Przejście do głównej strony serwisu ePorady24.pl >>

Drukuj

Opublikowane: 17.02.2016

Autor: Katarzyna Siwiec

Odmowa zaszczepienia dziecka

Jestem ojcem rocznego dziecka i chcemy z żoną podjąć decyzję o nieszczepieniu dziecka. Czy mogę odmówić takiego szczepienia jako prawny opiekun oraz jakie konsekwencje prawne może to spowodować? Czy mogę dostać grzywnę od wojewody? Jaka kwota może być tej grzywny oraz czy ona jest jednorazowa?

 

Co do zasady ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, w art. 5 ust 1 pkt 2 mówi, że „osoby przebywające na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej są obowiązane na zasadach określonych w ustawie do poddawania się szczepieniom ochronnym”*.

 

W myśl art. 5 ust 2 cytowanej ustawy „w przypadku osoby nieposiadającej pełnej zdolności do czynności prawnych odpowiedzialność za wypełnienie obowiązków, o których mowa w ust. 1, ponosi osoba, która sprawuje prawną pieczę nad osobą małoletnią lub bezradną, albo opiekun faktyczny w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta , tak więc w przypadku dzieci podmiotami odpowiedzialnymi są rodzice”.

 

Przepis art. 17 ust 1 ustawy mówi z kolei, że „osoby, określone na podstawie ust. 10 pkt 2, są obowiązane do poddawania się szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym określonym na podstawie ust. 10 pkt 1, zwanym dalej »obowiązkowymi szczepieniami ochronnymi«”.

 

Komunikat Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia 31 października 2013 roku w sprawie Programu Szczepień Ochronnych na rok 2014 (Dz. Urz. MZ z dnia 31 października 2013 r.) zawiera precyzyjny Program Szczepień Ochronnych na rok 2014, przewidując szczepienia obowiązkowe dzieci i młodzieży według wieku.

 

Pozwolę sobie załączyć cały katalog szczepień dla dzieci, bo nie wiem, o jakim konkretnie szczepieniu mówimy. Te w tabelach są szczepieniami obowiązkowymi.

 

Rozporządzenie mówi co prawda o obowiązkowych badaniach ale nie przewiduje żadnych sankcji za ich nieprzeprowadzenie.

 

Czyn tego rodzaju ustawodawca penalizuje w art. 115 § 1 i 2 Kodeksu wykroczeń, stanowiąc, że „kto, pomimo zastosowania środków egzekucji administracyjnej, nie poddaje się obowiązkowemu szczepieniu ochronnemu przeciwko gruźlicy lub innej chorobie zakaźnej albo obowiązkowemu badaniu stanu zdrowia, mającemu na celu wykrycie lub leczenie gruźlicy, choroby wenerycznej lub innej choroby zakaźnej, podlega karze grzywny do 1.500 złotych albo karze nagany. Tej samej karze podlega, kto, sprawując pieczę nad osobą małoletnią lub bezradną, pomimo zastosowania środków egzekucji administracyjnej, nie poddaje jej określonemu w § 1 szczepieniu ochronnemu lub badaniu”.

 

Ale proszę zwrócić uwagę, że nie chodzi tu o sam ustawowy obowiązek szczepienia, a taki, który był przedmiotem zastosowania środków egzekucji administracyjnej i stąd kluczowym dla odpowiedzi na Pana pytanie jest wyjaśnienie, czy jeśli nie podda Pan dziecka szczepieniu, mogą być zastosowane wobec Pana środki egzekucji administracyjnej.

 

Cała ustawa o szczepieniach, której pełną nazwę wyżej podałam, tak naprawdę nie zawiera żadnego przepisu dającego możliwość karania za niedopełnienie obowiązku szczepienia obowiązkowego. Artykuł 33 ustawy mówi tylko, że „państwowy powiatowy inspektor sanitarny lub państwowy graniczny inspektor sanitarny może, w drodze decyzji, nałożyć na osobę zakażoną lub chorą na chorobę zakaźną albo osobę podejrzaną o zakażenie lub chorobę zakaźną, lub osobę, która miała styczność ze źródłem biologicznego czynnika chorobotwórczego, obowiązki określone w art. 5 ust. 1” – a więc m.in. szczepieniom, ale ten przymusi dotyczy jedynie osób zakażonych lub podejrzanych.

 

Do tej pory sanepid nakładał kary na rodziców, ale Naczelny Sąd Administracyjny za pośrednictwem wyroku w sprawie o sygn. akt II OSK 745/12 wyeliminował taką praktykę, uznając, że obowiązek szczepień wynika z ustawy, a więc Inspektor Sanitarny nie ma prawa do wydania decyzji.

 

Generalnie po nowelizacji stanu prawnego nie funkcjonuje już w obowiązującym stanie faktycznym przepis, który umożliwia ukaranie rodziców. Tu jeszcze wspomnę, że poprzednio obowiązująca ustawa z dnia 6 września 2001 roku o chorobach zakaźnych i zakażeniach w przepisie art. 35 mówiła, że „kto nie poddaje się obowiązkowym szczepieniom ochronnym podlega grzywnie”, obecnie takiego przepisu w ustawie już nie ma.

 

Tak więc już konkretnie odpowiadając na Pana pytanie, obowiązek szczepień wynika z ustawy i jest, ale sankcji za niewywiązanie się z niego tak naprawdę ustawodawca nie przewidział.

 

 

 

 

* Stan prawny z dnia 03.10.2014 r.

Drukuj

 

Tekst wydrukowany z serwisu www.ePorady24.pl