.
Mamy 12 290 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Dziecko przysposobione – rozwiązanie adopcji

Autor: Marcin Górecki • Opublikowane: 23.04.2012

15 lat temu adoptowaliśmy dziecko. Chłopak niedawno skończył 18 lat, w tym dniu wyprowadził się z domu, pod wpływem dalekiej rodziny biologicznej zaczął brać narkotyki, zdemolował nam auto. Nie chce rozmów, odrzuca nas. Wystąpił o alimenty. Czy w tej sytuacji możemy rozwiązać adopcję, a dziecko przysposobione straci prawo do alimentów?


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Zagadnienie rozwiązywalności przysposobienia należy do węzłowych w systemie instytucji przysposobienia. Przepisy Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego regulują tylko jeden ze sposobów ustania stosunku przysposobienia, a mianowicie jego rozwiązanie (art. 125-127). Art  125 zacieśnia grono osób legitymowanych do wystąpienia z powództwem o rozwiązanie przysposobienia tylko do osób związanych bezpośrednio węzłem przysposobienia, to jest przysposabiającego i przysposobionego. Oprócz tych osób z powództwem o rozwiązanie przysposobienia może wystąpić jedynie prokurator (art. 127).

 

Przepis art. 125 § 1 wymienia dwie przesłanki dopuszczalności rozwiązania przysposobienia: a) istnienie ważnych powodów i b) dobro dziecka; pierwsza ma charakter pozytywny, druga – negatywny. Określając pierwszą z nich, ustawodawca nie sprecyzował pojęcia „ważne powody”, gdyż jest to niemożliwe ze względu na zróżnicowane sytuacje życiowe. Dlatego posłużył się formułą ogólną, pozostawiając sądowi ocenę na podstawie konkretnych okoliczności sprawy. Według ugruntowanego stanowiska w orzecznictwie, posługującym się analogią ze sprawami rozwodowymi, za ważny powód przyjmuje się rozkład więzi rodzinnej, jaka normalnie cechuje stosunki między rodzicami a dziećmi, gdy jest on daleko posunięty i według rozsądnych przewidywań nieodwracalny. W szczególnych okolicznościach ważnym powodem rozwiązania przysposobienia może być także inna okoliczność, która albo w ogóle nie wpływa na prawidłowość funkcjonowania więzi rodzinnej między przysposobionym a przysposabiającym, albo wprawdzie więź tę unicestwia, ale nie powoduje powstania złych stosunków między tymi osobami. Są to jednak powody rozwiązania stosunku przysposobienia występujące w sytuacjach nietypowych i raczej wyjątkowe. Przede wszystkim inne muszą być przesłanki rozwiązania przysposobienia osoby małoletniej, a inne pełnoletniej. W okresie bowiem małoletniości przysposobionego zasadniczym kryterium jest dobro dziecka, które często nakazuje odmowę rozwiązania przysposobienia, nawet wówczas, gdy więź rodzinna, jaka istniała między przysposabiającym a przysposobionym, uległa rozkładowi.

 

Natomiast przy pełnoletności przysposobionego nie zawsze te same przyczyny, które uzasadniają udzielenie rozwodu, stanowią ważny powód rozwiązania przysposobienia. Tak jak w wypadku małoletniości przysposobionego chodzi o brak codziennych, pełnych uczucia powiązań rodziców z dzieckiem, tak przy pełnoletności – o oziębłość, a czasem i wrogość powodującą, że przysposobiony i przysposabiający nie utrzymują ze sobą takich kontaktów, jakie normalnie występują między rodzicami a pełnoletnimi dziećmi. Tak więc w obu przypadkach rozkład więzi rodzinnej ma inną treść i inne proporcje. Przesłankę ważnych powodów należy oceniać przede wszystkim z punktu widzenia stosunków przysposobionego z przysposabiającym, nie są jednak obojętne też stosunki przysposobionego z rodziną przysposabiającego, dotyczy to zwłaszcza przysposobienia pełnego, które rozciąga się także na tę rodzinę. Dla oceny, czy występują przesłanki rozwiązania przysposobienia, jest bez znaczenia, w jakim czasie doszło do rozkładu więzi rodzinnej między przysposabiającym a przysposobionym, czy w wyniku – co jest regułą – trwającego dłuższy czas niewłaściwego postępowania jednej lub obydwu stron, czy też z przyczyn istniejących już w chwili orzekania przysposobienia, a więc dlatego, że strony doprowadziły do przysposobienia z przyczyn niewiele mających wspólnego z tą instytucją, np. dla zagwarantowania siły roboczej w gospodarstwie (orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 20 października 1961 r., sygn. akt I CR 999/60, RPEiS 1962, nr 3, s. 387).

 

W zasadzie z chwilą rozwiązania przysposobienia ustają wszelkie jego skutki. W drodze wyjątku od tej zasady sąd może utrzymać w mocy wzajemny obowiązek alimentacyjny przysposabiającego i przysposobionego „stosownie do okoliczności”. Jak wynika z brzmienia ustawy, decyzja sądu w tym względzie musi być zawarta w wyroku orzekającym rozwiązanie przysposobienia. Nie jest możliwe dokonanie tego w jakimkolwiek późniejszym postępowaniu. Orzeczenie sądu w kwestii utrzymania obowiązku alimentacyjnego ma charakter konstytutywny. Najczęściej przybiera ono postać zasądzenia konkretnej renty o oznaczonej wysokości, z tym zastrzeżeniem, że początek jej płatności nie może przypaść wcześniej niż data uprawomocnienia się wyroku orzekającego rozwiązanie przysposobienia (orz. Sądu Najwyższego z dnia 12 maja 1971 r., sygn. akt II CR 19/71 , OSNCP 1972, nr l, poz. 12). Nie można jednak wykluczyć możliwości wydania orzeczenia przesądzającego wyłącznie samą zasadę utrzymania obowiązku alimentacyjnego na przyszłość, bez precyzowania określonej kwoty. Może się tak zdarzyć np. wówczas, gdy przysposabiający chwilowo nie będzie mógł wykonywać swego obowiązku z powodu przeszkód przemijających albo gdy ustalenie wysokości obowiązku alimentacyjnego okazałoby się zbędne, samo jednak przesądzenie zasady na przyszłość będzie konieczne w interesie dziecka. Rozważając zagadnienie „stosownych okoliczności”, należy mieć na względzie przede wszystkim sytuację majątkową dziecka po rozwiązaniu przysposobienia.

 

Konstatując wszystko powyższe, wskazać należy, iż w opisanej przez Pana sytuacji w mojej ocenie zachodzą przesłanki do rozwiązania przysposobienia z pełnym tego skutkami, tj. obowiązkiem alimentacyjnym. Nikt nie jest jednak w stanie dać Panu 100% pewności, bowiem, jak wynika z treści przepisu art. 125 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, sąd może stosownie do okoliczności utrzymać w mocy wynikające z niego obowiązki alimentacyjne. Za każdym zatem razem, w każdej sprawie będą badane wszystkie okoliczności, które mogą mieć wpływ zarówno na dobro dziecka, jak i ewentualny obowiązek alimentacyjny.

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • 9 + 9 =
.
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Szukamy ambitnego prawnika »