Mamy 10 605 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Działalność gospodarcza tłumacza i umowy z wydawnictwami

Autor: Artur Nowak • Opublikowane: 14.05.2010

Jestem tłumaczem przysięgłym i prowadzę działalność gospodarczą związaną z tłumaczeniami i usługami sekretarskimi. Prowadzę PKPiR oraz płacę podatek VAT. Zawieram także umowy z wydawnictwami na tłumaczenie książek – z tego tytułu otrzymuję honorarium lub umowę na udzielenie licencji na wydanie tłumaczenia drukiem; recenzuję także książki. Jak najkorzystniej rozliczyć to podatkowo? Czy mogę zawierać z wydawnictwem umowę jako osoba fizyczna i nie wystawiać faktury, nie ujmować w PKPiR, tylko rozliczyć w PIT roczny przychody z tytułu praw autorskich z 50% kosztów uzyskania przychodów? Czy umowy te powinnam zawierać jako firma i wystawić fakturę, jeżeli tak, to z jaką stawką VAT przy honorarium, licencji, a z jaką za recenzję książki?

Monika Wycykał

»Wybrane opinie klientów

Rewelacja!!! Wszystko bardzo klarownie wytłumaczone. Korzystałem z usług nie jednego prawnika, ale tak przygotowane pismo i objaśnienia jakie otrzymałem wprawiło mnie w zdumienie. Wszystko na najwyższym poziomie!!! Polecam serdecznie i dziękuję całemu zespołowi ePorady24, a w szczególności Panu Karolowi Jokielowi.
Zbyszek
Żadna opinia nie wyrazi mojej wdzięczności dla zespołu ePorady. Moja sprawa wydawała mi się tak skomplikowana, że nie do rozwiązania. Nie wiedziałem, od której strony ją zacząć. Szperając w internecie, natrafiłem na ePorady i okazało się, że moją sprawę można zacząć od strony, której absolutnie bym się nie spodziewał.
Jestem bardzo zadowolony z obrotu sprawy, która mnie dotyczy. Z tak znikomych danych, które przekazałem, otrzymałem pismo tak profesjonalnie napisane, jakby zespół ePorady był moim bardzo dobrym znajomym i znał mój problem tak dobrze jak ja. Dziękuję bardzo i będę polecał wszystkim korzystanie z waszych usług.
Henryk
Bardzo, bardzo dziękuję!!! W ciągu dwóch dni otrzymałam więcej wiadomości na temat mojej sprawy niż w ciągu 2 miesięcy od dwóch adwokatów!!!! Do tej pory dowiadywałam się tylko, jakie prawa ma osoba, która naraziła mnie na ogromne szkody, i jakie konsekwencje grożą mi, jeżeli nie będę respektować tych praw. Nawet odpowiedź na dodatkowe pytanie nastąpiła szybciej i była bardziej wyczerpująca niż trwająca od tygodnia dyskusja na ten temat z moim pełnomocnikiem (teraz byłym). O kosztach nie mówiąc. BARDZO POLECAM!!!
Małgorzata
Widziałem już wiele pozwów, ale sporządzony przez prawnika z eporady24.pl jest prawdziwym majstersztykiem i wyrazem profesjonalizmu. Jasno, konkretnie, przy minimum słów, maksimum treści. Do tego relacja jakości do ceny również znajduje swoje uzasadnienie. Z pełnym przekonaniem wygranej sprawy zanoszę pozew do sądu. Nikomu nie należy życzyć sądowych spraw, ale gdyby zaszła potrzeba, z pełnym przekonaniem mogę polecić eporady24.pl.
Jacek
Powiem tak: cuda załatwiane są od ręki! Na sprawie w sądzie sędzina była zaskoczona tak profesjonalnym i rzeczowym przygotowaniem, a wszystko dzięki ePorady24! Zakończyłem sprawę i wygrałem!!!! Polecam ten serwis i serdecznie dziękuję. Tak sprawnej obsługi mógłby pozazdrościć każdy inny serwis! Prawnicy są na najwyższym poziomie!!! Polecam z całego serca!!!
Zbyszek

Koszty uzyskania przychodu w wysokości 50% ustala się między innymi z tytułu korzystania przez twórców z praw autorskich i artystów wykonawców z praw pokrewnych, w rozumieniu odrębnych przepisów, lub rozporządzania przez nich tymi prawami.

 

Należy jednak rozpatrzyć, czy Pani działalność będzie można uznać za działalności pozwalającą na zastosowanie 50% kosztów uzyskania przychodów. Dość często tego rodzaju wątpliwości powstają w przypadku tłumaczy, których praca ma niejako charakter wtórny w stosunku do tłumaczonego tekstu. Co do zasady jednak wychodzi się z założenia, że przetłumaczenie tekstu na inny język z powodów idiomatycznych zawsze nosi znamiona twórczości. Potwierdzeniem tego jest art. 2 ust. 1 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, w którym stwierdza się, że „opracowanie cudzego utworu, w szczególności tłumaczenie, przeróbka, adaptacja, jest przedmiotem prawa autorskiego bez uszczerbku dla prawa do utworu pierwotnego”.

 

Z ochrony prawa autorskiego nie mogą jednak korzystać tłumaczenia tekstów niestanowiacych jego przedmiotu. Zostały one wymienione w art. 4 ustawy, a są to:

 

  1. „akty normatywne lub ich urzędowe projekty;
  2. urzędowe dokumenty, materiały, znaki i symbole;
  3. opublikowane opisy patentowe lub ochronne;
  4. proste informacje prasowe”.

 

Osoba wykonująca zawód tłumacza może osiągnąć przychody, do których zastosuje się 50% koszty uzyskania:


Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

  1. w ramach działalności gospodarczej,
  2. w ramach umowy o pracę,
  3. w ramach umowy zlecenia lub omowy o dzieło.

 

Odnośnie pkt 3 Ministerstwo Finansów w piśmie z 24 marca 1995 r. wyjaśniło, że „zgodnie z art. 13 pkt 8 ustawy o PIT, za przychody z wykonywania wolnego zawodu lub innej samodzielnej działalności uważa się przychody z tytułu osobistego wykonywania usług, na podstawie umowy o dzieło lub umowy zlecenia zawartej z osobą prawną, jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, podmotem gospodarczym dla potrzeb tego podmiotu, jeżeli usługi te nie wchodzą w zakres działalności gospodarczej zleceniobiorcy wykonywanej na rzecz ludności”.

 

Z interpretacji tej wynikałoby, iż gdyby świadczyła Pani na rzecz ludności usługi, które wchodzą również w zakres prowadzonej działalności gospodarczej, to przychody z tych usług stanowiłyby przychody z działalności gospodarczej, a nie z działalności wykonywanej osobiście. Jest to jednak pismo z 1995 r. i od tamtej pory zmianie uległ przepis art. 13 pkt 8 ustawy o PIT. Zgodnie z brzmieniem tego przepisu za przychody z  działalności wykonywanej osobiście uznaje się m.in. „przychody z tytułu wykonywania usług, na podstawie umowy zlecenia lub umowy o dzieło, uzyskiwane wyłącznie od:

  1. osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą, osoby prawnej i jej jednostki organizacyjnej oraz jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej,
  2. właściciela (posiadacza) nieruchomości, w której lokale są wynajmowane, lub działającego w jego imieniu zarządcy albo administratora – jeżeli podatnik wykonuje te usługi wyłącznie dla potrzeb związanych z tą nieruchomością

    – z wyjątkiem przychodów uzyskanych na podstawie umów zawieranych w ramach prowadzonej przez podatnika pozarolniczej działalności gospodarczej oraz przychodów, o których mowa w pkt 9”.

 

W tej sytuacji można uznać, że to podatnik decyduje, jaki charakter mają uzyskiwane przez niego przychody, z jednym zastrzeżeniem – nie będą przychodami z działalności wykonywanej osobiście przychody uzyskiwane z umów zlecenia lub o dzieło na rzecz innych podmiotów niż wymienione w art. 13 pkt 8 lit a i b ustawy o PIT (czyli np. zlecenia na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej).

 

Jeśli zawarła Pani umowę z wydawnictwami na tłumaczenia, nie ma przeszkód, by przychody z realizacji tych umów zaliczyć do przychodów z działalności wykonywanej osobiście, mimo że prowadzi Pani działalność gospodarczą w tym samym zakresie. Natomiast nie może Pani świadczyć tego samego rodzaju usług na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej. Stanowi o tym art. 13 pkt 8 ustawy o PIT.

 

Wracając do kwalifikacji przychodów i kosztów uzyskania, należy stwierdzić, że dokonanie tłumaczenia i zastosowanie 50% stawki kosztów uzależnione będzie od dwóch podstawowych przesłanek:

 

  1. zaistnienia utworu w rozumieniu ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz
  2. udzieleniu licencji przez twórcę licecencji na korzystanie z danego utworu zamawiającemu, względnie rozporządzania majątkowymi prawami autorskimi do twórczego działania.

 

Wydaje się, że w przypadku wymienionych przez Panią źródeł, to jest honorarium za tłumaczenie książki oraz recenzji książki dla wydawnictwa, zajdą okoliczności pozwalające na uznanie, iż powstanie utwór. Będzie to bowiem przejaw działalności twórczej o indywidualnym charakterze, ustalony w określonej postaci, niezależnie od wartości, przeznaczenia i sposobu wyrażenia.

 

Jeżeli zaś chodzi o ewentualne opodatkowanie VAT w ramach działalności gospodarczej, powyższych źródeł przychodów (honorarium, licencja, recenzja książki), zastosowanie znajdzie stawka 7% VAT. Podstawową stawkę podatku VAT (tj. 22%) obniża się w stosunku do usług twórców i artystów wykonawców w rozumieniu przepisów ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych wynagradzanych w formie honorariów za przekazanie lub udzielenie licencji do praw autorskich lub praw do artystycznego wykonania.

 

Organy podatkowe twierdzą iż, „przychody z tytułu wykonania umowy o dzieło stanowią przychody z działalności wykonywanej osobiście jedynie wówczas, gdy wykonywane na podstawie tej umowy usługi nie wchodzą do zakresu prowadzonej przez podatnika pozarolniczej działalności gospodarczej”. Jest to jednak oczywista nadinterpretacja przepisów ustawy o PIT. Ustawodawca w żadnym miejscu nie stawia takiego warunku, w tym zwłaszcza w art. 13 pkt 8, gdzie wyraźnie się stwierdza, iż przychodami z działalności wykonywanej osobiście są między innymi przychody z tytułu wykonywania usług uzyskiwane od podmiotów, które wcześniej wymieniłem, z wyjątkiem przychodów uzyskanych na podstawie umów zawieranych w ramach prowadzonej przez podatnika pozarolniczej działalności gospodarczej. Jedynym ograniczeniem jest zatem kryterium podmiotów, na których rzecz wykonywane jest świadczenie, oraz to, by przychody te nie były uzyskiwane na podstawie umów zawartych „w ramach” prowadzonej działalności gospodarczej. Gdyby ustawodawca chciał przyjąć takie rozumowanie, jakie przyjmują urzędy skarbowe, wówczas skonstruowałby przepisy, które wprost wprowadzałyby takie ograniczenie.

 

Na błędne rozumowanie przepisu art. 13 pkt 8 ustawy o PIT wskazał również Naczelny Sąd Administracyjny, który w wyroku z 7 marca 2008 r. (sygn. akt II FSK 150/08), stwierdził:

 

„Fakt, iż podatnik wykonuje odpowiadające sobie przedmiotowo usługi w ramach pozarolniczej działalności gospodarczej oraz w ramach działalności wykonywanej osobiście nie oznacza, że dla celów rozliczenia podatkowego można pominąć sztywny podział dochodów i przyporządkować przychody uzyskiwane z tytułu każdej z działalności do źródła z art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Możliwość tę wyłączył wprost przepis art. 5a pkt 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, który wprowadził autonomiczną definicję pozarolniczej działalności gospodarczej dla potrzeb regulacji podatku dochodowego od osób fizycznych."

 

Zgodnie z art. 5a pkt 6 ustawy działalnością gospodarczą jest zarobkowa działalność:

 

  1. wytwórcza, budowlana, handlowa, usługowa,
  2. polegająca na poszukiwaniu, rozpoznawaniu i wydobywaniu kopalin ze złóż,
  3. polegająca na wykorzystywaniu rzeczy oraz wartości niematerialnych i prawnych

    – prowadzona we własnym imieniu bez względu na jej rezultat, w sposób zorganizowany i ciągły, z której uzyskane przychody nie są zaliczane do innych przychodów ze źródeł wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 1, 2 i 4–9.

 

Treść tego przepisu nie powinna budzić najmniejszych wątpliwości. Ustawodawca wyraźnie wprowadza katalog przychodów (w art. 10 ustawy o PIT).

 

Natomiast co do ustalania 50% kosztów uzyskania przychodów, to stanowi o tym art. 22 ust. 9 pkt 3 ustawy o PIT, zgodnie z którym 50% koszty uzyskania niektórych przychodów określa się „z tytułu korzystania przez twórców z praw autorskich i artystów wykonawców z praw pokrewnych, w rozumieniu odrębnych przepisów, lub rozporządzania przez nich tymi prawami”.

 

W przypadku gdyby warunki umowy z wydawnictwem stanowiły o Pani odpowiedzialności wobec osób trzecich za wykonane czynności, wówczas nie można byłoby mówić o wyłączeniu opodatkowania podatkiem VAT tych umów cywiloprawnych. Podatnikami podatku VAT są bowiem osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą. Ustawa o VAT posługuje się jednak autonomiczną definicją działalności gospodarczej i nie rozróżnia źródeł przychodów jak ma to miejsce na gruncie ustawy o PIT.

 

Zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy o VAT „działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody, również wówczas, gdy czynność została wykonana jednorazowo w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania czynności w sposób częstotliwy. Działalność gospodarcza obejmuje również czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych”.

 

W tej sytuacji tak skonstruowana umowa, w której to Pani ponosiłaby odpowiedzialność wobec osób trzecich, oznaczałaby konieczność opodatkowania VAT obrotu z tytułu świadczonych usług. Wówczas, jako że osoby fizyczne składają jedną deklarację VAT, rozliczałaby Pani ten podatek w deklaracji, którą składa Pani z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej.

 

Nie zmienia to jednak faktu, iż dla celów podatku dochodowego byłyby to dochody osiągane w ramach działalności wykonywanej osobiście, nieujmowane w KPiR.

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

Prezentowana opinia prawnika nie zawiera odpowiedzi na dodatkowe pytania klienta i dlatego może nie wyczerpywać w pełni omawianego zagadnienia. Często dopiero dzięki dodatkowym pytaniom i odpowiedziom można uzyskać kompletną poradę prawną. Podkreślamy, że w naszym serwisie można zadawać dodatkowe pytania bez ograniczeń czasowych i ilościowych.

wersja do druku drukuj

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • IX minus 1 =

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

»Podobne materiały

Przychód ze sprzedaży własnej książki

Pracuję na etacie. Napisałam i wydałam książkę. Poniosłam koszty wydania (faktury, umowa-zlecenie), częściowo w 2013 roku. W tym roku spodziewam się przychodów ze sprzedaży książki. Jak powinnam rozliczyć się za rok 2013? Czy mogę uwzględnić koszty wydania? Co powinnam zrobić, żeby w tegorocznych dochodach uwzględnić przychody ze sprzedaży?

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
wizytówka Szukamy ambitnego prawnika »