Mamy 10 655 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Dozwolony użytek w prawie autorskim

Autor: Łukasz Drzewiecki • Opublikowane: 28.01.2014

Dozwolony użytek to wyjątek od ogólnej zasady prawa autorskiego, zgodnie z którą do korzystania z rozpowszechnionego utworu konieczne jest uzyskanie zgody twórcy. Wyróżniamy dwa typy dozwolonego użytku – dozwolony użytek publiczny i prywatny.

Łukasz Drzewiecki

»Wybrane opinie klientów

Rewelacja!!! Wszystko bardzo klarownie wytłumaczone. Korzystałem z usług nie jednego prawnika, ale tak przygotowane pismo i objaśnienia jakie otrzymałem wprawiło mnie w zdumienie. Wszystko na najwyższym poziomie!!! Polecam serdecznie i dziękuję całemu zespołowi ePorady24, a w szczególności Panu Karolowi Jokielowi.
Zbyszek
Żadna opinia nie wyrazi mojej wdzięczności dla zespołu ePorady. Moja sprawa wydawała mi się tak skomplikowana, że nie do rozwiązania. Nie wiedziałem, od której strony ją zacząć. Szperając w internecie, natrafiłem na ePorady i okazało się, że moją sprawę można zacząć od strony, której absolutnie bym się nie spodziewał.
Jestem bardzo zadowolony z obrotu sprawy, która mnie dotyczy. Z tak znikomych danych, które przekazałem, otrzymałem pismo tak profesjonalnie napisane, jakby zespół ePorady był moim bardzo dobrym znajomym i znał mój problem tak dobrze jak ja. Dziękuję bardzo i będę polecał wszystkim korzystanie z waszych usług.
Henryk
Bardzo, bardzo dziękuję!!! W ciągu dwóch dni otrzymałam więcej wiadomości na temat mojej sprawy niż w ciągu 2 miesięcy od dwóch adwokatów!!!! Do tej pory dowiadywałam się tylko, jakie prawa ma osoba, która naraziła mnie na ogromne szkody, i jakie konsekwencje grożą mi, jeżeli nie będę respektować tych praw. Nawet odpowiedź na dodatkowe pytanie nastąpiła szybciej i była bardziej wyczerpująca niż trwająca od tygodnia dyskusja na ten temat z moim pełnomocnikiem (teraz byłym). O kosztach nie mówiąc. BARDZO POLECAM!!!
Małgorzata
Widziałem już wiele pozwów, ale sporządzony przez prawnika z eporady24.pl jest prawdziwym majstersztykiem i wyrazem profesjonalizmu. Jasno, konkretnie, przy minimum słów, maksimum treści. Do tego relacja jakości do ceny również znajduje swoje uzasadnienie. Z pełnym przekonaniem wygranej sprawy zanoszę pozew do sądu. Nikomu nie należy życzyć sądowych spraw, ale gdyby zaszła potrzeba, z pełnym przekonaniem mogę polecić eporady24.pl.
Jacek
Powiem tak: cuda załatwiane są od ręki! Na sprawie w sądzie sędzina była zaskoczona tak profesjonalnym i rzeczowym przygotowaniem, a wszystko dzięki ePorady24! Zakończyłem sprawę i wygrałem!!!! Polecam ten serwis i serdecznie dziękuję. Tak sprawnej obsługi mógłby pozazdrościć każdy inny serwis! Prawnicy są na najwyższym poziomie!!! Polecam z całego serca!!!
Zbyszek

Zasady, na jakich można korzystać z utworu w ramach dozwolonego użytku, określają art. 23-35 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych1. Dozwolony użytek oznacza możliwość korzystania z utworu już rozpowszechnionego, czyli przejawu działalności twórczej o indywidualnym charakterze, wyrażonego w jakiejkolwiek postaci, który za zezwoleniem twórcy został w jakikolwiek sposób udostępniony publicznie.

 


Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

Dozwolony użytek osobisty (prywatny)

 

Zgodnie z art. 23 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych bez zezwolenia twórcy wolno nieodpłatnie korzystać z już rozpowszechnionego utworu w zakresie własnego użytku osobistego. Przepis ten nie upoważnia do budowania według cudzego utworu architektonicznego i architektoniczno-urbanistycznego oraz do korzystania z elektronicznych baz danych spełniających cechy utworu, chyba że dotyczy to własnego użytku naukowego niezwiązanego z celem zarobkowym. Zakres własnego użytku osobistego obejmuje korzystanie z pojedynczych egzemplarzy utworów przez krąg osób pozostających w związku osobistym, w szczególności pokrewieństwa, powinowactwa lub stosunku towarzyskiego. Przesłankami korzystania z utworów na podstawie dozwolonego użytku będą więc:

 

  1. rozpowszechnienie utworu;
  2. cel osobisty (np. rozrywkowy, naukowy, edukacyjny, archiwalny, kolekcjonerski);
  3. korzystanie z pojedynczych egzemplarzy utworów przez krąg osób pozostających w związku osobistym (w szczególności przez rodzinę, przyjaciół).

 

Korzystanie z utworu w ramach dozwolonego użytku nie może wiązać się z uzyskiwaniem korzyści finansowych.

 

Przykładami korzystania z utworu w ramach dozwolonego użytku osobistego mogą być np.:

 

  1. pobranie pliku z filmem lub muzyką ze strony internetowej;
  2. wykonanie kopii książki (ksero) na użytek własny lub rodziny, znajomych;
  3. pożyczenie znajomemu płyty DVD.

 

Należy zwrócić uwagę, że pobieranie z Internetu już rozpowszechnionych plików (np. plików mp3 z muzyką) co do zasady nie jest nielegalne, chociaż często możemy spotkać się z odmiennym twierdzeniem promowanym w mediach, w szczególności przez organizacje zajmujące się ochroną twórców (np. przez Związek Autorów i Kompozytorów Scenicznych – ZAiKS). Wyjątkiem będzie tu jednak pobieranie plików z sieci torrent, ponieważ wiąże się z jednoczesnym udostępnianiem ściąganego pliku osobom znajdującym się poza kręgiem osób połączonych związkiem osobistym, czyli jego rozpowszechnianiem. Rozpowszechnianie nie mieści się w granicach korzystania z utworu w ramach dozwolonego użytku osobistego.

 

Ponadto, na gruncie prawa autorskiego nie będzie legalnym pobieranie z Internetu programów komputerowych (w tym gier), niezależnie od tego czy będą one pobierane bezpośrednio ze strony internetowej, czy za pośrednictwem sieci peer-to-peer (chyba że program zostanie udostępniony do nieodpłatnego używania przez osoby, którym przysługują majątkowe prawa autorskie). Zgodnie bowiem z art. 77 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych do programów komputerowych nie stosuje się art. 23 ustawy, określającego zasady korzystania z utworu w ramach dozwolonego użytku osobistego. Ustawa daje nam jednakże możliwość skopiowania zakupionego przez nas programu komputerowego, jeżeli wykonana kopia będzie kopią zapasową, niezbędną do korzystania z niego. Kopia taka nie może być używana równocześnie z programem (art. 75 ust. 2 pkt 1 ustawy).

 

Dozwolony użytek publiczny

 

Dozwolony użytek publiczny oznacza prawo do korzystania, przy spełnieniu odpowiednich warunków, z już rozpowszechnionego utworu w celu wykraczającym poza użytek osobisty i udostępnienie go osobom znajdującym się poza kręgiem osób połączonych związkiem osobistym.

 

Prawo do korzystania z utworu w ramach dozwolonego użytku publicznego posiadają między innymi biblioteki, archiwa i szkoły, które mogą:

 

  1. udostępniać nieodpłatnie, w zakresie swoich zadań statutowych, egzemplarze utworów rozpowszechnionych;
  2. sporządzać lub zlecać sporządzanie egzemplarzy rozpowszechnionych utworów w celu uzupełnienia, zachowania lub ochrony własnych zbiorów;
  3. udostępniać zbiory dla celów badawczych lub poznawczych za pośrednictwem końcówek systemu informatycznego (terminali) znajdujących się na terenie tych jednostek.

 

Korzystaniem z utworu w ramach dozwolonego użytku publicznego jest również cytowanie utworu. Zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych wolno przytaczać w utworach stanowiących samoistną całość urywki rozpowszechnionych utworów lub drobne utwory w całości, w zakresie uzasadnionym wyjaśnianiem, analizą krytyczną, nauczaniem lub prawami gatunku twórczości. Należy zauważyć, że prawo cytatu odnosi się nie tylko do utworów literackich, można z niego korzystać także w przypadku innych utworów. Jednak przytaczany utwór musi pozostawać w takiej proporcji do wkładu twórczości własnej, aby nie było wątpliwości co do tego, że powstało własne dzieło2. W przypadku korzystania z prawa cytatu zawsze należy wskazać autora cytowanego utworu oraz źródło, z którego cytat pochodzi.

 

Ustawa pozwala również na zamieszczanie w celach dydaktycznych i naukowych rozpowszechnionych drobnych utworów lub fragmentów większych utworów w podręcznikach i wypisach oraz antologiach. W tych przypadkach twórcy przysługuje jednak prawo do wynagrodzenia.

 

Oprócz prawa cytatu przepisy pozwalają również na rozpowszechnianie w celach informacyjnych niektórych utworów przez prasę, radio i telewizję (prawo przedruku). Mediom tym wolno rozpowszechniać:

 

  1. już rozpowszechnione:
    1. sprawozdania o aktualnych wydarzeniach,
    2. aktualne artykuły na tematy polityczne, gospodarcze lub religijne, chyba że zostało wyraźnie zastrzeżone, że ich dalsze rozpowszechnianie jest zabronione,
    3. aktualne wypowiedzi i fotografie reporterskie;
  2. krótkie wyciągi ze sprawozdań i artykułów, o których mowa w pkt 1 lit. a i b;
  3. przeglądy publikacji i utworów rozpowszechnionych;
  4. mowy wygłoszone na publicznych zebraniach i rozprawach (nie upoważnia to jednak do publikacji zbiorów mów jednej osoby);
  5. krótkie streszczenia rozpowszechnionych utworów.

 

W przypadku aktualnych artykułów na tematy polityczne, gospodarcze lub religijne oraz aktualnych wypowiedzi i fotografii reporterskich, twórcy przysługuje jednak prawo do wynagrodzenia.

 

Ponadto w ramach dozwolonego użytku publicznego wolno rozpowszechniać:

 

  1. utwory wystawione na stałe na ogólnie dostępnych drogach, ulicach, placach lub w ogrodach, jednakże nie do tego samego użytku;
  2. utwory wystawione w publicznie dostępnych zbiorach, takich jak muzea, galerie, sale wystawowe, lecz tylko w katalogach i w wydawnictwach publikowanych dla promocji tych utworów, a także w sprawozdaniach o aktualnych wydarzeniach w prasie i telewizji, jednakże w granicach uzasadnionych celem informacji;
  3. w encyklopediach i atlasach – opublikowane utwory plastyczne i fotograficzne, o ile nawiązanie porozumienia z twórcą celem uzyskania jego zezwolenia napotyka trudne do przezwyciężenia przeszkody. Twórcy przysługuje wówczas prawo do wynagrodzenia.

 

 

 

 

_____________________

1 Ustawa z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 90, poz. 631, z późn. zm.)

Wyrok Sądu Najwyższego – Izba cywilna z dnia 23 listopada 2004 r. (I CK 232/04)



Stan prawny obowiązujący na dzień 28.01.2014

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Komentarze (1):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • cztery - pięć =

09.05.2017

Panie Lukaszu. Mam ptanie. Jesli chce skorzystac z ksiazki do angielskiego ktorej plik pdf mozna znalezc w internecie, to czy moge ja wydrukowac tylko dla siebie. Trudno ja wypozyczyc w bibiliotekach. Pobierajac plik w formacie pdf moglbym ja latwiej zdobyc. Nie zamierzam sciagac ja z serwisow typu p2p przez co nie bede jej udostepnial innym. Plik z ksiazka jest po prostu gdzies na serwerze i pobieram go bezposrednio z serwera. Bardzo prosze o rozjasnienie tej kwestii - czy miesci sie to w definicji dozwolonego uzytku. Pozdrawiam!

Tomasz

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

 

 

»Podobne materiały

Peer-to-Mail (P2M) – zagadnienia prawne

Artykuł omawia problematykę legalności i odpowiedzialności prawnej związanej ze stosowaniem metody pobierania i udostępniania plików, zwanej Peer-to-Mail (P2M).

Licencja w prawie autorskim

Licencja to zezwolenie na korzystanie z utworu, który jest przedmiotem ochrony prawnoautorskiej, udzielone przez twórcę tego utworu. Zezwolenie to udzielane jest najczęściej w drodze umowy, która określa, na jakich warunkach licencjobiorca może korzystać z utworu.
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
wizytówka Szukamy ambitnego prawnika »