Mamy 11 258 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Działanie na szkodę spółki

Autor: Małgorzata Rybarczyk • Opublikowane: 22.05.2012

Prowadzę spółkę cywilną wraz z siostrą i znajomym. Ten znajomy wypowiedział pisemnie swój udział z datą 30.09.2011 roku*. Co więcej, właśnie z tą datą podpisał wnioski pracowników o rozwiązanie umowy o pracę bez okresu wypowiedzenia. Do tej pory to ja podpisywałem wszelkie umowy z pracownikami. W każdym razie – z dnia na dzień zostaliśmy pozbawieni możliwości świadczenia usług. Dostajemy również wymówienia umów serwisowych od klientów (również z dniem 30 września). Bezsprzecznie wspólnik działa na szkodę naszej spółki. Domyślam się, że założy własną firmę i zatrudni dotychczasowych pracowników. Czy wspólnik mógł rozwiązać umowy z pracownikami spółki? Co możemy zrobić, aby chronić spółkę?


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Artykuł 869 § 1 Kodeksu cywilnego (w skrócie K.c.) podaje:

 

„Art. 869. § 1. Jeżeli spółka została zawarta na czas nieoznaczony, każdy wspólnik może z niej wystąpić, wypowiadając swój udział na trzy miesiące naprzód na koniec roku obrachunkowego”.

 

Jeżeli mają Państwo przyjęty w spółce rok kalendarzowy jako rok obrachunkowy (a tak jest w przeważającej większości przypadków), to wypowiedzenie złożone przez występującego wspólnika będzie skuteczne z końcem roku kalendarzowego. Oznacza to, iż dopiero z tą chwilą przestaje on być wspólnikiem spółki cywilnej i traci prawo prowadzenia spraw spółki oraz reprezentowania jej na zewnątrz. W czasie biegu okresu trzymiesięcznego wypowiedzenia ustępujący wspólnik zachowuje swoje dotychczasowe uprawnienia. To znaczy, że w czasie biegu okresu wypowiedzenia może dokonywać wszystkich czynności, do których jest upoważniony na podstawie umowy spółki cywilnej.

 

Do rozstrzygnięcia pozostaje jednak kwestia, czy wspólnik był w ogóle uprawniony na podstawie umowy spółki do dokonywania czynności polegających na nawiązywaniu i rozwiązywaniu stosunku pracy z pracownikami spółki cywilnej. W umowie spółki, którą Pan przesłał, znajduje się postanowienie, iż oświadczenia złożone przez wszystkich wspólników łącznie wobec osób trzecich wiążą wspólników. Można na tej podstawie wysnuć tezę, iż jeżeli wspólnik składa oświadczenie samodzielnie, tak jak to miało miejsce w przypadku wyrażenia przez niego zgody na rozwiązanie umowy o pracę za porozumieniem stron, to takie oświadczenie nie wiąże wspólników.

 

Na podstawie analizy orzecznictwa w podobnych sprawach dochodzę do pewnego przekonania, a mianowicie – mimo że pozostali wspólnicy nie są związani takim oświadczeniem złożonym pracownikowi, to wywołuje ono skutki prawne, a więc umowa z pracownikiem ulega rozwiązaniu. Jeżeli chcą Państwo utrudnić pracownikom i wspólnikowi odejście ze spółki, to mogą Państwo powoływać się na fakt, iż w Państwa ocenie ta czynność prawna dla swojej skuteczności wymaga Państwa potwierdzenia. Jednak obronienie tej tezy może być o tyle utrudnione, że pracownik proszący o rozwiązanie umowy o pracę za porozumieniem stron nie musi wiedzieć i na pewno nie wie, iż zgodnie z umową spółki cywilnej pod oświadczeniem w tej sprawie powinni podpisać się wszyscy wspólnicy. Poza tym dotychczasowa Państwa praktyka była taka, że pod umowami z pracownikami podpisywał się tylko jeden wspólnik. Co więcej, sama umowa spółki nie zawiera dokładnych wytycznych na temat prawa wspólników do reprezentacji spółki, a więc musimy się tu posługiwać zasadami ogólnymi wynikającymi z Kodeksu cywilnego. Wskazują one, iż przy czynnościach nieprzekraczających zwykłego zarządu każdy ze wspólników jest uprawniony do działania samodzielnie. Jak się wydaje, rozwiązanie z pracownikiem umowy o pracę za porozumieniem stron nie jest czynnością przekraczającą zakres zwykłych czynności. Tym samym kwestionowanie skuteczności rozwiązania umowy o pracę za porozumieniem stron, choć możliwe, to może okazać się mało skuteczne.

 

Oczywiście nie oznacza to jednak, iż wspólnik zachowujący się w stosunku do Państwa nielojalnie i podejmujący czynności nieustalone z Państwem, które wyrządzają Państwu szkodę, jest zupełnie bezkarny. Na podstawie art. 471 K.c. ponosi on odpowiedzialność odszkodowawczą za szkodę wyrządzoną Państwu w czasie, gdy był wspólnikiem spółki cywilnej. Na szkodę taką składają się na przykład zmniejszone obroty wynikające z faktu, iż pozwolił pracownikom rozwiązać umowę o pracę za porozumieniem stron i nie mieli Państwo możliwości wywiązać się ze swoich zobowiązań względem klientów. Można wymienić też szkodę w postaci utraty dochodów związanych z nakłanianiem klientów do rozwiązania umów o współpracę lub koszty, jakie Państwo ponieśli w związku z nielojalnym zachowaniem wspólnika.

 

Jeżeli zdecydowaliby się Państwo na dochodzenie odszkodowania od wspólnika, to najistotniejszą kwestią, o jaką muszą Państwo zadbać, jest wykazanie dokładnej wysokości poniesionej przez Państwa szkody w postaci utraconych korzyści, jak i poniesionych przez Państwa kosztów. Ponieważ istnieje domniemanie winy kontraktowej, to na Państwa wspólniku (a nie tylko na Państwu) spoczywałby obowiązek wykazania, iż powstanie szkody nie jest zawinione przez odchodzącego wspólnika.

 

Jeśli nielojalne zachowanie wspólnika byłoby przez niego kontynuowane także po odejściu ze spółki, czyli na przykład rozpocząłby wykonywanie podobnej działalności na własny rachunek i wykorzystałby w tym zakresie wiedzę, doświadczenie, ale przede wszystkim dane handlowe i tajemnice przedsiębiorstwa zdobyte w spółce cywilnej, jak również zatrudniałby pracowników, którzy odeszli ze spółki, to mogliby Państwo podejmować przeciwko byłemu wspólnikowi działania przewidziane przez ustawę o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji.

 

„Art. 18. 1. W razie dokonania czynu nieuczciwej konkurencji, przedsiębiorca, którego interes został zagrożony lub naruszony, może żądać:

 

 1) zaniechania niedozwolonych działań;

 2) usunięcia skutków niedozwolonych działań;

 3) złożenia jednokrotnego lub wielokrotnego oświadczenia odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie;

 4) naprawienia wyrządzonej szkody, na zasadach ogólnych;

 5) wydania bezpodstawnie uzyskanych korzyści, na zasadach ogólnych;

 6) zasądzenia odpowiedniej sumy pieniężnej na określony cel społeczny związany ze wspieraniem kultury polskiej lub ochroną dziedzictwa narodowego – jeżeli czyn nieuczciwej konkurencji był zawiniony”.

 

Oczywiście podjęcie przez Państwa takich kroków prawnych wymagałoby odpowiedniego przygotowania i zebrania dowodów, iż zachowanie byłego wspólnika stanowi czyn nieuczciwej konkurencji, który może polegać w szczególności na:

 

  1. przekazaniu, ujawnieniu lub wykorzystaniu informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa albo ich nabyciu od osoby nieuprawnionej, jeżeli zagraża lub narusza interes przedsiębiorcy;
  2. nakłanianiu osoby świadczącej na rzecz przedsiębiorcy pracę, na podstawie stosunku pracy lub innego stosunku prawnego, do niewykonania lub nienależytego wykonania obowiązków pracowniczych albo innych obowiązków umownych, w celu przysporzenia korzyści sobie lub osobom trzecim albo szkodzenia przedsiębiorcy;
  3. nakłanianiu klientów przedsiębiorcy lub innych osób do rozwiązania z nim umowy albo niewykonania lub nienależytego wykonania umowy, w celu przysporzenia korzyści sobie lub osobom trzecim albo szkodzenia przedsiębiorcy;
  4. rozpowszechnianiu nieprawdziwych lub wprowadzających w błąd wiadomości o swoim lub innym przedsiębiorcy albo przedsiębiorstwie, w celu przysporzenia korzyści lub wyrządzenia szkody.

 

Naturalnie nie muszą Państwo od razu występować na drogę postępowania sądowego przeciwko ciągle jeszcze aktualnemu wspólnikowi, ale uświadomienie mu, iż jego zachowanie jest naganne i zamierzają Państwo wyciągnąć z tego konsekwencje w postaci dochodzenia odszkodowania w określonej kwocie, może Państwu skutecznie ułatwić rozliczenie się z odchodzącym ze spółki wspólnikiem z wniesionego przez niego wkładu i z części majątku spółki. Proszę bowiem pamiętać, iż na podstawie art. 871 K.c. wspólnikowi występującemu ze spółki zwraca się w naturze rzeczy, które wniósł do spółki do używania, oraz wypłaca się w pieniądzu wartość jego wkładu oznaczoną w umowie spółki. Do tego wypłaca się występującemu wspólnikowi w pieniądzu taką część wartości wspólnego majątku pozostałego po odliczeniu wartości wkładów wszystkich wspólników, jaka odpowiada stosunkowi, w którym występujący wspólnik uczestniczył w zyskach spółki.

 

Z dniem 1 stycznia 2012 r. Państwa były wspólnik będzie uprawniony do żądania stosownego rozliczenia i dobrze byłoby przed tą datą ustalić zasady wspólnych rozliczeń. Mogą Państwo w czasie spotkania z ustępującym wspólnikiem przedstawić sytuację prawną i dzięki temu doprowadzić do ustalenia (koniecznie w drodze pisemnej), iż wspólnik otrzyma mniejszą kwotę niż wynikałaby z rozliczeń księgowych spółki, gdyż w okresie biegnącego wypowiedzenia działał na szkodę spółki. To rozwiązanie pozwoli Państwu obniżyć wysokość wypłaty na rzecz byłego wspólnika, a jednocześnie – jeżeli nie zrzekną się Państwo wszelkich roszczeń na przyszłość – pozwoli, w przypadku kontynuowania przez wspólnika szkodliwej działalności, podjąć działania ochronne na podstawie ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji.

 

 

 

 

*Stan prawny z dnia 4.10.2011 r.

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • 1 minus I =

»Podobne materiały

Nielojalność pracowników

Dowiedziałem się, że pracownik mojej firmy bez mojej wiedzy otworzył własną działalność, w ramach której świadczy takie same usługi (podejrzewam, że w godzinach pracy u mnie).

 

Reprezentacja spółki cywilnej

Ja i mąż mamy spółkę cywilną oraz wspólność majątkową. Zgodnie z umową spółki reprezentacja spółki cywilnej możliwa jest przez każde z nas jednoosobowo. Znalazłam informację, że podpisywanie umowy dotyczącej zobowiązania powyżej 30 tys. zł wymaga złożenia podpisu obydwu wspólników – czy to pra

 

Pośrednictwo między firmami z Polski, Pakistanu, Bangladeszu

Jestem wspólnikiem spółki cywilnej, która została zawieszoną w 2014 roku, konto firmowe zostało zamknięte (spółka zajmowała się pośrednictwem pomiędzy firmami z Polski a Pakistanu, Bangladeszu). Obecnie przebywam w Wielkiej Brytanii. W czerwcu tego roku odezwał się do mnie inwestor z Dubaju z propoz

 

Czy wspólnicy spółki mogą podarować darowiznę w postaci zabudowanej działki

Jestem współwłaścicielem spółki cywilnej, pozostałymi wspólnikami spółki są moi rodzice oraz brat. Czy wspólnicy spółki mogą podarować darowiznę w postaci nieruchomości – zabudowanej działki, zakupionej przez spółkę na mnie jako jednego ze wspólników i przenieść tę nieruchomość wyłącznie do mo

 

Remanent likwidacyjny majątku spółki

Chcę rozwiązać spółkę cywilną dwuosobową. Każdy ze wspólników będzie po rozwiązaniu prowadził jednoosobową działalność gospodarczą. Mam pytanie co do majątku spółki. Czy lepiej opłaca się podatkowo wykazać w remanencie likwidacyjnym majątek spółki (po jakiej wartości i zapłacić VAT – spółka je

 

Dziedziczenie udziałów w spółce cywilnej i wejście spadkobiercy do spółki

Rodzice i brat tworzą trzyosobową spółkę cywilną. Umowa spółki jest prosta i nie ma w niej zapisu o możliwości wejścia spadkobiercy do spółki. Moja mama kilka lat temu zapisała mi w testamencie wszystkie swoje udziały, czyli 1/3 w spółce. Należą do niej m.in. budynek, działka, lokal, maszyny. Czy w

 

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
wizytówka Szukamy ambitnego prawnika »