Mamy 11 676 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Drobna kradzież (przypadkowa) w miejscu pracy

Autor: Janusz Polanowski • Opublikowane: 19.04.2012

Zostałam posądzona o kradzież ołówka o wartości 0,57 zł w sklepie podczas pracy. Faktycznie, zabrałam go z półki, bo musiałam uzupełnić tabele produktów, a nie miałam przy sobie nic do pisania ani innych pracowników nie było w pobliżu. Przypadkiem został w mojej kieszeni i został znaleziony podczas kontroli przy opuszczaniu miejsca pracy. Czy stracę pracę, jeśli pracuję dla zewnętrznej firmy (ale na terenie marketu) na umowę-zlecenie? Czy pracodawca może zgłosić tę sprawę na policję?


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

„Umowy śmieciowe” – takie określenie zyskuje na popularności w aktualnej kampanii wyborczej*. Pani jest jedną z wielu ofiar zawierania z faktycznymi pracodawcami umów, które są zawierane (często wymuszane przez jedną ze stron) w celu ominięcia rygorów prawa pracy – zwłaszcza przepisów Kodeksu pracy. Pani w dodatku zawarła umowę z pośrednikiem, a nie z tym, kto rzeczywiście Panią zatrudnia. Napisała Pani o zleceniu, czyli o umowie prawa cywilnego, a nie o umowie o pracę (w jednym z jej wariantów). Umowa-zlecenie regulowana jest przede wszystkim przepisami Kodeksu cywilnego (w skrócie K.c.) – stypizowano ją w artykułach od 734 do 751. Ściśle rzecz ujmując, w ramach umowy-zlecenia świadczy się usługi, a nie pracę.

 

Wyraziła Pani zaniepokojenie z powodu potencjalnych konsekwencji opisanej przez siebie sytuacji. Trudno jest przewidywać przyszłość – to wykracza poza właściwość prawnika, który może (a nawet powinien) przedstawić Pani perspektywę prawną, która zapewne Panią interesuje.

 

Odpowiedzialność prawna za czyny zabronione pod groźbą kary dzieli się na odpowiedzialność wykroczeniową (regulowaną głównie przepisami Kodeksu karnego – w skrócie K.k.) oraz na odpowiedzialność wykroczeniową (regulowaną zwłaszcza przepisami Kodeksu wykroczeń – w skrócie K.w.). Dochodzenie każdego z rodzajów tej odpowiedzialności odbywa się na podstawie odrębnej procedury – odpowiednio: Kodeksu postępowania karnego oraz Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia. To są informacje ogólne, które mogą się Pani ewentualnie przydać.

 

Dla Pani szczególnie ważne jest to, że każdy z tych rodzajów odpowiedzialności (karnej i wykroczeniowej) opiera się na zasadzie winy. „Nie ma przestępstwa bez winy” (łacińskie: „Nullum crimen sine culpa”). Tak brzmi stara paramia prawnicza – czyli powszechnie znana reguła. Podstawowy cel obrony – jeżeli jest to możliwe – zmierza do wykazania, że przestępstwa nie popełniono, w czym celowe może być wykazywanie braku winy.

 

Pani wskazała na kontrolę, na stwierdzenie ołówka w Pani odzieży. Ograniczenie się do samego tego faktu skłania do skierowania uwagi na wartość ołówka. Gdyby rzecz miała odniesienie do Kodeksu karnego, to okoliczności mogłyby decydować o tym, który z jego artykułów (278 czy 284) mógłby mieć zastosowanie. Treść artykułu 119 Kodeksu wykroczeń wydaje się bardziej ogólna. I to on mógłby mieć zastosowanie, gdyż ustawodawca w tymże artykule 119 wyraźnie postawił granicę kwotową (do 250 złotych) w zakresie wartości rzeczy ruchomej – przedmiotu kradzieży lub przywłaszczenia. Ta właśnie granica kwotowa ma znaczenie decydujące.

 

Trudno przewidzieć, czy właściciel rzeczy zdecyduje się na jakieś kroki, które można by uznać za „wyciągnięcie konsekwencji” z tego faktu, i jakie mogłyby to być kroki. Chodzi nie tylko o odpowiedzialność wykroczeniową, ale również o inne rodzaje potencjalnych konsekwencji.

 

Skoro mamy do czynienia z zespołem umów (Pani umowa z pośrednikiem w zatrudnianiu ludzi oraz z umowami między przedsiębiorcami), to – w samym zakresie umownym (zwłaszcza K.c.) – można rozważać, czy właściciel sklepu zdecyduje się na żądanie odszkodowania od przedsiębiorcy, który skierował Panią do wykonywania określonych czynności na terenie sklepu. Chodzi przede wszystkim o artykuł 471 i następne K.c. – czyli o przepisy o odpowiedzialności za niewykonanie lub nienależyte (czyli niewłaściwe) wykonanie zobowiązania, przy czym akcent należałoby postawić na zagadnieniu nienależytego wykonania zobowiązania. Skoro Pani również zawarła umowę prawa cywilnego, to można rozważać (potencjalne) żądanie z tego tytułu od drugiej strony umowy (czyli od przedsiębiorcy).

 

Ważne są postanowienia umowne (zwłaszcza z powodu szerokiego zakresu autonomii woli stron umowy – art. 3531 K.c.). Dlatego proponuję przeanalizować treść zawartej umowy (wraz z ewentualnymi załącznikami i aneksami). Szczególną uwagę warto poświęcić zagadnieniu kary umownej (art. 483 K.c.). Lekturę kodeksu proponuję rozpocząć – zwłaszcza w związku z analizą umowy – od artykułów 471-497.

 

Faktycznie – zwłaszcza z uwagi na okoliczności i wartość odnośnego ołówka – sprawa może wydawać się błaha. Dlatego właśnie, gdyby ktoś chciał wystąpić przeciwko Pani z roszczeniem cywilnoprawnym, proszę pamiętać o (dość) popularnym środku przeciwko nadużyciu prawa (także przeciw niesłusznym roszczeniom), jakim jest treść artykułu 5 K.c, który stanowi: „Nie można czynić ze swego prawa użytku, który by był sprzeczny ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem tego prawa lub z zasadami współżycia społecznego. Takie działanie lub zaniechanie uprawnionego nie jest uważane za wykonywanie prawa i nie korzysta z ochrony”.

 

Od Pani woli zależy, czy będzie się Pani domagała ustalenia na drodze sądowej, że faktycznie jest (była) Pani pracownikiem (którego z odnośnych przedsiębiorców?). Proszę, w tym zakresie, mieć szczególnie na uwadze następujące trzy paragrafy, zawarte w artykule 22 Kodeksu pracy:

 

„§ 1. Przez nawiązanie stosunku pracy pracownik zobowiązuje się do wykonywania pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem oraz w miejscu i czasie wyznaczonym przez pracodawcę, a pracodawca – do zatrudniania pracownika za wynagrodzeniem.

 

§ 11. Zatrudnienie w warunkach określonych w § 1 jest zatrudnieniem na podstawie stosunku pracy, bez względu na nazwę zawartej przez strony umowy.

 

§ 12. Nie jest dopuszczalne zastąpienie umowy o pracę umową cywilnoprawną przy zachowaniu warunków wykonywania pracy, określonych w § 1”.

 

Gdyby to była umowa o pracę, to ołówek (potrzebny, a zwłaszcza niezbędny, do wykonywania obowiązków pracowniczych) mógłby być uznany za narzędzie pracy (art. 218 Kodeksu w związku z art. 215 i art. 217), które winno być zapewnione przez pracodawcę. Zawierając umowy (np. zlecenia) w przyszłości, warto zadbać o takie „szczegóły”. Ujmując rzecz ściśle, to wykładanie towarów bardziej pasuje do umowy o dzieło (art. 627 i następne K.c.) niż do umowy-zlecenia (określonej w art. 734 K.c.). Z uwagi na treść art. 751 K.c. oraz (często) z powodów finansowych (np. wysokość określonych składek) zawiera się „umowę-zlecenie”, w miejsce umowy o dzieło.

 

Oczywiście, z jakichś względów może być Pani zainteresowana wykonywaniem czynności w oparciu o umowę cywilnoprawną. Na drodze sądowej można się domagać uznania, że do rozwiązania takiej umowy doszło z naruszeniem prawa. Warto również pamiętać o tak zwanym powództwie o ustalenie, uregulowanym w artykule 189 Kodeksu postępowania cywilnego: „Powód może żądać ustalenia przez sąd istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, gdy ma w tym interes prawny”.

 

Są duże możliwości zawierania porozumień. Ich charakterystycznymi przykładami są:

 

  1. ugoda (art. 917 i art. 918 K.c.),
  2. mediacja i sądowe posiedzenie pojednawcze (art. 1831-186 Kodeksu postępwoania cywilnego).

 

W negocjacjach warto unikać zachowań, które mogłyby być uznane za przejaw groźby bezprawnej (art. 115 § 12 K.k. w związku z innymi przepisami K.k. – zwłaszcza artykułami: 190 i 191). Nie można wykluczyć takich nagannych zachowań ze strony kogoś innego, więc warto mieć świadomość swych praw.

 

Gdyby np. wskutek bezpodstawnego oskarżenia poniosła Pani szkodę, to proszę pamiętać o przepisach kodeksowych o odpowiedzialności odszkodowawczej (zaczynając od ogólnego artykułu 415 K.c.).

 

Od zakresu „famy” w tej sprawie może zależeć, czy będzie się Pani domagała zadośćuczynienia (lub innych świadczeń na podstawie artykułu 24 K.c.) z powodu naruszenia Pani dóbr osobistych (art. 23 K.c.).

 

Proszę pamiętać o prawnym obowiązku udowodnienia faktów (okoliczności), z których wywodzi się skutki prawne (art. 6 K.c., art. 232 Kodeksu postępowania cywilnego). Ten obowiązek dotyczy nie tylko Pani, ale również odnośnych przedsiębiorców. W przypadku sporu sądowego, w formułowaniu wniosków dowodowych szczególnie przydać się mogą przepisy procedury cywilnej o dowodach i ich przeprowadzeniu (art. 227-315 Kodeksu postępowania cywilnego). Szczególnie należy unikać bierności (w tym milczenia) – zwłaszcza z uwagi na możliwość uznania przez sąd takiego zachowania za wyraz zgody z tym, co twierdzi ktoś inny (np. przeciwnik procesowy, jakiś świadek) – art. 230 Kodeksu postępowania cywilnego.

 

Mam nadzieję, że treść tej odpowiedzi pomoże Pani nie tylko zachowywać się spokojnie i racjonalnie, ale również podejmować właściwe decyzje (nie tylko w odpowiedzi na zachowania innych podmiotów) oraz dobrze je realizować.

 

 

 

 

* Stan prawny z dnia 06.09.2011 r.

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • 7 + II =

»Podobne materiały

Szkolenia a umowy lojalnościowe

Pracuję w ASO w Warszawie, naprawiam samochody. Byłem na jednym szkoleniu (podpisałem umowę lojalnościową 3-letnią miesiąc temu). Teraz pracodawca wysyła mnie na nowe szkolenie, ale ja odmawiam podpisania lojalki (informacja przekazana przez mistrza:jeżeli nie podpiszę, to mnie zwolnią). Odpowiedzia

 

Odmowa pracownika przyjęcia tymczasowych obowiązków kierownika

Czy pracodawca może mnie zmusić do przyjęcia tymczasowych obowiązków kierownika? Pracodawca chciał mnie awansować na to stanowisko, ale odmówiłem, więc teraz chce, abym objął tę funkcję okresowo – na 3 miesiące. Jakie mogę ponieść konsekwencje, jeśli odmówię pełnienia obowiązków na tym stanowi

 

Realizacja planu naprawczego

W mojej firmie pracodawca bardzo skupia się na realizacji planów naprawczych. Pracownicy otrzymują je w formie ustnej lub pisemnej; plany takie są właściwie niemożliwe do zrealizowania – a wtedy pracodawca swobodnie rozwiązuje z pracownikiem umowę. Czy pracownik może nie przyjąć takiego planu?

 

Kiedy złożyć wniosek o oddalenie pozwu rozwodowego?

Żona złożyła pozew o rozwód (otrzymałem go wczoraj), kiedy mam złożyć wniosek o oddalenie jej pozwu? Prawdopodobnie żona podała jako przyczynę rozpadu naszego małżeństwa znęcanie psychiczne i namawianie do współżycia (co jest nieprawdą). Przede wszystkim chciałbym wiedzieć, kiedy mam złożyć taki wni

 

Groźby ze strony sąsiada, co zrobić?

Chciałem zgłosić sąsiada za groźby karalne. Tydzień temu jego koledzy grozili mi śmiercią oraz pobiciem. Oni stali pod blokiem, ja byłem w mieszkaniu, sąsiad najprawdopodobniej też. Natomiast wczoraj nasłany przez niego kolega wykrzyczał mi do okna, że jak z tym pójdę na policję, to zabiją moją matk

 

Zatrudnienie na stanowisku pedagoga szkolnego

W przyszłym roku szkolnym mam możliwość zatrudnienia na stanowisku pedagoga w szkole podstawowej. Problem dotyczy moich kwalifikacji, tzn. ukończyłam uzupełniające studia magisterskie na kierunku pedagogika w zakresie terapii pedagogicznej. W suplemencie do dyplomu w miejscu o posiadanych kwalifikac

 

Allegro - towar niezgodny z opisem, a sprzedawca nie przyjął zwrotu

Kupiłem na Allegro w opcji „kup teraz” dwa laptopy. Sprzedawca (będący przedsiębiorcą) zapewniał, że są w stanie idealnym. Tymczasem okazało się, że są w kiepskim stanie: oba nieudolnie zmontowane, w obu brak wielu śrubek. W jednym – z opisem na spodzie „defect” –

 

Spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu – czy można przekazać dziecku?

Rodzice posiadają spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu, w którym głównym najemcą jest matka oraz dodatkowo zameldowany jestem ja, syn. Rodzice się rozwodzą i chcieliby przekazać prawo do lokalu mnie, czy można to jakoś zrobić?

 

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Szukamy ambitnego prawnika »