.
Mamy 12 627 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Dziecko krzywdzone – zadośćuczynienie od sprawcy

Autor: Marcin Górecki • Opublikowane: 06.04.2012

W naszej rodzinie zastępczej jest m.in. 3-letni chłopczyk, dawniej bity i krzywdzony przez swoją matkę. Obecnie toczy się wobec niej (lub już jest zamknięta – nie otrzymujemy żadnych informacji) sprawa. Czy jest szansa na uzyskanie zadośćuczynienia od sprawcy? Od czego zacząć?


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Dochodzeniu roszczeń cywilnych w postępowaniu karnym służą następujące środki prawne: powództwo adhezyjne i wniosek o orzeczenie obowiązku naprawienia szkody na podstawie art. 46 Kodeksu karnego. Proces adhezyjny – to postępowanie w kwestii odpowiedzialności cywilnej spowodowanej przestępstwem. Toczy się wraz z postępowaniem zasadniczym w kwestii odpowiedzialności karnej. Jest to proces uboczny. Oskarżony więc w jednym procesie odpowiada karnie i cywilnie. Zaletą takiego rozwiązania jest to, że wszystko odbywa się w jednym procesie. Ustalenia faktyczne czynione są na podstawie tych samych środków dowodowych. Wadą tego rozwiązania jest przedłużenie procesu karnego o badanie kwestii odpowiedzialności cywilnej. W procesie adhezyjnym (łac. adhaeret causae criminali) można dochodzić roszczeń majątkowych wynikających bezpośrednio z przestępstwa (np. odszkodowanie za skradzione przedmioty, uszkodzony samochód). Wolno dochodzić strat rzeczywistych (łac. damnum emergens) oraz utraconej korzyści (łac. lucrum cessans), gdyż ustawa nie czyni ograniczeń w tym zakresie, a racje postępowania adhezyjnego przemawiają za takim ujęciem. Powód cywilny może dochodzić roszczeń, które wynikają bezpośrednio z przestępstwa i mają charakter majątkowy. Powodem cywilnym może być miedzy innymi pokrzywdzony.

 

Powództwo cywilne można zgłosić już w postępowaniu przygotowawczym. Organ prowadzący to postępowanie załącza pozew do akt sprawy. Postanowienie co do przyjęcia powództwa wydaje sąd po wpłynięciu aktu oskarżenia, ale za dzień zgłoszenia powództwa uważa się wówczas dzień złożenia powództwa (art. 69 § 1 Kodeksu postępowania karnego – w skrócie K.p.k.). Może to mieć znaczenie dla przedawnienia roszczeń. Wraz z powództwem cywilnym zgłoszonym w postępowaniu przygotowawczym można złożyć wniosek o zabezpieczenie roszczenia.

 

Powództwo cywilne w procesie karnym może być zgłoszone nie później niż do czasu rozpoczęcia przewodu sądowego (art. 62 K.p.k.). Zgłoszenie powództwa następuje przez złożenie pisma procesowego nazwanego pozwem. Pozew powinien odpowiadać warunkom określonym w art. 125 i nast. oraz 187 i nast. Kodeksu postępowania cywilnego. Stosowanie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego wynika z art. 70 K.p.k. Przepisy Kodeksu postępowania cywilnego stosuje się pomocniczo w kwestiach nieuregulowanych przez Kodeks postępowania karnego.

 

Rozmiar roszczenia cywilnego określa prawo materialne cywilne, które sąd karny musi zastosować. Przedmiotem procesu adhezyjnego może być „roszczenie majątkowe wynikające z przestępstwa”.

 

Przedmiotem procesu adhezyjnego może być również roszczenie pieniężne będące zadośćuczynieniem za krzywdę moralną, a także zwrot kosztów zawiadomienia prokuratora o przestępstwie. Powództwo cywilne nie wymaga żadnej szczególnej formy, wystarczające jest określenie roszczenia majątkowego, którego powód cywilny zamierza dochodzić w procesie adhezyjnym.

 

Dopuszczenie procesu adhezyjnego prowadzi do wprowadzenia do procesu karnego powoda cywilnego w charakterze strony procesowej, dochodzącej roszczeń majątkowych wynikających bezpośrednio z przestępstwa. Proces adhezyjny nie jest procesem cywilnym w tym znaczeniu, że toczyć się ma według przepisów Kodeksu postępowania cywilnego, przeciwnie – jest to proces karny o roszczenie cywilne. Powodem cywilnym w procesie karnym jest pokrzywdzony, który do rozpoczęcia przewodu sądowego wytacza powództwo cywilne, dochodząc wobec oskarżonego swoich roszczeń majątkowych wynikających bezpośrednio z popełnienia przestępstwa. Powód cywilny jest uboczną stroną procesu karnego, związaną (dodatkowym przedmiotem) z kwestią majątkowej odpowiedzialności spowodowanej przestępstwem. Pokrzywdzony staje się powodem cywilnym nie z chwilą złożenia pozwu do sądu (czy wcześniej do prokuratora), ale dopiero z chwilą wydania postanowienia sądu o przyjęciu powództwa cywilnego.

 

Pokrzywdzony jako powód cywilny dochodzić może wyrządzonej przestępstwem szkody, obejmującej zarówno damnum emergens (z łac. szkodę efektywnie poniesioną), jak i lucrum cessans (z łac. utracone korzyści, których mógł się spodziewać, gdyby mu szkody nie wyrządzono).

 

Kodeks karny stwarza pokrzywdzonemu możliwość wystąpienia z wnioskiem o zobowiązanie skazanego do naprawienia szkody (art. 46 Kodeksu karnego). Wniosek taki zgłosić może pokrzywdzony, który nie występuje z powództwem adhezyjnym. Wystąpić z wnioskiem może pokrzywdzony lub osoba uprawniona do działania za pokrzywdzonego (art. 49 § 4, art. 51 § 2). W razie przestępczego spowodowania śmierci pokrzywdzonego, z wnioskiem mogą wystąpić osoby najbliższe dla zmarłego (art. 52). Sąd uwzględnia wniosek jedynie w razie skazania sprawcy za przestępstwa określone w art. 46 § 1 Kodeksu karnego. Powództwo cywilne zasądza się także przy warunkowym umorzeniu (art. 415 § 1). Wniosek z art. 46 Kodeksu karnego nie jest wtedy uwzględniany.

 

Jeżeli zasądzone powództwo cywilne albo nałożony obowiązek naprawienia szkody (w części) lub nawiązka nie pokrywają całej szkody, uprawniony może dochodzić dodatkowych roszczeń w postępowaniu cywilnym.

 

Pokrzywdzony, którego powództwo cywilne zostało przez sąd przyjęte, korzysta w toku dalszego postępowania ze wszystkich praw przysługujących powodowi cywilnemu jako stronie procesowej.

 

W mojej ocenie najlepszym rozwiązaniem będzie złożenie powództwa adhezyjnego do toczącego się postępowania karnego. W sytuacji kiedy uzyskana kwota nie będzie dla Państwa satysfakcjonująca, nie będzie także najmniejszych przeszkód, by wystąpić na drogę postępowania cywilnego.

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • zero minus I =
.
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Szukamy ambitnego prawnika »