.
Mamy 12 435 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Emigracja dziecka bez zgody matki

Autor: Iryna Kowalczuk • Opublikowane: 30.04.2013

Mieszkam i pracuję w Szwecji. W Polsce pozostał mój syn (obecnie uczeń gimnazjum). Zarówno ja, jak i syn chcielibyśmy, żeby zamieszkał ze mną. Moja była żona nie zgadza się jednak na emigrację dziecka. Czy dziecko może samo zdecydować, z którym z rodziców chce mieszkać? Czy coś mi grozi, jeśli zabiorę syna do Szwecji bez zgody matki?


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Dopóki toczy się postępowanie rozwodowe, ma Pan jeszcze możliwość przekonania sądu, aby zdecydował o miejscu zamieszkania syna przy Panu, a nie przy matce. Może Pan bowiem złożyć w sądzie wniosek o przyznanie Panu opieki nad dzieckiem.

 

Zgodnie z art. 107 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (w skrócie K.r.o.):

 

„§ 1. Jeżeli władza rodzicielska przysługuje obojgu rodzicom żyjącym w rozłączeniu, sąd opiekuńczy może ze względu na dobro dziecka określić sposób jej wykonywania.

§ 2. Sąd może powierzyć wykonywanie władzy rodzicielskiej jednemu z rodziców, ograniczając władzę rodzicielską drugiego do określonych obowiązków i uprawnień w stosunku do osoby dziecka. Sąd może pozostawić władzę rodzicielską obojgu rodzicom, jeżeli przedstawili zgodne z dobrem dziecka porozumienie o sposobie wykonywania władzy rodzicielskiej i utrzymywaniu kontaktów z dzieckiem, i jest zasadne oczekiwanie, że będą współdziałać w sprawach dziecka. Rodzeństwo powinno wychowywać się wspólnie, chyba że dobro dziecka wymaga innego rozstrzygnięcia”.

 

Jak wskazał Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 15 grudnia 1998 r. (I CKN 1122/98): „W sprawie o (…) sposobie wykonywania [władzy rodzicielskiej] sąd opiekuńczy powinien kierować się dobrem małoletniego i brać pod rozwagę również powszechnie znane zasady psychologii rozwojowej i pedagogiki, z których wynika, że przy uwzględnieniu konkretnych okoliczności dziecko do prawidłowego rozwoju potrzebuje kontaktu z obojgiem rodziców, jednakże w pierwszym okresie życia ważniejsze są kontakty z matką, a w latach późniejszych, w szczególności gdy jest to chłopiec, niezbędne są również kontakty z ojcem”.

 

Pański syn nie jest już w wieku niemowlęcym czy wczesnodziecięcym, odpada więc argument przemawiający za koniecznością pozostawienia opieki tylko matce. Syn uczęszcza do gimnazjum i nie wymaga stałej opieki matki, a fakt, że jest to chłopiec, przemawia za wzmocnieniem kontaktów z ojcem. Poza tym istotnym argumentem jest fakt, że syn sam właśnie chce wyemigrować.

 

Sąd orzekający w sprawie winien zapoznać się ze stanowiskiem małoletniego, mając na względzie jego dobro, uwzględniając stopień dojrzałości małoletniego oraz charakter sprawy opiekuńczej. Na obowiązek ten wskazują: art. 12 konwencji o prawach dziecka oraz art. 573, 574 i 576 § 2 Kodeksu postępowania cywilnego (w skrócie K.p.c.).

 

Jeżeli stopień dojrzałości małoletniego na to pozwala i jest to celowe, sąd powinien rozważyć możliwość uwzględnienia rozsądnego życzenia małoletniego, jeżeli jest to zgodne z jego dobrem. Obowiązek ten nie jest wypowiedziany wprost w K.p.c. (art. 573, 574 i 576), lecz wynika przede wszystkim z art. 12 konwencji o prawach dziecka, który stanowi: „Państwa-Strony zapewniają dziecku, które jest zdolne do kształtowania swych własnych poglądów, prawo do swobodnego wyrażania własnych poglądów we wszystkich sprawach dotyczących dziecka, przyjmując je z należytą wagą, stosownie do wieku oraz dojrzałości dziecka. W tym celu dziecko będzie miało w szczególności zapewnioną możliwość wypowiadania się w każdym postępowaniu sądowym i administracyjnym dotyczącym dziecka, bezpośrednio lub za pośrednictwem przedstawiciela bądź odpowiedniego organu, zgodnie z zasadami proceduralnymi prawa wewnętrznego”.

 

Jeżeli jednak nie udałoby się Panu wywalczyć przed sądem prawa do zamieszkania dziecka przy Panu, to na jego wyjazd za granicę będzie musiała wyrazić zgodę matka dziecka. Fakt, że Pana syn posiada dowód osobisty, który jest dokumentem niezbędnym przy przekraczaniu granicy, a Pan posiada pełnię praw rodzicielskich, nie oznacza jednak, że może Pan z nim wyjechać poza granice Polski bez uzyskania zgody byłej żony albo pozwolenia sądu rodzinnego. Bez jednego z tych dokumentów nie może Pan wywieźć syna poza granice Polski. Jeśli więc żona nie chce wyrazić zgody na emigrację dziecka, będzie Pan musiał złożyć do sądu rodzinnego wniosek o zezwolenie na wyjazd dziecka poza granice Polski.

 

Rozpatrując ewentualny Pana wniosek o wyrażenie zgody na wyjazd dziecka poza granice Polski, sąd weźmie pod uwagę wiele okoliczności, m.in.:

 

  • związek emocjonalny dziecka z dotychczasowym miejscem zamieszkania;
  • jak w takiej sytuacji będą realizowane kontakty matki z dzieckiem;
  • to, czy dziecko jest w stanie zaadaptować się w nowym miejscu zamieszkania, czy jest Pan w stanie zapewnić dziecku właściwe warunki bytowe itd.

 

Jeżeli mimo wszystko syn przeprowadzi się do Pana za granicę bez zgody matki lub zgody sądu rodzinnego, co fizycznie jest oczywiście możliwe, to z punktu widzenia prawa dopuści się Pan uprowadzenia dziecka.

 

Polska i Szwecja (a także wiele innych krajów) są stronami konwencji dotyczącej cywilnych aspektów uprowadzenia dziecka za granicę, sporządzonej w Hadze dnia 25 października 1980 r. (Dz. U. z 1995 r. Nr 108, poz. 528; z 1999 r. Nr 93, poz. 1085). Na podstawie tej konwencji w przypadku uprowadzenia matka dziecka będzie mogła domagać się powrotu dziecka do Polski.

 

Według artykułu 3 konwencji „uprowadzenie lub zatrzymanie dziecka będzie uznane za bezprawne, jeżeli:

 

  1. nastąpiło naruszenie prawa do opieki przyznanego określonej osobie, instytucji lub innej organizacji, wykonywanego wspólnie lub indywidualnie, na mocy ustawodawstwa państwa, w którym dziecko miało miejsce stałego pobytu bezpośrednio przed uprowadzeniem lub zatrzymaniem, oraz
  2. w chwili uprowadzenia lub zatrzymania prawa te były skutecznie wykonywane wspólnie lub indywidualnie albo byłyby tak wykonywane, gdyby nie nastąpiło uprowadzenie lub zatrzymanie.

 

Prawo do opieki określone w punkcie 1 może wynikać w szczególności z mocy samego prawa, z orzeczenia sądowego lub administracyjnego albo z ugody mającej moc prawną w świetle przepisów ustawodawstwa tego państwa”.

 

Zgodnie z konwencją „jeżeli dziecko zostanie bezprawnie uprowadzone, a w chwili wpłynięcia wniosku do władzy sądowej państwa, w którym znajdować się będzie dziecko, upłynie okres krótszy niż jeden rok od dnia uprowadzenia, zainteresowana władza zarządza niezwłoczne wydanie dziecka”.

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • 4 minus I =
.
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Szukamy ambitnego prawnika »