Przejście do głównej strony serwisu ePorady24.pl >>

Drukuj

Opublikowane: 03.04.2015

Autor: Łukasz Drzewiecki

Domniemanie kompetencji zarządu

Do kompetencji zarządu spółki kapitałowej należy prowadzenie spraw spółki oraz jej reprezentowanie. Uprawnienia zarządu co do zasady nie są szczegółowo wskazywane w Kodeksie spółek handlowych, zarząd korzysta bowiem z tzw. domniemania kompetencji, co oznacza, że przysługują mu wszystkie te kompetencje, które nie są zastrzeżone dla innych organów spółki.

 

Kompetencje zarządu

 

Zarząd spółki z ograniczoną odpowiedzialnością oraz spółki akcyjnej, zgodnie z art. 201 § 1 oraz art. 368 § 1 Kodeksu spółek handlowych1, prowadzi sprawy spółki oraz reprezentuje spółkę. Kompetencje zarządu, zarówno w spółce z o.o., jak i spółce akcyjnej, nie są w całości szczegółowo określone. Organ ten korzysta z domniemania kompetencji, co oznacza, że przysługują mu wszystkie te kompetencje, które nie są zastrzeżone dla zgromadzenia wspólników (w spółce z o.o.), walnego zgromadzenia (w spółce akcyjnej) lub organu nadzoru (rady nadzorczej, lub komisji rewizyjnej w spółce z o.o.). Jeżeli istnieją wątpliwości co do zakresu uprawnień organów w spółce, należy przyjmować że uprawnienia te przysługują zarządowi.

 

Niezależnie od powyższego K.s.h. wskazuje niekiedy wprost obowiązki i uprawnienia zarządu, nie ograniczając się w tym zakresie wyłącznie do ustanowienia zasady domniemania kompetencji. Przykładami takich przepisów będą w szczególności:

 

  1. art. 182 § 3 K.s.h. – warunkujący, w przypadku gdy umowa spółki tak stanowi, zbycie udziału, jego części lub ułamkowej części udziału oraz zastawienie udziału od pisemnej zgody zarządu;
  2. art. 188 § 1 K.s.h. – nakładający na zarząd obowiązek prowadzenia księgi udziałów;
  3. art. 224 – nakładający na zarząd obowiązek udzielania biegłemu rewidentowi żądanych wyjaśnień i potrzebnej pomocy.


Kompetencje rady nadzorczej (komisji rewizyjnej) wyłączające kompetencje zarządu

 

Pewne kompetencje w spółce z o.o. zastrzeżone są do wyłącznej właściwości rady nadzorczej lub komisji rewizyjnej (jeżeli organy te zostały powołane). Zgodnie z art. 219 § 1 K.s.h. rada nadzorcza sprawuje stały nadzór nad działalnością spółki we wszystkich dziedzinach jej działalności. Nie ma ona jednak prawa wydawania zarządowi wiążących poleceń dotyczących prowadzenia spraw spółki. Do szczególnych obowiązków rady nadzorczej należy ocena sprawozdań zarządu z działalności spółki oraz sprawozdań finansowych za ubiegły rok obrotowy w zakresie ich zgodności z księgami i dokumentami, jak i ze stanem faktycznym, oraz wniosków zarządu dotyczących podziału zysku albo pokrycia straty, a także składanie zgromadzeniu wspólników corocznego pisemnego sprawozdania z wyników tej oceny. Ponadto, zgodnie z art. 220 K.s.h., umowa spółki może rozszerzyć uprawnienia rady nadzorczej, a w szczególności stanowić, że zarząd jest obowiązany uzyskać zgodę rady nadzorczej przed dokonaniem oznaczonych w umowie spółki czynności, oraz przekazać radzie nadzorczej prawo zawieszania w czynnościach, z ważnych powodów, poszczególnych lub wszystkich członków zarządu.

 

Do obowiązków komisji rewizyjnej należy natomiast ocena sprawozdań zarządu z działalności spółki oraz sprawozdań finansowych za ubiegły rok obrotowy i wniosków zarządu dotyczących podziału zysku lub pokrycia straty, a także składanie zgromadzeniu wspólników corocznego pisemnego sprawozdania z wyników tej oceny, w trybie i w zakresie określonym dla wykonywania tych czynności przez radę nadzorczą. W spółce niemającej rady nadzorczej umowa spółki może rozszerzyć obowiązki komisji rewizyjnej.

 

Podobne uprawnienia jak w spółce z o.o. przysługują radzie nadzorczej spółki akcyjnej. Zgodnie z art. 382 § 1 K.s.h. rada nadzorcza sprawuje stały nadzór nad działalnością spółki we wszystkich dziedzinach jej działalności. Do szczególnych obowiązków rady nadzorczej należy ocena sprawozdań zarządu z działalności spółki oraz sprawozdania finansowego za ubiegły rok obrotowy w zakresie ich zgodności z księgami i dokumentami, jak i ze stanem faktycznym, oraz wniosków zarządu dotyczących podziału zysku albo pokrycia straty, a także składanie walnemu zgromadzeniu corocznego pisemnego sprawozdania z wyników tej oceny. Do kompetencji rady nadzorczej spółki akcyjnej należy również zawieszanie, z ważnych powodów, w czynnościach poszczególnych lub wszystkich członków zarządu oraz delegowanie członków rady nadzorczej, na okres nie dłuższy niż trzy miesiące, do czasowego wykonywania czynności członków zarządu, którzy zostali odwołani, złożyli rezygnację albo z innych przyczyn nie mogą sprawować swoich czynności. Zgodnie z art. 384 § 1 statut może rozszerzyć uprawnienia rady nadzorczej, a w szczególności przewidywać, że zarząd jest obowiązany uzyskać zgodę rady nadzorczej przed dokonaniem określonych w statucie czynności (jeżeli rada nadzorcza nie wyrazi zgody na dokonanie określonej czynności, zarząd może zwrócić się do walnego zgromadzenia, aby powzięło uchwałę udzielającą zgody na dokonanie tej czynności).

 

Wyłączne kompetencje zgromadzenia wspólników lub walnego zgromadzenia

 

Podobnie jak w przypadku organów nadzoru, również zgromadzenie wspólników (spółka z o.o.) oraz walne zgromadzenie akcjonariuszy (w spółce akcyjnej) posiadają zastrzeżone wyłącznie dla tych organów kompetencje.

 

Zgodnie z art. 228 K.s.h. uchwały wspólników spółki z o.o. wymaga:

 

  1. rozpatrzenie i zatwierdzenie sprawozdania zarządu z działalności spółki, sprawozdania finansowego za ubiegły rok obrotowy oraz udzielenie absolutorium członkom organów spółki z wykonania przez nich obowiązków;
  2. postanowienie dotyczące roszczeń o naprawienie szkody wyrządzonej przy zawiązaniu spółki lub sprawowaniu zarządu albo nadzoru;
  3. zbycie i wydzierżawienie przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części oraz ustanowienie na nich ograniczonego prawa rzeczowego;
  4. nabycie i zbycie nieruchomości, użytkowania wieczystego lub udziału w nieruchomości, jeżeli umowa spółki nie stanowi inaczej;
  5. zwrot dopłat;
  6. zawarcie między spółką dominującą a spółką zależną umowy przewidującej zarządzanie spółką zależną lub przekazywanie zysku przez taką spółkę.

 

Ponadto zgodnie z art. 229 umowa o nabycie dla spółki nieruchomości albo udziału w nieruchomości lub środków trwałych za cenę przewyższającą jedną czwartą kapitału zakładowego, nie niższą jednak od 50.000 złotych, zawarta przed upływem dwóch lat od dnia zarejestrowania spółki, wymaga uchwały wspólników, chyba że umowa ta była przewidziana w umowie spółki. Natomiast zgodnie z art. 230 K.s.h. rozporządzenie prawem lub zaciągnięcie zobowiązania do świadczenia o wartości dwukrotnie przewyższającej wysokość kapitału zakładowego wymaga uchwały wspólników, chyba że umowa spółki stanowi inaczej.

 

Odnośnie wyłącznych kompetencji walnego zgromadzenia w spółce akcyjnej, zgodnie z art. 393 K.s.h. uchwały walnego zgromadzenia wymaga:

 

  1. rozpatrzenie i zatwierdzenie sprawozdania zarządu z działalności spółki oraz sprawozdania finansowego za ubiegły rok obrotowy oraz udzielenie absolutorium członkom organów spółki z wykonania przez nich obowiązków;
  2. postanowienie dotyczące roszczeń o naprawienie szkody wyrządzonej przy zawiązaniu spółki lub sprawowaniu zarządu albo nadzoru;
  3. zbycie i wydzierżawienie przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części oraz ustanowienie na nich ograniczonego prawa rzeczowego;
  4. nabycie i zbycie nieruchomości, użytkowania wieczystego lub udziału w nieruchomości, chyba że statut stanowi inaczej;
  5. emisja obligacji zamiennych lub z prawem pierwszeństwa i emisja warrantów subskrypcyjnych;
  6. nabycie własnych akcji oraz upoważnienie do ich nabywania w przypadku;
  7. zawarcie umowy między spółką dominującą a spółką zależną umowy przewidującej zarządzanie spółką zależną lub przekazywanie zysku przez taką spółkę.

 

Ponadto zgodnie z art. 394 § 1 K.s.h. umowy o nabycie dla spółki akcyjnej jakiegokolwiek mienia, za cenę przewyższającą jedną dziesiątą wpłaconego kapitału zakładowego, od założyciela lub akcjonariusza albo dla spółki lub spółdzielni zależnej od założyciela lub akcjonariusza spółki, zawarte przed upływem dwóch lat od dnia zarejestrowania spółki, wymagają uchwały walnego zgromadzenia, powziętej większością dwóch trzecich głosów. Przepis ten stosuje się również do nabycia mienia od spółki dominującej albo spółki lub spółdzielni zależnej.

 

 

 

 

___________________________

1 Ustawa z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1030, z późn. zm.)

Drukuj

 

Tekst wydrukowany z serwisu www.ePorady24.pl