Mamy 11 050 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Dzieci z małżeństwa i dziecko pozamałżeńskie a alimenty

Autor: Łukasz Poczyński • Opublikowane: 25.05.2010

Ojciec dwójki dzieci z małżeństwa zostanie niebawem ojcem trzeciego dziecka, które jest owocem zdrady. Jak najkorzystniej rozstrzygnąć sprawę alimentów (tzn. żeby dla żony i dzieci zostało jak najwięcej środków), jeśli ojciec zostanie z żoną lub zwiąże się z drugą kobietą (i wyprowadzi się za granicę) albo opuści obie kobiety? Czy żona powinna żądać alimentów lub separacji? Jaka część pensji mężczyzny może być potrącana na alimenty?


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Spełnianie obowiązku alimentacyjnego wobec dziecka może być dochodzone i określane w różny sposób. Najczęstszą formą jest droga sądowa. W tym celu strona uprawniona musi złożyć do sądu pozew o zapłatę alimentów.

 

Innym sposobem ustalenia alimentów jest umowa o alimenty zawarta na piśmie pomiędzy rodzicem (rodzicami) a uprawnionym do ich pobierania, czyli dzieckiem. Strony takiej umowy mogą ustalić wzajemne relacje w zakresie alimentacyjnym. Co istotne, zawarcie takiej umowy nie zamyka stronom drogi sądowej w postępowaniu o ustalenie obowiązku alimentacyjnego na przyszłość.

 

Moim zdaniem najkorzystniej jest uregulować sprawę alimentów w umowie. Uregulowanie kwestii alimentów w drodze umowy jest z reguły znacznie prostsze i szybsze niż przeprowadzanie całej procedury przed sądem.

 

Umowa o alimenty wyraża postulat ugodowego regulowania stosunków prawnych stron w niej uczestniczących.

 

Zawieranie umowy musi być połączone ze zgodnością uprawnionego i zobowiązanego co do faktu istnienia obowiązku alimentacyjnego oraz wysokości alimentów. Gdyby nie można było uzyskać porozumienia w ustaleniach głównych lub ubocznych – pozostaje jedynie droga sądowa.

 

Stronami umowy alimentacyjnej są dwa podmioty: uprawniony do otrzymywania alimentów i zobowiązany do ich dostarczania. Jeżeli uprawnionym jest osobą nieposiadającą pełnej zdolności do czynności prawnych (np. dzieckiem, które nie ukończyło 18 lat), to powinien ją reprezentować przedstawiciel ustawowy (rodzic).

 

Wystarczającą formą, w jakiej winna być sporządzona umowa alimentacyjna, jest zwykła forma pisemna. Strony mogą jednak skorzystać z form kwalifikowanych w postaci aktu notarialnego. Jest to zalecane zwłaszcza wtedy, gdy strony mają problemy ze sformułowaniem swych uprawnień i obowiązków w kwestii ich zgodności z prawem.

 

Dodatkowo w takim akcie notarialnym zobowiązany do alimentów może się poddać dobrowolnej egzekucji. Polega to na tym, że ojciec dziecka może w formie aktu notarialnego zobowiązać się do zapłaty alimentów w określonej kwocie pod warunkiem, że w przypadku niewykonania tego obowiązku akt notarialny będzie mógł być podstawą egzekucji komorniczej po uprzednim zaopatrzeniu go przez sąd w klauzulę wykonalności.

 

Wierzyciel posiadający oświadczenie dłużnika (w formie aktu notarialnego) o dobrowolnym poddaniu się egzekucji, w sytuacji gdy dłużnik dobrowolnie nie wypełnia swojego zobowiązania, może złożyć to oświadczenie w sądzie rejonowym z prośbą o nadanie mu klauzuli wykonalności.

 

Sąd powinien rozpoznać wniosek w ciągu trzech dni od daty jego złożenia. Po zaopatrzeniu w klauzulę wykonalności wierzyciel może udać się do komornika w celu egzekucji zobowiązania. Oświadczenie dłużnika o dobrowolnym poddaniu się egzekucji może dotyczyć roszczeń przyszłych lub wynikających z istniejącego już stosunku prawnego.

 

Reasumując, gdyby ojciec dziecka przestał płacić alimenty, do czego zobowiązał się w akcie notarialnym, wówczas żona będzie mogła skierować do sądu wniosek o nadanie temu aktowi notarialnemu klauzuli wykonalności i następnie skierować wniosek egzekucyjny do komornika.

 

Rozwiązanie, o którym mowa powyżej, pozwala przede wszystkim uniknąć często długotrwałego postępowania sądowego i znacznie przyspiesza dochodzenie alimentów.

 

Oczywiście, umowa sporządzona przez notariusza wiąże się z poniesieniem pewnych kosztów.

 

Umowa o alimenty powinna zawierać:

 

  1. datę sporządzenia,
  2. oznaczenie stron oraz ich przedstawicieli ustawowych, jeżeli występuje konieczność udziału takowych,
  3. ustalenie postaci alimentów (w pieniądzu, w formach zamiennych pieniądza, w naturze bądź w połączeniu wszystkich albo niektórych postaci),
  4. określenie kwoty alimentów,
  5. oznaczenie częstotliwości uiszczania alimentów (z reguły w systemie miesięcznym),
  6. podanie daty, od której mają być świadczone alimenty,
  7. wskazanie osoby mającej prawo odbioru alimentów, w sytuacji gdy uprawniony nie ma pełnej zdolności do czynności prawnej,
  8. formę płatności alimentów: gotówką do rąk własnych, przekazem pocztowym, przelewem na konto bankowe,
  9. datę, od jakiej ma następować płatność alimentów,
  10. skutki naruszenia terminu płatności poszczególnych rat alimentacyjnych,
  11. informacje dotyczące wprowadzania zmian w treści umowy,
  12. własnoręczny podpis stron umowy (przedstawicieli – w okolicznościach reprezentacji).

 

Kwestia separacji nie ma wpływu na roszczenie o alimenty dla dzieci. Zgodnie bowiem z art. 135 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (w skrócie K.r.io.) „zakres świadczeń alimentacyjnych obciążających obowiązanych zależy od usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego oraz zarobkowych i majątkowych możliwości zobowiązanego”.

 

Pojęcia „usprawiedliwione potrzeby” oraz „możliwości zarobkowe i majątkowe” szczegółowo omówiono w uchwale Pełnego Składu Izby Cywilnej i Administracyjnej Sądu Najwyższego z dnia 16 grudnia 1987 r. (sygn. akt III CZP 91/86). W uchwale tej stwierdzono m.in.: „pojęcia usprawiedliwionych potrzeb nie można jednoznacznie zdefiniować, ponieważ nie ma jednego stałego kryterium odniesienia. Rodzaj i rozmiar tych potrzeb jest uzależniony od cech osoby uprawnionej oraz od splotu okoliczności natury społecznej i gospodarczej, w których osoba uprawniona się znajduje. Nie jest możliwe ustalenie katalogu usprawiedliwionych potrzeb podlegających zaspokojeniu w ramach obowiązku alimentacyjnego i odróżnienie ich od tych, które jako objaw zbytku lub z innych przyczyn nie powinny być uwzględnione. W każdym razie zakres obowiązku alimentacyjnego wyznaczać będą poszczególne sytuacje uprawnionego i zobowiązanego, konkretne warunki społeczno-ekonomiczne oraz cele i funkcje obowiązku alimentacyjnego. Dopiero na tym tle będzie można określić potrzeby życiowe – materialne i intelektualne uprawnionego”.

 

Zakres potrzeb dziecka, które rodzice powinni zaspokoić, wyznacza treść art. 96 K.r.io., według którego rodzice obowiązani są troszczyć się o fizyczny i duchowy rozwój dziecka i przygotować je należycie – odpowiednio do jego uzdolnień – do pracy dla dobra społeczeństwa.

 

Wpływ na wysokość alimentów, oprócz usprawiedliwionych potrzeb dziecka, mają też możliwości majątkowe i zarobkowe zobowiązanego (art. 135 § 1 K.r.io.). Przez ustawowe określenie „możliwości zarobkowe i majątkowe” rozumieć należy nie tylko zarobki i dochody rzeczywiście uzyskiwane ze swojego majątku, lecz te zarobki i te dochody, które osoba zobowiązana może i powinna uzyskiwać przy dołożeniu należytej staranności i przestrzeganiu zasad prawidłowej gospodarki oraz stosownie do swoich sił umysłowych i fizycznych.

 

Sąd ustala wysokość alimentów, mając na uwadze z jednej strony zarobkowe i majątkowe możliwości zobowiązanego, a z drugiej strony usprawiedliwione potrzeby uprawnionego. Tymi wytycznymi będzie kierował się sąd przy ustalaniu wysokości alimentów.

 

Na podstawie art. 87 § 1 Kodeksu pracy z wynagrodzenia za pracę otrzymywanego na podstawie zawartej z pracodawcą przez zobowiązanego umowy o pracę (tylko umowa) po odliczeniu składek na ubezpieczenia społeczne oraz zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych – podlegają potrąceniu w pierwszej kolejności sumy egzekwowane na mocy tytułów wykonawczych, na zaspokojenie świadczeń alimentacyjnych.

 

Zgodnie z § 3 cytowanego przepisu potrącenia w razie egzekucji świadczeń alimentacyjnych mogą być dokonywane do wysokości trzech piątych wynagrodzenia.

 

Potrącenia z tytułu zaliczek pieniężnych udzielonych pracownikowi oraz sum egzekwowanych na mocy tytułów wykonawczych na pokrycie należności innych niż świadczenia alimentacyjne nie mogą w sumie przekraczać połowy wynagrodzenia, a łącznie z potrąceniami na zaspokojenie świadczeń alimentacyjnych – trzech piątych wynagrodzenia.

 

Nagroda z zakładowego funduszu nagród, dodatkowe wynagrodzenie roczne oraz należności przysługujące pracownikom z tytułu udziału w zysku lub w nadwyżce bilansowej podlegają egzekucji na zaspokojenie świadczeń alimentacyjnych do pełnej wysokości bez ograniczeń.

 

Na koniec pragnę zwrócić uwagę, że w przedmiotowej sprawie, z racji wyjazdu ojca za granicę, kluczową rolę może odegrać kwestia zabezpieczenia roszczeń alimentacyjnych.

 

Wyjazd osoby zobowiązanej do innego kraju może znacznie utrudnić albo wręcz uniemożliwić prawidłową realizację obowiązku alimentacyjnego. Wzgląd na dobro uprawnionego i potrzebę zapewnienia mu środków utrzymania, a niekiedy również wychowania powoduje konieczność ustanowienia zabezpieczenia należnych alimentów.

 

Przy istnieniu porozumienia pomiędzy uprawnionym a zobowiązanym – mogą oni samodzielnie uregulować tę kwestię w drodze umowy. Brak zgody co do ustalenia samego zabezpieczenia, jak i sposobu jego dokonania skutkuje wymogiem interwencji sądu.

 

Z wnioskiem o ustalenie zabezpieczenia roszczeń alimentacyjnych może wystąpić do sądu uprawniony i zobowiązany. Sąd, rozstrzygając sprawę, kieruje się przede wszystkim potrzebą zapewnienia osobie uprawnionej odpowiedniej ochrony przysługującego jej prawa, tj. prawa do alimentów. Obok tego uwzględnia interes osoby zobowiązanej, w taki sposób, by bez uzasadnionej przyczyny nie nałożyć na nią zbyt nadmiernego obciążenia.

 

Dopuszczalne są wszystkie sposoby zabezpieczenia pod warunkiem, że należycie chronią interes uprawnionego i nie stanowią zbędnego ciężaru dla zobowiązanego. Zabezpieczenie powinno wystarczać na przewidywany czas trwania obowiązku alimentacyjnego. Np. w przypadku alimentów dla małoletniego dziecka środki zabezpieczenia winny starczać co najmniej do osiągnięcia przez dziecko pełnoletniości.

 

Do najczęściej stosowanych sposobów zabezpieczenia należy:

 

1. Upoważnienie uprawnionego (jego przedstawiciela ustawowego) do pobierania sum pieniężnych zgromadzonych na rachunku bankowym.

Częstotliwość podejmowania kwot z rachunku jest w zasadzie miesięczna. Natomiast jeśli chodzi o kwotę, to odpowiada ona dotychczasowej kwocie zasądzonych alimentów wyrokiem sądowym lub ustalonych umową alimentacyjną. Można zastrzec, że w razie zwiększenia się potrzeb uprawnionego będzie pobierana wyższa suma pieniędzy. Wolno także określić górny pułap pobieranej kwoty.

 

2. Zawarcie umowy poręczenia.

Umowa poręczenia polega na zobowiązaniu się osoby trzeciej (poręczyciela) do spełnienia świadczenia na rzecz wierzyciela, gdyby dłużnik swego obowiązku nie wykonał.

 

Poręczyciel jest swego rodzaju gwarantem prawidłowego wykonania obowiązku przez dłużnika. Wierzyciel może skierować roszczenie do poręczyciela, jeśli dłużnik nie spełni całości lub części świadczenia. Za zobowiązanie dłużnika odpowiada on całym swoim majątkiem.

 

Przy wyborze poręczyciela trzeba się kierować jego możliwościami zarobkowymi i majątkowymi, tak aby w sytuacji niewypłacalności dłużnika mógł on spełnić świadczenie za niego. Umowę poręczenia podpisuje wierzyciel alimentacyjny z poręczycielem.

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

wersja do druku drukuj

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • 8 minus 0 =

»Podobne materiały

Nazwisko i prawa nieślubnego dziecka

Jakie prawa ma nieślubne dziecko? Czyje nazwisko może ono przyjąć? W jaki sposób dziedziczy?

 

Czy będę musiał płacić alimenty na dzieci brata?

Czy będę musiał płacić alimenty na dzieci brata? Chodzi o taką sytuację, gdy ojciec dzieci (mój brat) nie wywiązuje się z obowiązku alimentacyjnego.

 

Uchylenie obowiązku alimentacyjnego na dorosłą córkę

Moje pytanie dotyczy uchylenia obowiązku alimentacyjnego wobec dorosłej 24-letniej córki. Córka skończyła studia licencjackie, a następnie 2-letnie magisterskie (pracy dyplomowej nie obroniła). Obecnie nie studiuje, nie pracuje, ale rozpoczęła naukę w 2-letnim studium pomaturalnym na kierunku dzienn

 

Zaprzestanie płacenia alimentów na dorosłego syna

W wyroku rozwodowym sąd zasądził na rzecz moich dzieci alimenty. Co zrobić, aby alimenty trafiały bezpośrednio do syna i córki? Do dnia dzisiejszego płacę do rąk matki, pomimo że syn jest już pełnoletni, skończył studia, jest prezesem jakiejś fundacji. Nadto doktoryzuje się. Z tego, co można wy

 

Nadpłata alimentów i potrącanie z bieżących wpłat

Wyrokiem sądu II instancji mam przysądzone nadpłatę alimentów w okresie 2012–2014. Czy mogę ją odliczyć z obecnie płaconych alimentów, potrącając nadpłatę z bieżących wpłat? Wcześniej pisałam wezwanie do zapłaty, ale bez odzewu ze strony przeciwnej.

 

Jak odzyskać alimenty od męża mieszkającego za granicą?

Jestem po rozwodzie. Były mąż zalega z alimentami. Na stałe mieszka i pracuje w Belgii. Jak odzyskać alimenty od męża mieszkającego za granicą? Czy polskie prawo przewiduje zajęcie jego majątku lub pensji w belgijskim zakładzie pracy? Czy w razie podjętej egzekucji były mąż będzie wcześnie

 

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
wizytówka Szukamy ambitnego prawnika »