.
Mamy 12 503 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Egzekucja z majątku dłużnika

Autor: Krzysztof Bigoszewski • Opublikowane: 04.04.2013

Dłużnik pozbył się swojego majątku, przepisując wszystko na członków rodziny (mieszkanie na syna, samochód na córkę itd.) na podstawie umów sprzedaży. Wiem, że dłużnik przeprowadził się do Anglii. Co zrobić, skoro nie mogę prowadzić egzekucji z majątku dłużnika? Posiadam weksel in blanco – przesyłam go w załączniku wraz z innymi dokumentami.

 


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Po analizie przedstawionego przez Pana stanu faktycznego sprawy oraz treści przesłanej dokumentacji w pierwszej kolejności należy wskazać, iż w zaistniałej sytuacji, w celu zwiększenia swoich szans na ewentualną skuteczną egzekucję z majątku dłużnika, powinien Pan podjąć działania w celu uznania dokonanych przez dłużnika rozporządzeń jego majątkiem za bezskuteczne względem Pana, jaką to możliwość przewiduje instytucja skargi pauliańskiej uregulowana w art. 527 i następnych Kodeksu cywilnego (w skrócie K.c.).

 

I tak, zgodnie z treścią art. 527 K.c.:

 

„§ 1. Gdy wskutek czynności prawnej dłużnika dokonanej z pokrzywdzeniem wierzycieli osoba trzecia uzyskała korzyść majątkową, każdy z wierzycieli może żądać uznania tej czynności za bezskuteczną w stosunku do niego, jeżeli dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli, a osoba trzecia o tym wiedziała lub przy zachowaniu należytej staranności mogła się dowiedzieć.

 

§ 2. Czynność prawna dłużnika jest dokonana z pokrzywdzeniem wierzycieli, jeżeli wskutek tej czynności dłużnik stał się niewypłacalny albo stał się niewypłacalny w wyższym stopniu, niż był przed dokonaniem czynności.

 

§ 3. Jeżeli wskutek czynności prawnej dłużnika dokonanej z pokrzywdzeniem wierzycieli uzyskała korzyść majątkową osoba będąca w bliskim z nim stosunku, domniemywa się, że osoba ta wiedziała, iż dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli.

 

§ 4. Jeżeli wskutek czynności prawnej dłużnika dokonanej z pokrzywdzeniem wierzycieli korzyść majątkową uzyskał przedsiębiorca pozostający z dłużnikiem w stałych stosunkach gospodarczych, domniemywa się, że było mu wiadome, iż dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli”.

 

Co ma znaczenie w Pańskiej sprawie, zgodnie z utrwalonym stanowiskiem doktryny wierzytelność nie musi być ani wymagalna w chwili wytoczenia powództwa (tak np. Radwański, Olejniczak 2010, s. 30; Czachórski 2009, s. 382; A. Ohanowicz, w: System…, t. III, cz. 1, s. 946; jeżeli jednak zachodzi stan niewypłacalności, to wierzytelność jest wymagalna z mocy art. 458 K.c.), ani stwierdzona wyrokiem (zob. orz. SN cyt. przez M. Pyziak-Szafnicką, Ochrona…, s. 43). Ponadto zbycie w toku sprawy wierzytelności, dla ochrony której powód domaga się uznania czynności prawnej dłużnika za bezskuteczną, nie powoduje utraty legitymacji czynnej (wyr. SN z 4.10.2007 r., V CSK 248/07, OSNC 2008, nr B, poz. 45).

 

Sprawę ułatwia Panu zarazem to, że jak Pan wskazuje, dłużnik zbył swój majątek na rzecz osób bliskich, co rodzi domniemanie o posiadanej przez te osoby wiedzy o działaniu dłużnika z pokrzywdzeniem wierzycieli.

 

Co do samej procedury działania, to należy sięgnąć do treści art. 531 K.c., zgodnie z którym:

 

„§ 1. Uznanie za bezskuteczną czynności prawnej dłużnika dokonanej z pokrzywdzeniem wierzycieli następuje w drodze powództwa lub zarzutu przeciwko osobie trzeciej, która wskutek tej czynności uzyskała korzyść majątkową.

 

§ 2. W wypadku gdy osoba trzecia rozporządziła uzyskaną korzyścią, wierzyciel może wystąpić bezpośrednio przeciwko osobie, na której rzecz rozporządzenie nastąpiło, jeżeli osoba ta wiedziała o okolicznościach uzasadniających uznanie czynności dłużnika za bezskuteczną albo jeżeli rozporządzenie było nieodpłatne”.

 

Co ważne, stosownie do brzmienia art. 534 K.c., uznania czynności prawnej dokonanej z pokrzywdzeniem wierzycieli za bezskuteczną nie można żądać po upływie lat pięciu od daty tej czynności.

 

Uzyskanie przez Pana korzystnego rozstrzygnięcia sądu w ww. sprawie zapewni Panu możliwość prowadzenia egzekucji z majątku, którego dłużnik przekazał na rzecz osób trzecich, tak jakby majątek ten w dalszym ciągu pozostawał własnością samego dłużnika.

 

Odnośnie zaś postępowania związanego z realizacją posiadanego przez Pana weksla – należy zastanowić się, czy roszczenie to nie uległo przedawnieniu.

 

Po pierwsze, należy bowiem wskazać, że zgodnie z jednoznacznym i utrwalonym już w orzecznictwie stanowiskiem Sądu Najwyższego, wyrażonym m.in. w wyroku z dnia 19 sierpnia 2010 r. (IV CSK 49/10), wierzyciel z weksla in blanco traci uprawnienie do jego wypełnienia (uzupełnienia) po upływie okresu przedawnienia roszczenia ze stosunku podstawowego łączącego go z dłużnikiem.

 

Zaś deklaracja wekslowa zawiera postanowienie (§ 1 ust. 5), zgodnie z którym „remitent jako dzień wystawienia weksla wpisze dzień następujący po dniu wymagalności wierzytelności z tytułu ww. umowy”.

 

Umowa zawarta została w dniu 18.09.2009 r., zatem jak zakładam, także i wymagalność roszczenia o zapłatę z tej umowy przypada na okres niewiele późniejszy. Oznacza to, że wypełniając weksel, musi Pan wpisać właśnie tę datę wymagalności, załóżmy dzień 18.10.2009 r.

 

Oznaczenie tej daty ma istotne znaczenie co do biegu terminu przedawnienia roszczenia z tak wypełnionego weksla, gdyż jest to data początkowa biegu tego terminu, a zgodnie z przepisem art. 70 ustawy – Prawo wekslowe „roszczenia wekslowe przeciw akceptantowi ulegają przedawnieniu z upływem lat trzech, licząc od dnia płatności wekslu”.

 

Zatem w omawianym przykładzie roszczenie z weksla uległoby przedawnieniu z upływem dnia 18.10.2012 r.

 

Jeżeli zaś ww. roszczenie z weksla uległoby przedawnieniu, to całe Pana roszczenie byłoby już niestety przedawnione, gdyż zgodnie z treścią art. 554 K.c. „roszczenia z tytułu sprzedaży dokonanej w zakresie działalności przedsiębiorstwa sprzedawcy, roszczenia rzemieślników z takiego tytułu oraz roszczenia prowadzących gospodarstwa rolne z tytułu sprzedaży płodów rolnych i leśnych przedawniają się z upływem lat dwóch”.

 

W związku z tym, gdyby nie posiadał Pan weksla w ogóle, Pańskie roszczenie w omawianym przykładzie uległoby przedawnieniu już z dniem 18.10.2011 r., tj. po upływie dwóch lat od dnia wymagalności roszczenia o cenę sprzedanych przez Pana towarów.

 

Należy w tym miejscu zaznaczyć, że oba ww. postępowania, tj. ze skargi pauliańskiej oraz sądowego dochodzenia zasądzenia roszczenia z weksla, nie są między sobą konkurencyjne ani nie zależą od siebie nawzajem, zatem nic nie stoi na przeszkodzie, aby równolegle wytoczył Pan powództwo ze skargi pauliańskiej przeciwko osobom, na rzecz których dłużnik zbył swoje składniki majątku, oraz w osobnym postępowaniu dochodził Pan zasądzenia na Pańską rzecz od dłużnika należności wynikającej z wypełnionego przez Pana weksla.

 

Po zakończeniu obu postępowań miałby Pan tytuł egzekucyjny przeciwko dłużnikowi oraz majątek, wobec którego mógłby Pan skierować swoją egzekucję.

 

Na koniec tylko warto wskazać, iż z uwagi na dość trudną materię prawną, jaka występuje w niniejszej sprawie, oraz zapewne krótkie już terminy do podjęcia odpowiednich działań, zasadne byłoby skorzystanie przez Pana w ww. zakresie z pomocy adwokata lub radcy prawnego.

 

 

*Stan prawny z dnia 17.08.2012 r.

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • 5 - osiem =
.
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Szukamy ambitnego prawnika »