.
Mamy 13 116 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne porady prawne

Pliki można dodać w kolejnym kroku
Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!

Dysponowanie kontem firmy po śmierci właściciela

Autor: Adam Dąbrowski • Opublikowane: 28.02.2021 • Zaktualizowane: 28.02.2021

W naszej sprawie chodzi o dysponowanie kontem firmy w spadku w zarządzie sukcesyjnym po śmierci właściciela firmy, konkretnie o wypłatę z konta firmowego zwróconej gwarancji należytego wykonania umowy. Czy kwotę należy wypłacić zgodnie z podziałem spadku żonie i córce w należnych częściach? Dodatkowo chcieliśmy się upewnić, że wypłacenie tej kwoty nie pozostaje w związku z bieżącą sytuacją finansową firmy, tzn. nie jest zależne od tego, czy firma w tym momencie ma zysk, czy stratę.


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Dysponowanie kontem firmy po śmierci właściciela

Zarząd sukcesyjny

Zarząd sukcesyjny pojawił się w Polsce na mocy ustawy z dnia 5 lipca 2018 r. o zarządzie sukcesyjnym przedsiębiorstwem osoby fizycznej i innych ułatwieniach związanych z sukcesją przedsiębiorstw.

 

Celem jest zapewnienie ciągłości funkcjonowania przedsiębiorstwa po śmierci właściciela. Jest ono traktowane jako podatnik podatku dochodowego. Przychód przez nie wypracowany jest kwalifikowany jako przychód z pozarolniczej działalności gospodarczej.

Właściciel firmy

Właścicielem przedsiębiorstwa w spadku w rozumieniu przepisów jest:

 

  • osoba, która zgodnie z prawomocnym postanowieniem o stwierdzeniu nabycia spadku, zarejestrowanym aktem poświadczenia dziedziczenia albo europejskim poświadczeniem spadkowym, nabyła składniki niematerialne i materialne, na podstawie powołania do spadku z ustawy albo testamentu albo nabyła przedsiębiorstwo albo udział w przedsiębiorstwie na podstawie zapisu windykacyjnego;
  • małżonek przedsiębiorcy, jeżeli w chwili śmierci przedsiębiorcy przedsiębiorstwo w rozumieniu art. 551 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny stanowiło w całości mienie przedsiębiorcy i jego małżonka.

Sytuacja po śmierci właściciela firmy

Według opisu:

 

  • doszło do ustalenia spadkobrania,
  • doszło do podziału spadku – co nie jest jednoznaczne z działem spadku pomiędzy spadkobierców i zniesieniu współwłasności składników majątku spadkowego.

 

Zatem zasadny jest wniosek, że:

 

  • zmarły był przedsiębiorcą jednoosobowym,
  • przedsiębiorstwo ma co najmniej dwóch współwłaścicieli (żona i córka).

Kompetencje zarządu sukcesyjnego

Zarząd sukcesyjny obejmuje:

 

  1. zobowiązanie do prowadzenia przedsiębiorstwa w spadku,
  2. umocowanie do czynności sądowych i pozasądowych związanych z prowadzeniem przedsiębiorstwa w spadku,
  3. w postępowaniach administracyjnych, podatkowych i sądowo-administracyjnych zarządca sukcesyjny działa w imieniu własnym, na rzecz właściciela przedsiębiorstwa w spadku,
  4. po uprawomocnieniu się postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku, zarejestrowaniu aktu poświadczenia dziedziczenia albo wydaniu europejskiego poświadczenia spadkowego zarządca sukcesyjny udziela, na żądanie drugiej strony dokonywanej czynności, informacji o osobach, na rzecz których działa.
  5. zarządca sukcesyjny dokonuje czynności zwykłego zarządu w sprawach wynikających z prowadzenia przedsiębiorstwa w spadku,
  6. zarządca sukcesyjny dokonuje czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu za zgodą wszystkich właścicieli przedsiębiorstwa w spadku, a w przypadku braku takiej zgody – za zezwoleniem sądu.

 

W zakresie nieuregulowanym w ustawie do prowadzenia przedsiębiorstwa w spadku przez zarządcę sukcesyjnego oraz dokonywania czynności, o których mowa w ustawie (art. 13, przez osobę, o której mowa w art. 14, jeżeli dokonała ona zgłoszenia o kontynuowaniu prowadzenia przedsiębiorstwa), stosuje się odpowiednio przepisy o wykonywaniu działalności gospodarczej przez przedsiębiorcę.

Zwrot kaucji gwarancyjnej a zarząd sukcesyjny
Kaucja gwarancyjna została zwrócona zapewne wskutek wykonania umowy zgodnie z zawartymi w niej postanowieniami. Kaucja co do zasady ma charakter zwrotny i nie jest ujmowana ani w przychodach, ani w kosztach przedsiębiorcy.

 

Co prawda kaucja nie została bezpośrednio wymieniona w treści art. 23 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jaki mówi o wydatkach jakie nie stanowią kosztu podatkowego, jednak z uwagi na fakt, iż jest ona należnością co do zasady podlegającą zwrotowi – nie powinna być uznana za koszt uzyskania przychodu.


Jej zwrot jest przepływem środków niemających wpływu na rozliczenia podatkowe. Co do zasady pozostaje do dyspozycji przedsiębiorstwa w zarządzie, a zarazem jej właścicieli. Ale nie jest dopuszczalne jej wypłacenie spadkobiercom ot tak sobie, tylko dlatego, że na rachunku są środki finansowe.

 

Stosownie do ustawy:

 

„Właściciele przedsiębiorstwa w spadku mają prawo do udziału w zyskach i uczestniczą w stratach wynikających z prowadzenia przedsiębiorstwa w spadku, w takim stosunku, w jakim przysługuje im udział w przedsiębiorstwie w spadku.

Właściciele przedsiębiorstwa w spadku mogą żądać podziału i wypłaty zysku pomniejszonego o należności publicznoprawne i niepokryte straty z upływem roku od dnia ustanowienia zarządu sukcesyjnego i z końcem każdego kolejnego roku za rok poprzedni”.

 

„Zysk jest wypłacany w odpowiednich częściach właścicielom przedsiębiorstwa w spadku przez zarządcę sukcesyjnego”.

 

„Na żądanie właścicieli przedsiębiorstwa w spadku zarządca sukcesyjny wypłaca im zaliczki na poczet przewidywanego zysku, chyba że byłoby to sprzeczne z zasadami prawidłowej gospodarki. Zaliczki mogą być wypłacane wyłącznie ze środków pieniężnych”.

Udział w zyskach i stratach firmy

Dopóki trwa zarząd sukcesyjny właściciele mają tylko prawo do zysku. Nie mają prawa do poszczególnych składników przedsiębiorstwa oraz środków na rachunkach bankowych.

 

Udział w zyskach i uczestniczenie w stratach przedsiębiorstwa w spadku odpowiada wielkości udziału przypadającemu spadkobiercy w przedsiębiorstwie w spadku. Jeżeli przedsiębiorstwo w spadku przypada spadkobiercy w 1/2, to w takim stopniu przysługuje mu zysk wypracowany przez przedsiębiorstwo, ale i w takim stopniu uczestniczy w stracie poniesionej przez przedsiębiorstwo.

 

Aby zarządca sukcesyjny mógł wypłacić zysk lub pokryć stratę przedsiębiorstwa w spadku, konieczne jest:

 

  • prawomocne postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku,
  • zarejestrowany aktem poświadczenia dziedziczenia lub
  • europejskie poświadczenie spadkowe.

 

Wcześniejsza wypłata zysku z przedsiębiorstwa w spadku nie jest możliwa.

Wypłata zaliczki na rzecz spadkobierców firmy

Możliwa jest wypłata zaliczki na rzecz spadkobierców przedsiębiorstwa w spadku. Żądanie wypłaty zaliczki winno zostać przedstawione zarządcy sukcesyjnemu przez wszystkich współwłaścicieli przedsiębiorstwa w spadku.

 

Wypłata zaliczki jest możliwa tylko i wyłącznie w przypadku, gdy przedsiębiorstwo w spadku przynosi zyski oraz gdy jest to zgodne z zasadami prawidłowej gospodarki. W przypadku ponoszenia strat – wypłaty nie są możliwe. I to także wówczas, gdy przedsiębiorstwo posiada wolne środki pieniężne na rachunku bankowym czy w kasie przedsiębiorstwa. Dopuszcza się wypłatę zaliczki na poczet przyszłego zysku w okresie np. miesięcznym lub kwartalnym.

 

UWAGA: Wypłata zaliczki może nastąpić tylko w formie pieniężnej.

 

W świetle powyższego niezbędne jest ustalenie, czy przedsiębiorstwo ma zyski, czy stratę. Jak ma stratę, nie ma żadnych zaliczek na poczet zysku dla spadkobierców.

 

Jak jest zysk, to wszyscy właściciele powinni zgłosić żądanie wypłaty zaliczki. Gdy w wyniku działu spadku (nie mylić z umownym ustaleniem, że każdy bierze tyle, ile mu przypada według spadkobrania) przedsiębiorstwo przypadło jednemu z nich – żądanie takie zgłasza tylko ten spadkobierca.

 

Kolejny krok to ustalenie, czy wpłata zaliczki na poczet zysku nie wpłynie ujemnie na kondycję przedsiębiorstwa, nie pogorszy jego stanu (co byłoby sprzeczne z zasadami prawidłowej gospodarki). Tylko ocena, że wpłata zaliczki nie doprowadzi do pogorszenia się sytuacji przedsiębiorstwa, pozwala na wypłacenie zaliczek na poczet zysku.

Jeśli masz podobny problem prawny, zadaj pytanie naszemu prawnikowi (przygotowujemy też pisma) w formularzu poniżej  ▼▼▼

Zapytaj prawnika - porady prawne online

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • siedem + 1 =
.
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Szukamy ambitnego prawnika »

spadek.info

prawo-budowlane.info

odpowiedziprawne.pl