, m.in., do czynności, które nie mogą być przedmiotem prawnie skutecznej umowy (por. art. 6 pkt 2 u.p.t.u.). Również w tym przypadku uważam, że zasada autonomii prawa podatkowego oraz względy celowościowe przemawiają za przyjęciem tezy, iż przepis ten nie ma zastosowania w przypadku czynności dokonywanych przez małżonków w ramach majątku wspólnego. Przyjęcie takiego stanowiska oznaczałoby, że prawidłowo dokumentuje Pan »najem« przedmiotowych maszyn, urządzeń i samochodów fakturami VAT (a małżonka może odliczyć podatek naliczony na tej fakturze, jeśli towary te wykorzystuje do wykonywania czynności opodatkowanych). Co istotne, występowanie skutków w podatku VAT w przypadku czynności dokonywanych między małżonkami w ramach majątku wspólnego potwierdzają przynajmniej niektóre organy podatkowe w udzielanych przez siebie wyjaśnieniach.”

 

Reasumując, najczęściej małżonkowie po prostu wystawiają fakturę VAT za najem, rozliczając VAT naliczony i należny oraz księgują przychód i odpowiednio koszt nie zmniejszając podstawy amortyzacji u tego, który amortyzuje środek trwały. Nie jest to jednak jedyne możliwe rozwiązanie i może być kwestionowane, ale nie musi, w trakcie ewentualnej kontroli. Warto byłoby zatem w tak niejednoznacznej sytuacji wystąpić w trybie przyszłym o indywidualną interpretację do Ministra Finansów co może zabezpieczyć występującego w razie ew. sporu z organami podatkowymi.

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • siedem minus jeden =
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Szukamy ambitnego prawnika »

Poduszki