Przejście do głównej strony serwisu ePorady24.pl >>

Drukuj

Opublikowane: 11.11.2017

Autor: Tomasz Krupiński

Nabycie spadku po ojcu

Mój ojciec zmarł w 1991 r. Sprawa o nabycie po nim spadku odbyła przed 3 miesiącami. Sąd w postanowieniu stwierdził, że spadek nabywa mama, ja i brat po 1/3. Problem w tym, że brat od prawie 10 lat nie żyje. Teraz chcielibyśmy przeprowadzić dział spadku i tu rodzi się pytanie: czy we wniosku do sądu, oprócz wnioskodawcy, którym będę ja, wpisać jako uczestników postępowania mamę i zmarłego brata, czy jego spadkobierców (dzieci i żonę), które nie są wymienione we wspomnianym postanowieniu? Spadek to nieruchomość o pow. 0,60 ha wraz z zabudowaniami. Nadmienię tylko, że ojciec nie występował w akcie własności jako współwłaściciel, ale był w związku małżeńskim z mamą, kiedy jej rodzice przekazywali tę nieruchomość.

 

Jeśli masz problem prawny – kliknij tutaj >>

 

Stosownie do art. 680 i 681 Kodeksu postępowania cywilnego (K.p.c.) w postępowaniu o dział spadku przymiot spadkobiercy wymaga wykazania postanowieniem o stwierdzenie nabycia spadku.

 

Wymaganie to odnosi się zarówno do spadku będącego bezpośrednim przedmiotem postępowania działowego, jak i do sytuacji, w której wskutek śmierci uczestnika takiego postępowania postępowanie działowe ulega zawieszeniu na podstawie art. 13 § 2 w związku z art. 174 § 1 K.p.c. W myśl jednak art. 180 § 1 K.p.c., który się stosuje także do postępowania nieprocesowego (art. 13 § 2 K.p.c.), postępowanie zawieszone w razie śmierci uczestnika należy podjąć z chwilą zgłoszenia się lub wskazania jego następców prawnych, stwierdzenie zaś nabycia przez nich spadku może nastąpić dopiero w toku dalszego postępowania. Sprawa przedstawia się natomiast inaczej, gdy przedmiotem działu jest gospodarstwo rolne, a postępowanie zostało zawieszone wskutek śmierci jednego ze spadkobierców – uczestników takiego postępowania.

 

Szczególne przepisy normujące dziedziczenie gospodarstw rolnych wyłączają z grona następców prawnych zmarłego uczestnika postępowania osoby, które nie czynią zadość przewidzianym w tych przepisach wymaganiom. W związku z tym podjęcie zawieszonego postępowania działowego z udziałem następców prawnych zmarłego uczestnika, którzy się nie wylegitymowali jako dziedziczący gospodarstwo rolne, byłoby niecelowe, gdyż musiałoby ulec dalszemu wstrzymaniu do czasu stwierdzenia nabycia spadku również w odniesieniu do gospodarstwa rolnego. Inaczej bowiem zachodziłaby możliwość prowadzenia postępowania o dział spadku z udziałem osób niemających praw do przedmiotu działu albo – w niektórych wypadkach – bez udziału właściwych spadkobierców, wśród których może być także Skarb Państwa.

 

Z chwilą stwierdzenia nabycia spadku przez kilku spadkobierców powstaje między nimi wspólność praw i obowiązków spadkowych, która utrzymuje się do chwili dokonania działu spadku. Zgodnie z art. 1035 Kodeksu cywilnego (K.c.) – w sytuacji gdy spadek przypada kilku spadkobiercom do wspólności majątku spadkowego oraz do działu spadku stosuje się odpowiednio przepisy o współwłasności w częściach ułamkowych z zachowaniem przepisów tytułu VIII Kodeksu cywilnego. Powstała w ten sposób wspólność masy majątkowej w postaci spadku nabytego przez kilka osób ma specyficzny charakter. Nie stanowi ona mianowicie współwłasności, której zniesienia można dokonać w trybie przewidzianym w art. 210 K.c. bądź art. 617 K.p.c. Do zniesienia tego typu współwłasności konieczne jest zastosowanie przepisów o dziale spadku, w szczególności art. 1035 i następne K.c., art. 1070 i następne K.c. oraz art. 680 K.p.c. (orz. SN z dnia 05.06.1991 r., III CRN 125/91, Biuletyn SN z 1991 r. Nr 8, s. 13). Z art. 1037 K.c. wynika, iż możliwe jest dokonanie działu spadku umowne na podstawie umowy między wszystkimi spadkobiercami bądź sądowe na żądanie któregokolwiek ze spadkobierców. Stosownie do art. 684 K.p.c. skład i wartość spadku ulegającego podziałowi ustala sąd. W świetle art. 31 § 1 K.r.o. zasadą jest powstanie między małżonkami z mocy ustawy ustroju wspólności ustawowej, obejmującego przedmioty majątkowe nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub jednego z nich. Powstała w ten sposób współwłasność ma charakter współwłasności łącznej, co oznacza, iż w czasie obowiązywania wspólności ustawowej żaden z małżonków nie może żądać podziału majątku wspólnego (art. 35 zd. 1 K.r.o.). Wobec ustania wspólności ustawowej małżeńskiej wskutek śmierci koniecznym zatem przed dokonaniem działu spadku po zmarłym jest dokonanie podziału majątku wspólnego. Z art. 689 K.p.c. wynika, że w sytuacji gdy cały majątek spadkowy lub poszczególne rzeczy wchodzące w jego skład stanowią współwłasność z innego tytułu niż dziedziczenie, dział spadku i zniesienie współwłasności mogą być połączone w jednym postępowaniu. Zgodnie z art. 924 K.c. otwarcie spadku następuje z chwilą śmierci spadkodawcy, zaś spadkobierca właśnie z tą chwilą nabywa spadek (art. 925 K.c.). Skład spadku określa się na chwilę otwarcia spadku, zaś następujące po niej działania skutkujące zmianą właścicieli przedmiotów spadkowych nie mają wpływu na skład spadku. W uchwale z dnia 27 września 1974r. (III CZP 58/74, OSNC z 1975 r. Nr 6, poz. 90) Sąd Najwyższy wyraził stanowisko, iż w dziale spadku na podstawie art. 1035 i nast. K.c. stan spadku ustala się według otwarcia spadku, jego zaś wartość – według cen z chwili dokonania działu.

 

Zgodnie z powyższym konieczne jest połączenie spraw o dział spadku wraz z wnioskiem o podział majątku wspólnego między rodzicami.

 

Jeśli nadal masz problem prawny – kliknij tutaj >>

Drukuj

 

Tekst wydrukowany z serwisu www.ePorady24.pl