Mamy 11 498 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Dziedziczenie akcji

Autor: Izabela Nowacka-Marzeion • Opublikowane: 24.06.2013

Niedawno zmarł mój mąż. Zostałam z czworgiem naszych dzieci. W jakich częściach będziemy dziedziczyć? W skład spadku wchodzą akcje i grób.


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Kodeks cywilny (K.c.) reguluje w pierwszej kolejności dziedziczenie ustawowe. Jednakże z faktu tego nie należy wyciągać wniosku o pierwszeństwie porządku dziedziczenia opartego na ustawie.

 

Zgodnie z art. 931 K.c.:

 

„§ 1. W pierwszej kolejności powołane są z ustawy do spadku dzieci spadkodawcy oraz jego małżonek; dziedziczą oni w częściach równych. Jednakże część przypadająca małżonkowi nie może być mniejsza niż jedna czwarta całości spadku.

 

§ 2. Jeżeli dziecko spadkodawcy nie dożyło otwarcia spadku, udział spadkowy, który by mu przypadał, przypada jego dzieciom w częściach równych. Przepis ten stosuje się odpowiednio do dalszych zstępnych”.

 

Stąd żona zmarłego dziedziczy 1/4, a 3/4 jest dzielone na czworo dzieci, czyli każde z nich dziedziczy 3/16 wartości udziałów spadkowych akcji, żona zmarłego 4/16.

 

Chodzi o wartość spadku. Jeśli bowiem akcje należne były obojgu małżonkom na zasadzie wspólności ustawowej, spadkiem będzie tylko 1/2 wartości akcji.

 

Jeśli natomiast chodzi o grób, należy stwierdzić, że prawo do grobu nie jest dziedziczne.

 

Możność pochowania zmarłego jest własnym dobrem osobistym członków jego najbliższej rodziny jako wartość świata uczuć i życia psychicznego każdego człowieka. W doktrynie i orzecznictwie dobro to definiowane jest jako kult pamięci osoby zmarłej. Pojęcie to obejmuje szereg wolności przysługujących człowiekowi, wypływających ze sfery uczuć i odnoszących się do postaci osoby zmarłej, a dotyczących m.in. pochowania zwłok w określony sposób i w określonym miejscu (por. A. Szpunar, Ochrona prawna kultu osoby zmarłej, Palestra 1978/8, str. 29, oraz wyroki Sądu Najwyższego z 12 lipca 1968 r., I CR 252/68, OSNCP 1970/1 poz. 18, i z 10 lutego 1975 r., II CR 851/74, OSPiKA 1977/1 poz. 4). Uprawniony z tytułu dobra osobistego (a więc prawa o charakterze niemajątkowym) nie może zostać go pozbawiony.

 

Jak to zostało już wyjaśnione w orzecznictwie, grób (grobowiec) nie stanowi przedmiotu odrębnej od gruntu własności (uchwała SN z 29 września 1978 r., III CZP 56/78, OSNCP 1979/4 poz. 68). Nie może też stanowić przedmiotu użytkowania wieczystego ani żadnego z ograniczonych praw rzeczowych. Grób może jednakże być przedmiotem określonych uprawnień, których zespół zwykło się określać jako prawo do grobu. Jego pierwotnym źródłem jest umowa, mocą której zarząd cmentarza oddaje zainteresowanej osobie miejsce na grób.

 

W sytuacji typowej na treść prawa do grobu składają się zarówno elementy o charakterze majątkowym, jak i elementy o charakterze wyłącznie osobistym (wyroki SN z 13 lutego 1979 r., I CR 25/79, OSNCP 1979/10 poz. 195, i składu siedmiu sędziów z 11 grudnia 1990 r., III CRN 455/90 – niepublikowany).

 

Te pierwsze związane są przede wszystkim z koniecznością ponoszenia na rzecz zarządu cmentarza opłat za grób i mogą też występować ze względu na poniesienie wydatku na urządzenie grobu (zbudowanie grobowca, wystawienie nagrobka itp.). Niemajątkowym elementem prawa do grobu jest uprawnienie do pochowania w nim zmarłego (por. art. 10 ustawy z dnia 31 stycznia 1959 r. o cmentarzach i chowaniu zmarłych, Dz. U. z 1972 r. Nr 47, poz. 298).

 

Uprawnienie to dotyczy zwykle określonej osoby i nabycie prawa do złożenia w grobie zwłok tej osoby następuje zazwyczaj poprzez zawarcie umowy z zarządem cmentarza. Gdy w grobie został złożony zmarły, prawo do grobu obejmuje urządzenie jego wystroju, wystawienia nagrobka i wykonanie zwyczajowo przyjętych czynności, takich jak np. składanie na grobie kwiatów i wieńców czy palenie zniczy, stanowiących wyraz czci pamięci osoby zmarłej. Uprawnienia te, aczkolwiek związane z ponoszeniem wydatków, i to nieraz znacznych, mają niewątpliwie charakter osobisty.

 

W razie nabycia przez określoną osobę niektórych tylko uprawnień składających się na rozumiane jako pewna całość prawo do grobu należy przyjąć – ze względu na charakter i niepodzielność tego prawa oraz niewymierność uprawnień składających się na nie – że osobie takiej przysługuje prawo do grobu.

 

W jednym tylko wypadku prawo do grobu może być prawem o charakterze wyłącznie majątkowym. Mianowicie będzie tak wówczas, gdy w grobie nie została złożona żadna zmarła osoba, a mające charakter niemajątkowy uprawnienie osoby, która nabyła prawo do grobu, do decydowania o przeznaczeniu grobu wygasło (np. ze względu na śmierć tej osoby) i nie ma innej osoby, której uprawnienie to przysługuje. Natomiast wówczas, pomijając inne sytuacje, gdy w grobie wielomiejscowym pochowana została choćby tylko jedna osoba zmarła, przysługujące bliskim tej osoby uprawnienie do dokonywania na jej grobie czynności kultu pamięci zmarłego świadczy o tym, że wynikające z tego uprawnienia prawo do grobu jest prawem, na którego treść składają się elementy o charakterze osobistym. Poza tym nie jest obojętne, kto zostanie pochowany w wolnych jeszcze miejscach grobu. Dyspozycje w tym względzie mogą wynikać z woli osoby, która jako pierwsza została pochowana w tym grobie i powinny być respektowane przez osoby posiadające prawo do grobu. Osoby te, ze względu na kult pamięci zmarłego, który pochowany został w grobie, mogą też mieć własne, określone w tym przedmiocie stanowisko. To, kto ma być pochowany w niezajętych miejscach grobu, może też być przedmiotem porozumienia osób, które nabyły prawo do grobu. Porozumienie takie rodzi uprawnienie do pochowania w grobie i stanowi o posiadaniu przez osobę uprawnioną prawa do grobu. Wymienione okoliczności wskazują także na elementy o charakterze osobistym takiego prawa do grobu, o jakim wyżej mowa.

 

Według mnie osoba, która podpisała umowę z zarządem cmentarza, jest dysponentem grobu. Opiekunem zaś może być każdy, przepisy w to nie ingerują.

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • 0 plus II =

»Podobne materiały

Akt zgonu jako dokument potrzebny do nabycia spadku

Mój mąż nie sporządził testamentu, ponieważ nie mamy dzieci, a jego rodzice i brat od dawna nie żyją. Niedawno mąż zmarł w wypadku, a teraz mam problemy z przejęciem spadku, ponieważ brakuje mi aktu zgonu teścia. Ojciec męża opuścił rodzinę, gdy mąż był dzieckiem, nie wiadomo, gdzie mieszkał i zmarł

 

Dziedziczenie przez córkę po zrzeczeniu się praw rodzicielskich

Czy moja biologiczna córka może po mnie dziedziczyć? Zrzekłem się praw rodzicielskich kiedy miała 7 lat, teraz córka jest pełnoletnia.

 

Zrzeczenie się udziału w spadku na rzecz brata

Majątek został podzielony procentowo przez sąd na 11 spadkobierców. Ośmiu z nich chce się zrzec swojego udziału na rzecz brata, a trzech zachować swoje udziały i wyodrębnić je z całości. Jak zgodnie z prawem ośmiu spadkobierców ma się zrzec swojego spadku na rzecz brata?

 

Dziedziczenie po mężu Niemcu

Jestem Polką, a mój mąż był Niemcem. Czy muszę zgłaszać w Polsce nabycie spadku po nim? Miał tylko nieruchomości w Niemczech. Ja nie mam obywatelstwa niemieckiego, w 2014 r. otrzymałam Erbschein.

 

Dieta radnego po jego śmierci

Czy dieta radnego rady powiatu po jego śmierci wchodzi do masy spadkowej, czy też należy ją wypłacić osobie uprawnionej do renty rodzinnej?

 

Kto dziedziczy po bezdzietnym wujku kawalerze?

Problem dotyczy dziedziczenia po bezdzietnym wujku. Mój wujek był bezdzietnym kawalerem, zmarł 18 lat temu. Drugi wujek miał dwoje dzieci z pierwszą żoną, ale mieszkał i żył z konkubiną, na którą przepisał cały majątek. Syn drugiego wujka założył sprawę o podział majątku po tym pierwszym (kawalerze)

 

Dom w zamian za opiekę - czy należy się zachowek?

Mama zmarła w tym miesiącu, ojciec zmarł 6 lat temu. Wcześniej rodzice przepisali dom jako darowiznę mojej siostrze w zamian za opiekę. Czy należy się zachowek dla pozostałego rodzeństwa, czyli dla mnie i brata?

 

Sprzedaż akcji pracowniczych

Pracuję w prywatnej spółce, która miała kiedyś plany wejścia na giełdę i „uszczęśliwiła” pracowników swoimi akcjami. Niestety owe plany się zmieniły i obecnie nic nie wskazuje na to, aby firma miała debiutować na giełdzie w najbliższym czasie. Chciałabym więc sprzedać akcje pracownicze.

 

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Szukamy ambitnego prawnika »